Wojska powietrznodesantowe - Polski Serwis Naukowy

Wojska powietrznodesantowe (wojska spadochronowe, spadochroniarze) – oddziały wojskowe przeznaczone do przeprowadzania desantu z powietrza.

Pierwsze oddziały powietrznodesantowe powstały w latach 30. XX wieku w ZSRR i Niemczech (Fallschirmjäger – strzelcy spadochronowi). Na krótko przed II wojną światową najlepiej rozwinięte oddziały powietrznodesantowe miał ZSRR – dysponowały one nawet lekkimi pojazdami pancernymi, jednak brakowało im odpowiedniej liczby samolotów.

Desant na Krecie (Operacja Merkury, niem. Unternehmen Merkur) – największa operacja powietrznodesantowa wojsk niemieckich podczas II wojny światowej. Miała na celu zniszczenie sił brytyjskich oraz zajęcie strategicznie ważnej – ze względu na swe centralne położenie we wschodnim basenie Morza Śródziemnego – Krety.
Niemcy (Republika Federalna Niemiec, RFN; do traktatu pomiędzy RFN a Polską Rzecząpospolitą Ludową (1970) w Polsce stosowana była oficjalnie nazwa Niemiecka Republika Federalna, NRF; niem.: Deutschland lub Bundesrepublik Deutschland, BRD) – państwo federacyjne położone w Europie, będące członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), G8, ONZ oraz NATO. Stolicą Niemiec jest Berlin (przed połączeniem z NRD – Bonn, obecnie noszące tytuł miasta federalnego). Językiem oficjalnym jest język niemiecki.

II wojna światowa

Amerykańscy spadochroniarze przed skokiem

Była to pierwsza wojna, w której użyto wojsk spadochronowych. Niewiele brakowało, a Polska byłaby pierwszym krajem, w którym dokonano desantu spadochronowego. Niemiecka 1. Dywizja Spadochronowa miała wylądować w Wielkopolsce, gdyby wojska niemieckie nie mogły przełamać obrony.

Zarząd II Sztabu Generalnego WP - organ wywiadu wojskowego działający w ramach struktur Sztabu Generalnego Ludowego Wojska Polskiego, istniejący w Polsce w latach 1951-1990. W 1990 roku połączony z Wojskową Służbą Wewnętrzną utworzył Zarząd II Wywiadu i Kontrwywiadu, który w 1991 roku został zastąpiony przez Wojskowe Służby Informacyjne.
Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang.: United States, United States of America, US, USA) – państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu, Oceanem Atlantyckim od wschodu.

Niemieccy spadochroniarze mieli istotny udział w szybkich postępach wojsk niemieckich w 1940. Zajęli mosty w Holandii oraz słynną belgijską twierdzę Eben-Emael. Sukcesy Fallschirmjäger spowodowały szybką rozbudowę podobnych oddziałów w Wielkiej Brytanii i USA.

Najbardziej znane operacje powietrznodesantowe II wojny światowej:

FIM-92 Stinger – przenośny, ręcznie odpalany, naprowadzany na podczerwień pocisk kierowany ziemia-powietrze produkowany w USA i używany przez amerykańskie siły zbrojne. System wszedł do służby w 1981 roku. Pociski Stinger zniszczyły do tej pory około 270 samolotów.
Kreta (gr. Κρήτη od słowa krateia – silna, łac. Creta, tur. Kirid, wen. Candia) – grecka wyspa położona na Morzu Śródziemnym. Jest ona największą grecką wyspą, i piątą co do wielkości wyspą śródziemnomorską. Linia brzegowa ma długość ok. 1040 km. Największym miastem jest Heraklion (Iraklion).

bitwa o Kretę – 1941 (Niemcy);

odbicie Mussoliniego – 1943 (Niemcy);

desant na Drvar – 1943 (Niemcy);

powietrznodesantowa część lądowania w Normandii – 1944 (Amerykanie i Brytyjczycy);

operacja Market Garden – 1944 (Amerykanie, Brytyjczycy, Polacy);

operacja Varsity – 1945 (Amerykanie, Brytyjczycy, Kanadyjczycy).

Rozbudowane oddziały radzieckie nie przeprowadziły żadnej spektakularnej akcji, ale przez całą wojnę niewielkimi oddziałami wspierały partyzantów. Po walkach na Krecie Adolf Hitler zabronił, ze względu na wysokie straty, przeprowadzania podobnych operacji i niemieckie dywizje spadochronowe były używane jedynie jako doborowa piechota.

Fort Eben-Emael – fort (grupa warowna) wzniesiony we wschodniej Belgii w pobliżu Liège, położony strategicznie w pobliżu granicy niemieckiej i holenderskiej, wybudowany w latach 1931-1935.
Kraków – i pod względem powierzchni. Jedno z najstarszych miast Polski, o ponad tysiącletniej historii. Kraków posiada wartościowe zabytki architektury, działa w nim wiele instytucji i placówek kulturalnych.

II wojna światowa wykazała zarówno przydatność, jak i wady wojsk powietrznodesantowych. Pośród tych drugich największe znaczenie miały trudności z dostarczaniem zrzuconym oddziałom ciężkiej broni. Aby zapewnić spadochroniarzom odpowiedni sprzęt, Niemcy wprowadzili działa bezodrzutowe i powszechnie używali szybowców desantowych, które mogły zabrać cięższy sprzęt. Podobne działania podejmowano w innych armiach.

Holandia (nid. Nederland) – europejska część Królestwa Niderlandów (nid. Koninkrijk der Nederlanden), tworzonego także przez Arubę i Antyle Holenderskie. Holandia jest członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), ONZ oraz NATO. Holandia jest monarchią konstytucyjną położoną w zachodniej części Europy nad Morzem Północnym, które oblewa ją od północy i zachodu. Graniczy na południu z Belgią oraz na wschodzie z Niemcami. Obecne granice wytyczono w roku 1839.
II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)