Wojskowa Składnica Tranzytowa - Westerplatte

Ten artykuł dotyczy Westerplatte (składnica). Zapoznaj się również z: inne znaczenie tej nazwy.

Makieta WST Westerplatte z lotu ptaka

Wojskowa Składnica Tranzytowa – polska składnica amunicyjna z oddziałem wartowniczym, funkcjonująca w latach 1926-1939 na półwyspie Westerplatte, miejsce obrony polskiej przed wojskami niemieckimi we wrześniu 1939 roku.

Ciężki karabin maszynowy (ckm) – szybkostrzelna broń strzelecka zespołowa, karabin maszynowy strzelający amunicją karabinową. Dużą szybkostrzelność praktyczną uzyskano dzięki zastosowaniu luf chłodzonych wodą lub szybkowymiennych luf chłodzonych powietrzem. Działanie broni najczęściej oparte na zasadzie krótkiego odrzutu lufy (np. Maxim) lub odprowadzania gazów prochowych z lufy (np. Hotchkiss). Broń strzela z ciężkiej podstawy (trójnożnej, saneczkowej, kołowej) ogniem ciągłym (długimi lub krótkimi seriami). Podstawa często umożliwia prowadzenie ognia przeciwlotniczego.
Henryk Sucharski (ur. 12 listopada 1898 w Gręboszowie, zm. 30 sierpnia 1946 w Neapolu we Włoszech) – polski dowódca wojskowy, major Wojska Polskiego, komendant Wojskowej Składnicy Tranzytowej na Westerplatte w kampanii wrześniowej.

Historia

Decyzją Rady Ligi Narodów z 1924 roku, od 1926 r. półwysep Westerplatte został przekazany Polsce na bazę przeładunku broni i amunicji. 18 stycznia 1926 r. o godz. 14.00 na trałowcu ORP "Mewa" przybył oddział pod dowództwem por. Stefana Koniecznego. Oddział w składzie 1 oficera, czterech podoficerów i 16 szeregowców wystawiony został przez 4 Dywizję Piechoty. Dwa dni później rozpoczął pełnienie służby wartowniczej.

Wincenty Wierzejewski ps. Józef, Jerzy Warecki, Skaut, Orsza, Poznański (ur. 29 listopada 1889 w Poznaniu, zm. 8 września 1972 w Leeds) - podpułkownik piechoty Wojska Polskiego, działacz harcerski, członek Polskiej Organizacji Wojskowej.
Amunicja – ogół rakiet, nabojów artyleryjskich, min, bomb lotniczych, torped, bomb głębinowych, granatów ręcznych oraz naboje do broni strzeleckiej.

Wejście do Gdańskiego portu, po lewej półwysep Westerplatte i mur otaczający WST, po prawej Nowy Port, ok. 1937

Kapitulacja załogi Westerplatte

Wciągnięcie flagi wojennej III Rzeszy nad gruzami placówki Westerplatte

Ruiny budynku koszar

Ruiny budynku koszar

Ruiny wartowni

Fundamenty jednego z budynków WST, odsłonięte podczas wykopalisk archeologicznych w 2007 r.

Westerplatte - nadbrzeżny fort z 1911 r.

Zabezpieczeniem magazynów, jak i całego terenu Wojskowej Składnicy Tranzytowej, zajmował się 88-osobowy oddział polskich żołnierzy. Jego skład osobowy zmieniany był co pół roku. W celu lepszego zabezpieczenia terenu składnicy, w latach 1933 i 1934 zbudowano cztery żelbetowe wartownie, a w dwa lata później budynek koszar będący jednocześnie siedzibą dowództwa składnicy. Latem 1939 r. wobec wzrostu napięcia w stosunkach niemiecko-polskich załoga placówki wzmocniona została do około 210 żołnierzy i rezerwistów spośród pracowników cywilnych.

Rada Ligi Narodów - jeden z najważniejszych organów Ligi Narodów, który został powołany 16 stycznia 1920 r. w Genewie. Program rady dotyczył podejmowania różnych decyzji w sprawach pokojowych na świecie po I wojnie światowej. Działania rady nie były ściśle określone, co powodowało liczne spory kompetencyjne ze Zgromadzeniem Ligi.
Major – stopień oficerski używany w armiach wielu krajów. W wojsku polskim jest to stopień niższy od podpułkownika, wyższy od kapitana. Major wchodzi w skład korpusu oficerów starszych, natomiast w okresie międzywojennym – w skład korpusu oficerów sztabowych. Odpowiednikiem majora w marynarce wojennej jest komandor podporucznik a w policji podinspektor Policji.

Komendantem składnicy od 1938 roku był major Henryk Sucharski, a dowódcą załogi wartowniczej kapitan Franciszek Dąbrowski. Na uzbrojenie placówki składały się karabiny Mausera, około 40 ciężkich i ręcznych karabinów maszynowych, dwa działka przeciwpancerne kalibru 37 mm, armata polowa wz. 1902/26 kalibru 75 mm oraz cztery moździerze kalibru 81 mm. Komendant składnicy podlegał szefowi Wydziału Wojskowego Komisariatu Generalnego RP w Wolnym Mieście Gdańsku.

Szeregowy (do 1976 szeregowiec) – najniższy stopień wojskowy, jaki bez szczególnego nadania otrzymują poborowi powołani po raz pierwszy do czynnej służby wojskowej z dniem stawienia się do służby, ochotnicy oraz osoby przeniesione do rezerwy bez odbycia służby wojskowej (do 31.12.2009 r.) – z dniem przeniesienia do rezerwy.
Polskie Koleje Państwowe Spółka Akcyjna (PKP S.A.) – powstała w wyniku komercjalizacji istniejącego od 1926 przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe. Ich jedynym akcjonariuszem jest Skarb Państwa, który reprezentuje obecnie Ministerstwo Infrastruktury. Spółka pełni dominującą rolę w Grupie PKP. Do jej podstawowych zadań należą:

1 września 1939 roku o godz. 4.45, salwa 280-milimetrowych dział przybyłego do Gdańska z rzekomo pokojową wizytą niemieckiego pancernika Schleswig-Holstein rozpoczęła szturm piechoty na polską placówkę na Westerplatte. Przez siedem dni załoga odpierała liczne ataki od strony nasady półwyspu, bombardowana z powietrza i ostrzeliwana przez niemieckie działa i moździerze. 7 września wobec zdecydowanej przewagi nieprzyjaciela i wyczerpania załogi major Henryk Sucharski podjął decyzję o kapitulacji. W czasie tych walk poległo co najmniej piętnastu polskich żołnierzy, wielu było rannych. Straty niemieckie do dziś są nieznane.

Pistolet (fr.) - krótka, ręczna broń palna do walki (zarówno ataku jak i obrony) na niewielką odległość (do 50 m) a także do wymuszania posłuszeństwa na polu walki. Charakteryzuje się krótką lufą, małymi gabarytami i chwytem (rękojeścią) przystosowanym do strzelania z jednej ręki. Podstawową grupę stanowią pistolety wojskowe. Wyróżnia się także pistolety policyjne, kieszonkowe, sportowe, sygnałowe i inne. Masa pistoletu wojskowego nie przekracza na ogół 1 kg, długość lufy - 125 mm, długość całkowita - 220 mm, szybkostrzelność praktyczna - 25-40 strz/min. Kaliber broni waha się w granicach 4,6 mm - 12,7 mm. Najczęściej stosowany jest kaliber 9 mm.
Podoficer – żołnierz służby czynnej lub żołnierz rezerwy należący do korpusu podoficerów, posiadający stopień wojskowy co najmniej kaprala (mata w Marynarce Wojennej), pełniący służbę na stanowisku co najmniej dowódcy drużyny lub innym stanowisku w Wojsku Polskim. W okresie II RP podoficerowie byli zarówno żołnierzami zasadniczej służby wojskowej (w tym nadterminowej) - do stopnia kaprala, jak i żołnierzami zawodowymi (kapral, plutonowy, sierżant, starszy sierżant, chorąży). W LWP oraz w WP do 2004 r. podoficerowie dzielili się na podoficerów zasadniczej służby wojskowej (kapral i starszy kapral) i podoficerów zawodowych (pozostałe stopnie podoficerskie). Obecnie wszyscy podoficerowie służby czynnej są żołnierzami zawodowymi i tworzą korpus podoficerów. Stopnie podoficerskie występują również w innych formacjach takich jak policja, Straż Graniczna, Państwowa Straż Pożarna, Służba Więzienna, ABW, BOR.

Po kapitulacji polscy żołnierze trafili do niemieckich obozów jenieckich, gdzie przebywali do 1945 roku.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)