Wonones I - Polski Serwis Naukowy

Wonones I (? - zm. 19) – król Partów w latach 8/9 - 11/12 i Armenii w latach 12 - 15.

Wonones był najstarszym synem Fraatesa IV, który ok. 10 r. p.n.e. zdecydował się go wysłać wraz trzema braćmi do Rzymu, by tron mógł objąć jego najmłodszy syn Fraates V. Po obaleniu Orodesa III partyjska arystokracja poprosiła Augusta o przysłanie do Partii jednego z synów Fraatesa IV, i cesarz przysłał Wononesa. Objął on władzę w 8 lub 9 roku, jednak rychło zniechęcił do siebie wcześniej proszących o jego przybycie arystokratów restrykcyjną polityką finansową oraz swoimi grecko-rzymskimi obyczajami. Tacyt opisał postać króla nieprzestrzegającego partyjskich zwyczajów:

Tyberiusz, Tiberius Claudius Nero (ur. 16 listopada 42 p.n.e.; zm. 16 marca 37 n.e.) – cesarz rzymski, syn Tyberiusza Klaudiusza i Liwii Druzylli. Oficjalna tytulatura cesarska Tiberius Caesar Augustus.

Fraates IV (? - 2 p.n.e.), król Partów w okresie 37 - 2 p.n.e.. Syn Orodesa II. Objął tron po zamordowaniu swojego ojca. W obliczu zagrożenia ze strony Rzymu zawarł pokój z cesarzem Augustem, uwalniając jeńców rzymskich i sztandary zdobyte podczas bitwy pod Carrhae, uznając rzymskie wpływy w Armenii oraz ustalając granicę na linii rzeki Eufrat. Oktawian August w podzięce podarował królowi Fraatesowi urodziwą niewolnicę imieniem Musa. Została ona szybko pierwszą żoną króla Partów i gdy urodziła mu syna Fraates zapragnął uczynić go swoim następca. Na przeszkodzie stała jednak obecność 4 starszych synów. W celu uniknięcia sporów Fraates zdecydował się około roku 10 p.n.e. wysłać starszych synów do Rzymu. Jednakże Musa obawiając się zmiany decyzji przez Fraatesa otruła go i w roku 2 p.n.e. jej syn objął tron Partów jako Fraates V.

Wzgardę ich podsycał jeszcze sam Wonones, który ze zwyczajami przodków zerwał, rzadko polował, mało o konie się troszczył; ilekroć po miastach pochód odbywał, kazał się nieść w lektyce, a narodowe uczty budziły w nim odrazę. Szydzono też z jego greckiego orszaku i z tego, że na najlichsze zapasy pieczęcie nakładano.

W roku 10 lub 11 wystąpił przeciwko niemu nowy pretendent do tronu, pochodzący z Gurganu Artabanus. Początkowo Wonones pokonał go, ale jego niepopularność sprawiła, że w 11 lub 12 roku musiał ostatecznie całkowicie wycofać się z Partii do Armenii, gdzie objął niedawno opuszczony tron tego królestwa. Artabanus, teraz nowy król Partów, naciskał go jednak również na terenie Armenii, a co więcej w roku 14 nowy cesarz rzymski Tyberiusz wycofał swoje wsparcie, nie chcąc otwartej wojny z Partami. W tej sytuacji w roku 15 Wonones uciekł na terytorium rzymskie, a w roku 18 zgodnie z pokojem zawartym przez Rzym z Artabanusem znalazł się w Cylicji, pod nadzorem miejscowego namiestnika. Zginął w roku 19, kiedy próbował uciec spod rzymskiej kurateli.

Cesarstwo rzymskie – starożytne państwo obejmujące obszary basenu Morza Śródziemnego, powstałe z przekształcenia republiki rzymskiej w system monarchiczny. Przyjmuje się, że początkiem cesarstwa był rok 27 p.n.e., kiedy Gajusz Oktawiusz otrzymał od senatu tytuł augusta (wywyższony przez bogów). Potwierdzało to pozycję Oktawiana jako najważniejszej osoby w państwie i przyniosło definitywny koniec republice rzymskiej.

Gaius Octavius Thurinus, po adopcji Gaius Iulius Caesar Octavianus (ur. 23 września 63 roku p.n.e. w Rzymie, zm. 19 sierpnia 14 r.n.e. w Noli) – syn Gajusza Oktawiusza i Atii Starszej (Atia Maior), wnuk siostry Juliusza Cezara i jego adoptowany testamentem syn. Oktawian był także pierwszym cesarzem rzymskim.

Przypisy

Hammer S., Tacyt, Dzieła, t. I, Warszawa 1957, str. 117-118

Bibliografia

Encyclopaedia Britannica, 15th edition, Encyclopaedia Britannica Inc., William Benton, Publisher, 1943-1973, Helen Hemingway Benton, Publisher, Chicago/London/Toronto/Geneva/Sydney/Tokyo/Manila/Seoul/Johannesburg.

E. J. Keall, Azja zachodnia po Aleksandrze Wielkim w: Cywilizacje starożytne, (red.) Arthur Cotterell, Wydawnictwo Łódzkie, Łódź 1990, s. 163 - 174, ISBN 83-218-0708-9