Ten artykuł dotyczy grzybów. Zapoznaj się również z: workowce (skorupiaki).

Workowce (Ascomycota Bold ex Caval.-Sm) – typ (gromada) grzybów z podkrólestwa Dikarya. Ich nazwa pochodzi od typu zarodni zwanej workiem (ascus), w której są wytwarzane zarodniki workowe (askospory). U workowców doszło do wytworzenia form współżyjących ściśle z jednokomórkowymi samożywnymi sinicami bądź zielenicami. Takie symbiotyczne organizmy nazywane są porostami i w starszych ujęciach systematycznych uznawane były za odrębną grupę organizmów z własną systematyką. Typem nomenklatorycznym jest rodzaj kustrzebka (Peziza Fr.)

Cykl życiowy workowców

Haploidalny zarodnik (1n chromosomów) spada na ziemię i wyrasta z niego nitkowata, wielokomórkowa, jednojądrowa grzybnia. Na niej formują się lęgnia i plemnia, są one wielojądrowe.

Plemnia styka się z lęgnią i przelewa do niej swoja zawartość. Dochodzi do zlania się plazmy (plazmogamia). Jądra układają się parami i tworzą tzw. jądra sprzężone. Z lęgni wyrastają strzępki z jądrami sprzężonymi (dwujądrowymi). Z dwujądrowych strzępek i z jednojądrowych tworzy się askokarp (rodzaj owocnika), który może mieć postać: miseczkowatą (apotecjum), kulistą (klejstotecjum), butelkowatą (perytecjum).

W tym owocniku dochodzi do zlania się jąder sprzężonych (kariogamia), powstaje zygota, która dzieli dwukrotnie, najpierw mejotycznie następnie mitotycznie, powstaje osiem haploidalnych komórek z których powstają zarodniki. Zarodnia, w której się to odbywa nazywana jest workiem (ascus). Po dojrzeniu worek pęka i zarodniki wysypują się na ziemię.

Systematyka

Do workowców zaliczane są m.in. drożdże, pospolite pleśnie: pędzlak (Penicillium) i kropidlak (Aspergillus) oraz pasożytująca na kłosach żyta buławinka czerwona (Claviceps purpurea). Owocniki niektórych workowców są jadalne, np. objętego ochroną gatunkową smardza (Morchella esculenta) oraz cenionych przez smakoszy trufli (Tuber brumale).

Do workowców zalicza się następujące klasy:

Synonimy

Przypisy