Wrotków - Lublin - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy lubelskiej dzielnicy Wrotków . Zapoznaj się również z: Wrotków (wieś w województwie wielkopolskim).

Na mapach: 51°12′35″N 22°33′00″E / 51.20972, 22.55

Wrotków - dawniej podlubelska wieś, potem gmina, następnie jedno z lubelskich osiedli, a od 23 lutego 2006 r. dzielnica miasta Lublin o charakterze mieszkalnym, przemysłowym i turystycznym, jedna z największych w Lublinie pod względem liczby mieszkańców, sąsiadująca od wschodu z dzielnicą Dziesiąta, od południowego wschodu z dzielnicą Abramowice, od południa i zachodu z dzielnicą Zemborzyce, od północy z dzielnicą Za Cukrownią.

Miejska przestrzeń zielona – obszar zieleni w obrębie miasta, spełniający zwykle różne funkcje. Podobnie jak każda przestrzeń w mieście może ona być niepubliczna bądź publiczna, ogólnodostępna bądź o ograniczonym dostępie.
Biedronka – sieć sklepów dyskontowych należących do spółki akcyjnej Jeronimo Martins Dystrybucja, której właścicielem jest portugalskie konsorcjum Jerónimo Martins. Pod względem ilości sklepów jest to największa w Polsce sieć handlowa. Biedronka posiada 1500 (dane na 02.05.2010 r) sklepów i zatrudnia 27 tys. pracowników (dane z 2009). Jej hasłem jest: "codziennie niskie ceny". W pierwszym półroczu 2007 odnotowano wzrost obrotów o 32,4% w stosunku do roku 2006.

Położenie

Widok na Zalew Zemborzycki od strony ul. Żeglarskiej

Wrotków znajduje się w południowej części Lublina w bezpośrednim sąsiedztwie Zalewu Zemborzyckiego i lasu Dąbrowa (na południu) oraz rzeki Bystrzycy (na zachodzie).

Wzdłuż zachodniego brzegu Bystrzycy wprost nad Zalew Zemborzycki wiedzie odcinek lubelskiej ścieżki rowerowej, do której od ul. Romera i od ul. Nałkowskich prowadzi kilka mostów na Bystrzycy.

Bystrzyca i ścieżka rowerowa tworzą zachodnią granicę Wrotkowa z Majdanem Wrotkowskim, który w 2006 r. został oddzielony od Wrotkowa i przyłączony do dzielnicy Zemborzyce. Od tego czasu Wrotków nie sąsiaduje bezpośrednio z lasem Stary Gaj, który mieszkańcy Lublina potocznie zwą Starym Lasem.

Las Dąbrowa - las w południowej części Lublina. Jest to las mieszany z przewagą dębu i domieszką sosny. Wraz ze sztucznie utworzonym w 1974 Zalewem Zemborzyckim stanowi tereny rekreacyjne dla lublinian.
Karting − wyścigi gokartów rozgrywane na specjalnych torach o nawierzchni bitumicznej, w różnych klasach w zależości od wieku kierowcy i pojemności skokowej silnika. W Polsce jak i w większości krajów Europy karting można uprawiać wyczynowo już po ukończeniu ośmiu lat. Należy wówczas zgłosić się do wybranego klubu, gdzie należy uzyskać licencję zawodnika sportu kartingowego, a po dołączeniu badań lekarskich oraz świadectwa kwalifikacji można wystartować w zawodach.

Wschodnia i północna część Wrotkowa (granice z dzielnicami: Za Cukrownią, Dziesiąta, Abramowice) to głównie tereny przemysłowe, na których swoje siedziby ma wiele przedsiębiorstw znanych w całej Polsce i odgrywających ważną rolę w gospodarce Lubelszczyzny (m.in.: Lubella S.A. przy ul. Wrotkowskiej, Herbapol Lublin S.A. i Agroma Lublin Sp. z o.o. przy ul. Diamentowej, PGE Elektrociepłownia Lublin-Wrotków sp. z o.o. przy ul. Inżynierskiej).

Żłobek – zakład opiekuńczo-wychowawczy dla dzieci w wieku od 6 tygodni do około trzech lat, których rodzice lub opiekunowie pracują poza domem. Żłobek zapewnia dzieciom żywienie, zabiegi pielęgnacyjno-zdrowotne, opiekę wychowawczą oraz zajęcia dodatkowe (m.in. języki obce, basen, rytmika).
Wrotkarstwo – dyscyplina sportowa (chętnie i często uprawiana dla celów typowo rekreacyjnych), pokrewna łyżwiarstwu. Do poruszania się wykorzystywane są tu specjalne "buty na kółkach". Wyróżnia się dwa typy wrotek – dwuśladowe (tradycyjne) i jednośladowe (tzw. rolki).

Granice administracyjne

Osobny artykuł: Dzielnice i osiedla Lublina.

Według danych z 2009 r. (zawartych w Uchwale nr 637/XXIX/2009 Rady Miasta Lublin z dnia 19 lutego w sprawie nadania statutu Dzielnicy Wrotków) granice dzielnicy Wrotków przebiegają następująco:

od wschodu: ul. Smoluchowskiego - ul. Zemborzycka - ul. Zemborzycką w kierunku al. Świętochowskiego - al. Świętochowskiego;

od południa: ul. Żeglarska;

od zachodu: rzeka Bystrzyca;

od północy: tory PKP.

Ulice w granicach dzielnicy

Ulica bpa Fulmana

Ulica Romera

Zakład Gazowniczy przy ul. Olszewskiego

Ulica Wolińskiego

Granice administracyjne dzielnicy Wrotków obejmują obecnie następujące ulice:

Przedsiębiorstwo (lub inaczej jednostka gospodarcza) - wyodrębniona prawnie, organizacyjnie i ekonomicznie jednostka, prowadząca działalność gospodarczą. Najczęściej definiowanym celem działalności przedsiębiorstwa jest osiąganie zysku lub zaspokajanie potrzeb konsumentów. W jego skład mogą wchodzić mniej lub bardziej odrębne jednostki gospodarcze, nazywane zakładami. Nieco inne znaczenie ma przedsiębiorstwo w języku prawnym.
Środowiskowy Dom Samopomocy jest jednostką organizacyjną resortu pomocy społecznej, działającą na zasadach zadania zleconego samorządom, fundacjom, stowarzyszeniom. Do zadań ŚDS-ów należy budowanie sieci oparcia społecznego, przygotowanie do życia w społeczeństwie i funkcjonowania w środowisku:

ul. Budowlana

ul. Ciepłownicza

ul. Czekanowskiego Aleksandra

ul. Diamentowa - zob. zdjęcia

ul. Domeyki Ignacego - zob. zdjęcia

ul. Energetyków

ul. Fulmana Mariana Leona bpa - zob. zdjęcia

ul. Inżynierska - zob. zdjęcia

ul. Medalionów - zob. zdjęcia

ul. Nałkowskich Zofii i Wacława - zob. zdjęcia

ul. Olechnowicza Władysława

ul. Olszewskiego Karola - zob. zdjęcia

ul. Przy Bocznicy

ul. Rodakiewicza Łukasza

ul. Romera Eugeniusza - zob. zdjęcia

ul. Samsonowicza Jana - zob. zdjęcia

ul. Słomkowskiego Antoniego

ul. Smoluchowskiego Mariana (fragment)

al. Świętochowskiego Aleksandra (fragment)

ul. Uhorczaka Franciszka

ul. Wapowskiego Bernarda

ul. Węglowa

ul. Wolińskiego Henryka - zob. zdjęcia

ul. Woronieckiego Jacka

ul. Wrotkowska - zob. zdjęcia

ul. Zalewskiego Ludwika

ul. Zemborzycka (fragment)

ul. Żeglarska - zob. zdjęcia.

W dzielnicy Wrotków tworzą się nowe osiedla mieszkaniowe, na których powstało wiele nowych ulic (m.in.: ul. Czekanowskiego, ul. Domeyki, ul. Fulmana, ul. Olechnowicza, ul. Rodakiewicza, ul. Słomkowskiego, ul. Uhorczaka, ul. Wapowskiego, ul. Woronieckiego, ul. Zalewskiego).

Duszpasterstwo to zorganizowana działalność społeczna kościołów polegająca na głoszeniu zasad wiary i celebrowaniu liturgii w różnych grupach, nad którymi opiekę ze strony kościołów sprawuje duszpasterz. Zazwyczaj dokonuje się ono w ramach parafii (duszpasterstwo parafialne) oraz w ramach duszpasterstw specjalnych, np.:
Pedagogika (gr. Παιδαγωγική) - zespół nauk o wychowaniu, istocie, celach, treściach metodach, środkach i formach organizacji procesów wychowawczych. Pedagogika jest nauką o procesach wychowawczych, czyli teorią działalności wychowawczej; samo postępowanie wychowawcze nazywa się natomiast często pedagogią (gr. paidagogia), któremu to pojęciu bliskie jest określenie "sztuka wychowania" (łac. ars educandi).

Osiedla mieszkaniowe

Jeden z bloków z wielkiej płyty przy ul. Samsonowicza

Dziesięciopiętrowce z wielkiej płyty przy ul. Samsonowicza

Domy przy ul. Romera

Domy i bloki przy ul. Romera

SM im. W.Z. Nałkowskich

Blok SM im. W.Z. Nałkowskich

Wspólnota Mieszkaniowa na "Osiedlu Zielonym" (ul. Domeyki)

Tablica informacyjna nieopodal siedziby Rady Dzielnicy Wrotków

Osiedla mieszkaniowe skupiają się głównie w południowo-zachodniej części dzielnicy Wrotków. W jej granicach administracyjnych znajdują się następujące osiedla:

Aleksander Piotr Czekanowski (ur. 12 lutego 1833 w Krzemieńcu na Wołyniu, zm. 30 października 1876 w Petersburgu) – polski podróżnik i geolog. Badacz Syberii Środkowej.
Władysław Olechnowicz (ur. 27 maja 1848 w Olszance w powiecie zwinogródzkim (Ukraina, Gubernia Kijowska), zm. 3 września 1918 w Czerwonym Dworze) – polski lekarz psychiatra, antropolog, etnograf, archeolog, założyciel pierwszej w Lublinie prywatnej lecznicy dla umysłowo chorych.

Osiedle Nałkowskich

Osiedle "Łąkowa"

Osiedle "Słoneczny Dom"

"Osiedle Zielone"

Najstarszym osiedlem mieszkaniowym w dzielnicy Wrotków jest Osiedle Nałkowskich, które powstawało w latach 70. i 80. XX w. Osiedle "Łąkowa" powstało w latach 90., natomiast Osiedle "Słoneczny Dom" oraz "Osiedle Zielone" to osiedla nowe (XXI w.), które nadal się tworzą.

Urząd pocztowy - jednostka organizacyjna sieci pocztowej (również budynek), placówka pocztowego operatora publicznego (krajowego), w której można skorzystać w pełnym zakresie z pocztowych usług powszechnych.
Klub piłkarski – klub sportowy, którego głównym - i najczęściej jedynym - celem jest udział w rozgrywkach piłkarskich, organizowanych pod egidą konkretnej federacji (krajowej, bądź kontynentalnej - rzadziej światowej) w stosownej kategorii wiekowej, płci i statusie zrzeszonych w nim osób. Obecnie, kluby piłkarskie są najczęściej klubami jednosekcyjnymi (typowo piłkarskimi), choć mogą również stanowić jedną z sekcji klubu wielosekcyjnego (sekcję piłkarską).

Zabudowa mieszkalna

Osiedla mieszkaniowe w dzielnicy Wrotków toną w zieleni i stanowią nie do końca typowe zespoły mieszkaniowe z wielkiej płyty (potocznie zwane blokowiskami), bowiem skupiska czteropiętrowych bloków mieszkalnych (typu klatkowiec) bezpośrednio sąsiadują z budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi wolno stojącymi lub w zabudowie bliźniaczej (np. przy ul. Romera), a dziesięciopiętrowych bloków mieszkalnych (potocznie zwanych wieżowcami) jest w dzielnicy Wrotków niewiele (tylko przy ul. Samsonowicza).

Rehabilitacja medyczna - kompleksowe i zespołowe działanie na rzecz osoby niepełnosprawnej fizycznie lub psychicznie, które ma na celu przywrócenie tej osobie pełnej lub maksymalnej do osiągnięcia sprawności fizycznej lub psychicznej, a także zdolności do pracy oraz do brania czynnego udziału w życiu społecznym. Twórcami współczesnej rehabilitacji są: profesor Howard Rusk a w Polsce profesor Wiktor Dega. Rehabilitacja to proces medyczny i społeczny. Rehabilitacja ruchowa - usprawnianie osób z dysfunkcją narządu ruchu. Specjalista z zakresu rehabilitacji ruchowej - fizjoterapeuta - stosuje w procesie usprawniania metody fizjoterapii.
Wacław Piotr Nałkowski (pseudonimy: Przewłocki, Nerwowy) (ur. 19 listopada 1851 w Nowodworze, w woj. lubelskim, zm. 29 stycznia 1911 w Warszawie) - wybitny geograf, pedagog i działacz społeczny, autor wielu publikacji naukowych, a także szkiców krytyczno-literackich (Sienkiewicziana). Twórca teorii nieokreśloności terytorium Polski. Ojciec Zofii Nałkowskiej.

Elewacje budynków wielkopłytowych z lat 70. i 80. XX w. na Osiedlu Nałkowskich zostały w większości odnowione, a chodniki w ich sąsiedztwie zmodernizowane.

W centrum osiedla wzdłuż deptaka tzw. rodzinnego (w pobliżu siedziby Spółdzielni Mieszkaniowej im. W.Z. Nałkowskich) wybudowano nowoczesne bloki mieszkalne (koniec lat 90. XX w. i początek XXI w.), a wśród skupisk starszych i nowszych bloków powstało kilka nowoczesnych i bezpiecznych placów zabaw dla dzieci.

Powstało też kilka nowych parkingów i garaży (również na Osiedlu "Łąkowa").

Lublin jest jednym z najstarszych miejsc osadnictwa w Polsce, a nazwa miasta znana jest już od najstarszych zapisków z 1228 roku. Pochodzi ona od nazwy osobowej Lubla utworzonej od imienia Lubomir, poprzez dodanie dawniej pieszczotliwego przyrostka -la. Możliwe jest także, że imię Lubla w swojej staropolskiej, zdrobniałej postaci złączyło się z przyrostkiem dzierżawczym –in, dając nazwę Lublin. Zygmunt Sułowski wyraził przypuszczenie o łączeniu Lublina z imieniem Lubel (Lubelnia), w analogii do stosunku nazw Wróblin, Wróbel. Założycielem czy właścicielem Lublina w zamierzchłych czasach mógł być zatem człowiek o imieniu Lubel, bądź Lubla.
Kurier Lubelski (pełny tytuł Polska Kurier Lubelski) - lokalny dziennik obejmujący swym zasięgiem województwo lubelskie. Skupia się głównie na informacjach z Lublina. Ukazuje się od 1957 roku, chociaż nazwa sięga tradycjami do roku 1830.

Na Osiedlu "Słoneczny Dom" oraz "Osiedlu Zielonym" nie ma budynków wielkopłytowych. Dominuje tam nowoczesna zabudowa mieszkalna (bloki mieszkalne powstałe w XXI w. oraz nowoczesne place zabaw dla dzieci, parkingi i garaże).

Największe skupiska domów jednorodzinnych (parterowych, jednopiętrowych i wielopiętrowych) znajdują się przy ul. Nałkowskich oraz przy ul. Romera. Wiele domów parterowych przy ul. Nałkowskich (głównie nad rzeką) tworzyło kiedyś wiejską zabudowę Wrotkowa.

Domy jednopiętrowe i wielopiętrowe zarówno wolno stojące, jak i w zabudowie bliźniaczej (głównie przy ul. Romera) w większości zostały wybudowane w latach 70., 80. i 90. XX w.

Technikum - szkoła szczebla średniego o profilu technicznym, wprowadzona w Polsce w 1948 jako alternatywna wobec liceum. Pierwotnie dostępna dla absolwentów 7-letnich szkół podstawowych (od reformy w 1968 - ośmioletnich) oraz dla absolwentów ponadpodstawowych dwu- lub trzyletnich tzw. zasadniczych szkół zawodowych (ZSZ). Nauka w technikum trwała lat pięć (jeśli podjęta po ZSZ - dwa lata) i kończyła się tak jak w liceum - egzaminem dojrzałości oraz dodatkowo pracą dyplomową. Dyplom ukończenia technikum upoważniał do posługiwania się tytułem technika. Nie wszystkie średnie szkoły techniczne podlegały Ministrowi Oświaty, liczne z nich były resortowe (podlegające ministerstwom odpowiednich gałęzi przemysłu), niektóre zaś były utworzone przy większych fabrykach.
Energetyka – dział nauki i techniki, a także gałąź przemysłu, które zajmują się przetwarzaniem dostępnych form energii na postać łatwą do wykorzystania przy zasilaniu wszelkich procesów przemysłowych, a także napędzaniu maszyn i urządzeń używanych w życiu codziennym.

Administracja

Spółdzielnie mieszkaniowe

Zespoły mieszkaniowe w dzielnicy Wrotków administrowane są przez spółdzielnie mieszkaniowe, m.in.:

Spółdzielnia Mieszkaniowa im. W.Z. Nałkowskich ,

Spółdzielnia Mieszkaniowa "Plon" ,

Spółdzielnia Mieszkaniowa "Wrotków",

Spółdzielnia Mieszkaniowa "Transportowiec" .

Wspólnoty mieszkaniowe

Nie wszyscy mieszkańcy zespołów mieszkaniowych w dzielnicy Wrotków są członkami spółdzielni mieszkaniowych. Mieszkańcy wielu bloków tworzą wspólnoty mieszkaniowe.

Kościół katolicki – największa na świecie chrześcijańska wspólnota wyznaniowa, głosząca zasady wiary i życia określane mianem katolicyzmu, rządzona przez biskupa i patriarchę Rzymu (jako papieża uważanego drogą sukcesji apostolskiej za następcę Świętego Piotra) oraz biskupów pozostających z nim we wspólnocie. Kościół katolicki stanowi jedną z trzech głównych gałęzi chrześcijaństwa, obok Cerkwi prawosławnej i Kościołów protestanckich.
Zemborzyce - dawniej wieś, obecnie jej część (dawne Zemborzyce Kościelne, części Zemborzyc Dolnych i Zemborzyc Podleśnych oraz Zemborzyce Górne i Zemborzyce-Kolonia) to dzielnica Lublina położona w południowej części miasta, mająca ok 4 000 mieszkańców. Dzielnica leży przy Zalewie Zemborzyckim, na rzece Bystrzyca. Do 1954 roku istniała gmina Zemborzyce.

Są to głównie mieszkańcy nowych bloków przy ul. Fulmana i ul. Domeyki na Osiedlu "Słoneczny Dom" i "Osiedlu Zielonym", ale również mieszkańcy niektórych starszych bloków na Osiedlu Nałkowskich.

Rada Dzielnicy Wrotków

Organy administracji samorządowej, Samorząd terytorialny.

Organy administracji samorządowej w dzielnicy Wrotków reprezentuje Rada Dzielnicy Wrotków - jednostka pomocnicza Rady Miasta Lublin. Rada i Zarząd Dzielnicy Wrotków ma swoją siedzibę przy ul. Nałkowskich.

Przewodniczącym Zarządu Dzielnicy jest aktualnie Tomasz Pitucha, a Przewodniczącym Rady Dzielnicy - Robert Drozd.

Supermarket to w ścisłym znaczeniu sklep o bardzo dużej powierzchni, sprzedający szeroki asortyment towarów codziennego użytku, takich jak żywność, ubrania, kosmetyki, środki czyszczące itp.
Psychologia (od gr. ψυχή Psyche = dusza, i λόγος logos = słowo, myśl, rozumowanie) – nauka empiryczna, zajmująca się badaniem mechanizmów i praw rządzących zjawiskami psychicznymi oraz zachowaniami człowieka. Psychologia bada również wpływ zjawisk psychicznych na interakcje międzyludzkie oraz interakcję z otoczeniem. W zasadzie psychologia dotyczy ludzi, ale mówi się o psychologii zwierząt (czyli zoopsychologii), chociaż zachowaniem się zwierząt zajmuje się także dziedzina biologii – etologia.

Do zadań Rada dzielnicy|Rady Dzielnicy Wrotków należy m.in.:

rozwiązywanie istotnych problemów dzielnicy,

stały kontakt z mieszkańcami dzielnicy (np. poprzez stałe dyżury członków Rady),

przyjmowanie wniosków i skarg mieszkańców dotyczących dzielnicy,

współpraca z komisjami i radnymi Rady Miasta Lublin i opiniowanie spraw dotyczących dzielnicy, a następnie informowanie o nich mieszkańców dzielnicy,

współorganizowanie i wspieranie inicjatyw zmierzających do poprawy życia mieszkańców dzielnicy (np. w zakresie komunikacji miejskiej, zagospodarowania przestrzennego dzielnicy, ochrony środowiska),

współpraca z policją, strażą miejską, strażą pożarną w zakresie utrzymania ładu, porządku publicznego, bezpieczeństwa mieszkańców oraz przeciwdziałania patologiom społecznym na terenie dzielnicy.

Porządek publiczny

Straż miejska, policja

W sąsiedztwie siedziby Rady i Zarządu Dzielnicy Wrotków znajduje się przy ul. Nałkowskich 112 Osiedlowy Punkt Interwencyjny Straży Miejskiej w Lublinie oraz Placówka Dzielnicowego Komisariatu III Policji w Lublinie.

Arcybiskup (gr. αρχή, arché - pierwszeństwo, gr. επίσκοπος, epískopos - nadzorca, biskup) – tytuł honorowy lub urząd nadawany biskupom ważniejszych diecezji (archidiecezja), a także jako wyróżnienie samej osoby biskupa ("ad personam").
Lubelszczyzna (właściwie ziemia lubelska) – kraina historyczna w północno-wschodniej Małopolsce, na prawym brzegu Wisły, między Wieprzem i Tyśmienicą na północy oraz Sanem i Tanwią na południu. Głównym miastem krainy jest Lublin.

Rys historyczny

Pozostałości po wsi Wrotków nad rzeką Bystrzycą

Zanieczyszczona nieco rzeka Bystrzyca w dzielnicy Wrotków

Pozostałości po wsi Wrotków przy ul. Nałkowskich

Pozostałości po wsi Wrotków przy ul. Żeglarskiej

Agroma przy ul. Diamentowej

Bloki przy ul. Medalionów na Osiedlu "Łąkowa" SM "Wrotków"

Blok przy ul. Fulmana na Osiedlu "Słoneczny Dom"

Historia Wrotkowa sięga XV wieku, jednakże źródła historyczne na jego temat milczą. Niewiele więc o historii Wrotkowa wiadomo. Dzieje Wrotkowa zostały odtworzone ze strzępów informacji w różnych źródłach.

Bocznica kolejowa – odgałęzienie torów, boczny tor specjalnego przeznaczenia, najczęściej łączący główną linię z przedsiębiorstwem zaopatrywanym drogą kolejową, także jako miejsce postojowe pociągów. Na bocznicach pracują zazwyczaj lokomotywy manewrowe. Często bocznice kolejowe odchodzą od trasy na stacjach kolejowych, gdyż jest to znacznie tańsze i bezpieczniejsze.
Zasadnicza szkoła zawodowa - Szkoła na podbudowie programowej gimnazjum, realizująca program nauczania w zakresie kształcenia ogólnego oraz kształcenia zawodowego. Podstawy programowe dla kształcenia ogólnego w tego typu szkole określa Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 26 lutego 2002 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół z późniejszymi zmianami (Dz. U. z 2002 r. Nr 51, poz. 458; Dz. U. z 2003 r. Nr 210, poz. 2041). Kształcenie zawodowe odbywa się na poziomie czeladniczym, zgodnie z profilem danej placówki. Zasadniczą szkołę zawodową można ukończyć otrzymując jedynie świadectwo jej ukończenia, bądź też dyplomem poświadczającym kwalifikacje zawodowe, o ile uczeń przystąpi do nieobowiązkowego egzaminu zawodowego, zdawanego przed Okręgową Komisją Egzaminacyjną. Po ukończeniu zasadniczej szkoły zawodowej naukę można kontynuować w liceum ogólnokształcącym (uzupełniającym, nauka trwa dwa lata) lub w trzyletnim technikum uzupełniającym.

Wrotków - podlubelska wieś (XV-XIX w.)

Podlubelska wieś Wrotków, której nazwa wywodzi się zapewne od jej właściciela o imieniu Wrocisław, występuje w aktach po raz pierwszy w końcu XV w.

Wieś rozwijała się na prawym brzegu Bystrzycy - wzdłuż nadrzecznej drogi, prowadzącej od Zemborzyc i lasu Stary Gaj (popularnie zwanego Starym Lasem) do miasta. Częściowo również rozwijała się na terenach obecnego Osiedla Nałkowskich.

Pozostałości po wsi Wrotków (stare szopy drewniane i ruiny innych zabudowań gospodarczych - niegdyś krytych strzechą) można jeszcze znaleźć wśród nowszych zabudowań mieszkalnych nieopodal Bystrzycy, a w wypisach z kronik Szkoły Podstawowej nr 30 w Lublinie (której historia sięga drugiej połowy XIX w.) można wyczytać m.in.:

Bystrzyca - lewy dopływ Wieprza, jedna z ważniejszych rzek Wyżyny Lubelskiej. Swoje źródła ma w Sulowie (na wyskości 227 m n.p.m.). Przepływa przez Lublin. Całkowita długość rzeki wynosi 70,3 km, a powierzchnia jej dorzecza 1315,5 km2. Poniżej miejscowości Spiczyn (na wysokości 152 m n.p.m.) uchodzi do Wieprza.
Ateizm – odrzucenie lub stanowisko, że . W najszerszym znaczeniu jest to brak wiary w istnienie bóstw. Słowo ateizm pochodzi od greckiego ἄθεος – ἀ- (a-, “nie”) + θεός (theos, “bóg”). Określenie to było przypisywane każdemu, kogo uznano za wierzącego w fałszywych bogów, żadnych bogów lub doktryny wchodzące w konflikt z ówczesnymi religiami.

Wrotków - podlubelska gmina (do połowy XX w.)

W wypisach z kronik szkolnych dawnej szkoły podstawowej we Wrotkowie znajdują się również inne szczątkowe informacje związane z historią dzielnicy:

w 1902 r. szkoła istniała już jako wrotkowska gminna jednoczasowa szkoła początkowa;

w dniu 1 września 1939 r. w budynku szkolnym w gminie Wrotków (w którym od 2005 r. ma siedzibę Środowiskowy Dom Samopomocy) odbyła się mobilizacja;

24 września 1939 r. do Wrotkowa przybyły wojska niemieckie;

w kwietniu 1941 r. budynek szkolny został zajęty na kwatery dla wojska;

22 lipca 1944r . do Wrotkowa weszły wojska radzieckie.

Wrotków w granicach Lublina (po II wojnie światowej)

Rozrost administracyjnych granic Lublina nastąpił po II wojnie światowej.

Gospodarka - całokształt działalności gospodarczej prowadzonej w danym regionie (gospodarka regionalna), kraju (gospodarka narodowa) lub na całym świecie (gospodarka światowa). Działalność ta polega na wytwarzaniu dóbr i świadczeniu usług zgodnie z potrzebami ludności. Najprostszy podział gospodarki wyróżnia trzy sektory: rolnictwo, przemysł, usługi.
II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

W 1955 r. szkoła wrotkowska otrzymała numer 30, bowiem w latach 1955-1959 r. status miejski rozciągnięto na tereny przeznaczone pod planowaną nową zabudowę, zyskując przestrzeń pod obiekty przemysłowe, komunalne i mieszkaniowe. I tak w granicach Lublina znalazł się m.in. Wrotków i Majdan Wrotkowski.

Południowe i zachodnie obszary wsi Wrotków zostały włączone do miasta Lublin w 1961 r., bowiem realizowano tu nową dzielnicę przemysłowo-składową, w której powstały nowe ulice: Diamentowa, Energetyków, Przy Bocznicy, Budowlana, łączące rejony Wrotkowa północnego i ul. Nowy Świat z ul. Zemborzycką.

Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej (MOPS) lub Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie (MOPR), jednostka w systemie pomocy społecznej. Są one miejscem pierwszego kontaktu osób poszukujących pomocy społecznej. Zgodnie z prawem działają w każdej gminie. Kierują osoby potrzebujące do domów pomocy społecznej lub kwalifikują do wypłaty zasiłku. A przede wszystkim prowadzą szeroko zakrojoną pracę socjalną z ludźmi dotkniętymi patologią, marginalizacją, wykluczeniem.
Jan Samsonowicz (ur. 14 września 1888 w Ostrowcu Świętokrzyskim, zm. 3 listopada 1959 w Warszawie) – polski geolog i paleontolog, ochotnik V Pułku Legionów w wojnie polsko-bolszewickiej 1920, profesor uniwersytetów we Lwowie i Warszawie, wieloletni kierownik Katedry Geologii Historycznej Uniwersytetu Warszawskiego, członek rzeczywisty Polskiej Akademii Nauk.

Słowo dzielnica w odniesieniu do Wrotkowa pada w cytowanych już powyżej wypisach z kronik szkolnych, tym razem z lat 1962-1963:

Wrotków w latach 1974-2006

Pomiędzy rejonem przemysłowo-składowym i wsią Wrotków w latach 1974-1980 wybudowano osiedle mieszkaniowe im. Wacława i Zofii Nałkowskich (ul. Nałkowskich, ul. Samsonowicza, ul. Romera), a z czasem zaczęły powstawać nowe ulice (m.in.: ul. Medalionów, ul. Fulmana, ul. Domeyki i nowe osiedla (Osiedle "Łąkowa", Osiedle "Słoneczny Dom", "Osiedle Zielone").

Ciepłownia to zakład przemysłowy, którego głównym zadaniem jest produkcja czynnika (najczęściej wody) o wysokiej temperaturze dla miejskich sieci ciepłowniczej. Konwencjonalne układy (tj. opalane paliwami kopalnymi instalacje z kotłem) są obecnie spotykane rzadko. Wynika to z faktu iż dużo wyższą sprawność uzyskuje się produkując w sposób skojarzony energie cieplną i elektryczną (zobacz: elektrociepłownia).
Katolicyzm – doktryna Kościoła chrześcijańskiego – jednej z dwóch grup Kościołów, obok Kościoła prawosławnego, powstałych w wyniku rozłamu w Kościele chrześcijańskim w 1054 (tzw. schizmy wschodniej). Jedna z największych grup wyznań chrześcijańskich, obok prawosławia i protestantyzmu oraz ogół zasad wiary i życia religijnego do których odwołuje się Kościół rzymskokatolicki wraz z Kościołami wschodnimi pozostającymi z nim w pełnej jedności, wspólnoty tradycjonalistyczne, starokatolickie oraz część anglikańskich, liberalnych i niezależnych.

Do 23 lutego 2006 r. Wrotków - w świadomości przeciętnego mieszkańca - był i osiedlem i dzielnicą Lublina zarazem: jako osiedle kojarzono go głównie z Osiedlem Nałkowskich, na terenie którego swoją siedzibę miała Rada Osiedla "Wrotków" (obecnie Rada Dzielnicy Wrotków), natomiast jako dzielnica oficjalnie figurował na planach (mapach) miasta.

Chodnik (trotuar) - utwardzony pas terenu służący do poruszania się pieszych, zazwyczaj fragment pobocza drogi. Najczęściej wyłożony płytami betonowymi, kostką betonową lub kamiennym brukiem.
Dzwonnica – budynek lub wydzielone pomieszczenie, w którym zawieszono dzwony, mający charakter sakralny lub świecki (np. beffroi przy ratuszu).. Najczęściej w postaci wieży.

Granicę wschodnią Wrotkowa tworzyły wtedy tereny dawnego tzw. obozu południowego na Dziesiątej (obecnie tereny dzielnicy Dziesiąta), od północy obejmował m.in. obszary przemysłu wzdłuż ul. Krochmalnej i łąki za cukrownią aż po Park Ludowy (obecnie tereny dzielnicy Za Cukrownią), a od zachodu Majdan Wrotkowski i tereny rolne graniczące z lasem Stary Gaj (obecnie tereny dzielnicy Zemborzyce).

Jan Paweł II (łac. Ioannes Paulus II), właśc. Karol Józef Wojtyła (ur. 18 maja 1920 w Wadowicach, zm. 2 kwietnia 2005 w Watykanie) – polski duchowny rzymskokatolicki, arcybiskup krakowski, kardynał, papież (16 października 1978 – 2 kwietnia 2005), sługa Boży Kościoła katolickiego, kawaler Orderu Orła Białego.
PGE Elektrociepłownia Lublin-Wrotków sp. z o.o. - elektrociepłownia w Lublinie w dzielnicy Wrotków (stąd nazwa firmy "Lublin-Wrotków"), wchodząca w skład Grupy Kapitałowej PGE (Polskiej Grupy Energetycznej S.A.), stanowiąca największe źródło energii elektrycznej i cieplnej na Lubelszczyźnie i posiadająca największy blok gazowo-parowy w Polsce.

Zapoznaj się również z: Historia Lublina.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)