Wschód jest czerwony - Polski Serwis Naukowy

Wschód jest czerwony (chin. upr.: 东方红; chin. trad.: 東方紅; pinyin: Dōngfāng Hóng) – to pieśń, która w okresie rewolucji kulturalnej pełniła de facto rolę hymnu ChRL. Za autora słów uważany jest wieśniak z prowincji Shaanxi - Li Youyuan (李有源), który doznał natchnienia oglądając wschodzące słońce i ułożył nowe słowa do melodii ludowej "Jadąc na białym koniu" (骑白马). Miało to się stać w latach 40., kiedy komunistyczna partyzantka prowadziła walki z Japończykami. Słowa pieśni opublikowano w 1944 r. w "Dzienniku Yan'anu" (延安日报), wydawanym w Yan'anie, bazie komunistów.

Wielka proletariacka rewolucja kulturalna (chin. upr. 无产阶级文化大革命, chin. trad. 無產階級文化大革命, pinyin wúchǎn jiējí wénhuà dà gémìng; często skracane do 文化大革命 (wénhuà dà gémìng, wielka rewolucja kulturalna) lub po prostu 文革 (wéngé, kulturalna rewolucja)) – wielki ruch społeczno-polityczny w Chinach zainicjowany w 1966 roku przez Mao Zedonga, jako próba wyeliminowania jego politycznych rywali i wprowadzenia w życie własnych koncepcji ideologicznych (maoizmu). Chociaż oficjalnie została zakończona przez Mao w 1969 roku, faktycznie trwała do chwili aresztowania tzw. bandy czworga w 1976 roku.

Uproszczone pismo chińskie (chin. upr. 简体字; chin. trad. 簡體字; pinyin jiǎntǐzì) to odmiana pisma chińskiego. Uproszczenia dokonano w Chińskiej Republice Ludowej w latach 50. XX wieku. Celem reformy było ułatwienie nauki pisma i walka z analfabetyzmem. Modyfikując ok. 50 proc. najbardziej skomplikowanych z używanych dotąd znaków cel ten osiągnięto. Pismo uproszczone używane jest także w Singapurze.

Pieśń, obok Małej czerwonej książeczki, jest przejawem kultu jednostki, jakim otaczano Mao Zedonga w czasie rewolucji kulturalnej. Była wówczas nadawana codziennie rano przez wszechobecne megafony, śpiewali ją uczniowie i studenci przed rozpoczęciem zajęć. Oficjalny hymn ChRL, Marsz ochotników, nie był w tym czasie wykonywany, a jego autor, Tian Han przebywał w areszcie.

Cytaty z Przewodniczącego Mao (chiń. 毛主席语录, Máo zhǔxí yǔlù), na Zachodzie nazywane także Małą czerwoną książeczką – była "biblią" hunwejbinów w okresie rewolucji kulturalnej (1966-1976). Każdy Chińczyk był zobowiązany do jej studiowania, zachęcano do uczenia się jej na pamięć. Cytaty pełniły rolę pozdrowienia na ulicy, w pracy, czy podczas rozmowy telefonicznej, wypisywano je także na transparentach, fasadach domów, noszonych na piersiach znaczkach, a nawet na ramach rowerów.

Tradycyjne pismo chińskie (chin. trad. 繁體字, chin. upr. 繁体字, pinyin fántǐzì) to odmiana pisma chińskiego, w której znaki mają tradycyjną postać, umożliwiającą czytanie dawniejszych tekstów. Są one dość skomplikowane, dlatego w latach 50. w ChRL wprowadzono reformę pisma, w wyniku czego powstały znaki uproszczone. Pismo tradycyjne jest używane w Republice Chińskiej na Tajwanie, oraz w Hongkongu i Makau. Nazywane jest także ortodoksyjnym, złożonym lub właściwym pismem chińskim.

"Wschód jest czerwony" to również tytuł widowiska z 1965 roku.

Tytuł piosenki to jednocześnie nazwa pierwszego chińskiego sputnika (Dong Fang Hong 1) oraz marka samochodu.

Słowa

Przypisy

Hu er hei yo odpowiada polskiemu "Hurra!".