Wskaźnik Rozwoju Społecznego - Polski Serwis Naukowy

Państwa świata według wskaźnika rozwoju społecznego, podzielonego na kwartyle, według danych na rok 2010

Wskaźnik rozwoju społecznego w 2008

Wskaźnik rozwoju społecznego w 2005

Wskaźnik rozwoju społecznego w 2004

Wskaźnik rozwoju społecznego (ang. Human Development Index, HDI; czasem tłumaczony jako „wskaźnik rozwoju ludzkiego”) – syntetyczny miernik opisujący efekty w zakresie społeczno-ekonomicznego rozwoju poszczególnych krajów (stąd czasem nazywany wskaźnikiem rozwoju społeczno-ekonomicznego). System ten wprowadzony został przez ONZ dla celów porównań międzynarodowych. Wskaźnik został opracowany w roku 1990 przez pakistańskiego ekonomistę Mahbuba ul Haqa. Od 1993 wykorzystuje go w swoich corocznych raportach oenzetowska agenda ds. rozwoju (UNDP).

Kwartyl - kwantyl rzędu 1/4 (pierwszy kwartyl, dolny kwartyl), 1/2 (drugi kwartyl, mediana) lub 3/4 (trzeci kwartyl, górny kwartyl). Jest jedną z miar położenia. 25% obserwacji ma wartości poniżej pierwszego kwartyla, drugi kwartyl dzieli zbiorowość na dwie równe części, zaś 25% obserwacji ma wartości powyżej trzeciego kwartyla (z dokładnością +/-1). Różnica między trzecim i pierwszym kwartylem to tzw. rozstęp kwartylny, zaś jego połowa to odchylenie ćwiartkowe.

Wskaźnik Ubóstwa Społecznego – HPI (ang. Human Poverty Index) – miernik powołany przez ONZ, opisujący w zakresie społecznego rozwoju intelektualno-ekonomicznego. Powszechnie uważa się go za bardziej miarodajny niż PKB, czy Wskaźnik Rozwoju Społecznego[potrzebne źródło] – bowiem w przypadku HPI brane są pod uwagę nie tylko zarobki w odniesieniu do struktury demograficznej, ale porównanie ze stopniem ubóstwa, i poziomem rozwoju intelektualnego: analfabetyzmem czy długoterminowym brakiem zatrudnienia.

Składowe wskaźnika

Wskaźnik HDI ocenia kraje na trzech płaszczyznach: „długie i zdrowe życie” (long and healthy life), „wiedza” (knowledge) i „dostatni standard życia” (decent standard of living). Od roku 2010 do ich pomiaru służą następujące wskaźniki:

Program Narodów Zjednoczonych ds. Rozwoju (ang. UNDP, United Nations Development Programme), agenda ONZ powstała w 1966, która tworzy globalną sieć na rzecz rozwoju.

Basic Capabilities Index (BCI) - Social Watch stworzył BCI w celu zdefiniowania biedy bez potrzeby opierania się na danych opartych na dochodach. Najpowszechniej używane wskaźniki dotyczące biedy to określona przez Bank Światowy na 1 lub 2 dolary dziennie granica skrajnego ubóstwa lub ranking stworzony przez UNDP na podstawie Wskaźnika Rozwoju Społecznego, który jest z kolei wyliczany na podstawie danych dotyczących zdrowia i edukacji. BCI jest na tym tle stosunkowo łatwy do obliczenia i zastosowania również na poziomie miast i regionów, bez potrzeby przeprowadzania kosztownych badań dotyczących dochodów gospodarstw domowych. Dzięki braku konieczności użycia dochodu, BCI jest bardzo konsekwentny jeśli chodzi o definicję biedy, zakładającej, że stanowi ona zaprzeczenie praw człowieka.

oczekiwana długość życia

średnia liczba lat edukacji otrzymanej przez mieszkańców w wieku 25 lat i starszych

oczekiwana liczba lat edukacji dla dzieci rozpoczynających proces kształcenia

dochód narodowy per capita w USD, liczony według parytetu nabywczego waluty (PPP $).

Liderzy rankingu w poszczególnych latach

Zobacz też

lista państw świata według wskaźnika rozwoju społecznego

Raport o rozwoju społecznym

wskaźnik ubóstwa społecznego

Basic Capabilities Index

Przypisy

Statistics | Human Development Reports (HDR) | United Nations Development Programme (UNDP)
Technical notes (ang.). UNDP. [dostęp 2010-11-19]. ss. 1-2, 10.
http://hdr.undp.org/en/media/HDR_2011_EN_Tables.pdf
Human Development Index (HDI) - 2010 Rankings (ang.). UNDP, 2010. [dostęp 2010-11-19].

Linki zewnętrzne

Human Development Report - raport zawierający HDI i wiele innych statystyk społecznych i ekonomicznych