Wskaźnik demokracji 2010:

The Economist Intelligence Unit: mapa wskaźnika demokracji 2008, kolory jaśniejsze oznaczają państwa bardziej demokratyczne. Państwa ze wskaźnikiem poniżej 3 (całkowicie autorytarne) oznaczono na czarno.

Wskaźnik demokracji (ang. Democracy Index) – indeks opracowywany przez Economist Intelligence Unit (jednostka badawcza związana z tygodnikiem The Economist) opisujący stan demokracji w 167 krajach świata.

Wskaźnik demokracji opiera się na 60 wskaźnikach pogrupowanych w pięciu różnych kategoriach: proces wyborczy i pluralizm, swobody obywatelskie, funkcjonowanie administracji publicznej, partycypacja polityczna oraz kultura polityczna.

Po raz pierwszy opracowano go w 2006 roku, a następnie aktualizowano w latach 2008 i 2010. Według najnowszego wydania z 2010 roku, Norwegia zdobyła w sumie 9,80 w skali od zera do dziesięciu, co było najlepszym wynikiem. Tym samym zajęła ona miejsce Szwecji, która miała najlepszy wynik w 2008 roku, a w 2010 roku spadła na czwarte miejsce. Korea Północna (podobnie jak w 2008 roku) zajęła ostatnie, 167 miejsce, zdobywając 1,08 punktów. Wskaźnik demokracji z 2010 roku podkreśla wpływ światowego kryzysu finansowego w latach 2008–2009 na politykę, zwłaszcza na obszarze Europy. Według indeksu stan demokracji w 2010 roku w porównaniu z 2008 rokiem był niższy w 97 krajach ze 167 badanych, jednak w większości z nich pogorszenie było niewielkie.

Kraje zostały podzielone na "demokracje pełne", "demokracje wadliwe", "systemy hybrydowe" oraz na "systemy autorytarne". W latach 2008–2010 w 13 krajach nastąpiła zmiana typu systemu, 11 z nich było w regresji. W szczególności we Francji trendy polityczne doprowadziły do tego, że kraj ten został zdegradowany z demokracji pełnej do demokracji wadliwej. Podobna sytuacja odnosi się do Włoch. Pogorszenie sytuacji mediów wraz z powrotem premiera Silvio Berlusconiego do władzy sprawiło, że zostały one zdegradowane do demokracji wadliwej. Jedynie dwa kraje (Ghana i Mali w Afryce Subsaharyjskiej) zostały awansowane – z hybrydowych systemów do demokracji wadliwej.

Metodologia

Jak opisano w raporcie wskaźnik demokracji jest średnią ważoną na podstawie odpowiedzi na 60 pytań. Każde z pytań posiada dwie lub trzy możliwe odpowiedzi do wyboru. Większość odpowiedzi należy do ekspertów, raport nie podaje jednak informacji odnośnie rodzaju ekspertów, ich liczby, narodowości, tego czy są oni niezależni czy też są pracownikami Economist Intelligence Unit. Niektóre odpowiedzi są udzielane na podstawie badań opinii publicznej przeprowadzanych w poszczególnych krajach. W przypadku krajów, w których brakuje wyników takich badań lub nie są one przeprowadzane wykorzystuje się ekspertyzy i wyniki z krajów o podobnym stanie.

Pytania są rozmieszczone w pięciu kategoriach – proces wyborczy i pluralizm, swobody obywatelskie, funkcjonowanie administracji publicznej, partycypacja polityczna oraz kultura polityczna. Każda odpowiedź jest kodowana jako 0 lub 1, lub (w przypadku trzech możliwych odpowiedzi) również jako 0,5. Punkty za odpowiedź zostały dodane w każdej kategorii, pomnożone przez dziesięć oraz podzielone przez łączną liczbę pytań w tej kategorii. Istnieje kilka modyfikacji zależności, które zostały opisane bardziej precyzyjnie niż główne zasady procedury. W kilku przypadkach, odpowiedź punktowaną jako zero w jednym pytaniu automatycznie skutkuje otrzymaniem zero punktów w odpowiedzi na inne pytanie. Np. jeżeli wybory do ustawodawcy krajowego i do szefa rządu nie są uznane za wolne (pytanie nr 1), to następne pytanie – czy wybory są przeprowadzone w sposób uczciwy?- punktowane jest automatycznie jako zero. Podobnie jest w przypadku kilku pytań uważanych za tak istotne, że ich niski wynik powoduje punkty ujemne w ich kategoriach. Są to pytania o:

1. Wolność i sprawiedliwość wyborów
2. Bezpieczeństwo wyborców
3. Wpływ obcych mocarstw na politykę rządową
4. Zdolność urzędników do wprowadzania regulacji prawnych w życie

Z pięciu kategorii, a właściwie z sumy punktów uzyskanych, oblicza się średnią dla danego kraju. Wskaźnik ten, w zaokrągleniu do jednego miejsca po przecinku decyduje o klasyfikacji danego kraju:

1. Demokracje pełne – od 8 do 10
2. Demokracje wadliwe – od 6 do 7,9
3. Systemy hybrydowe – od 4 do 5,9
4. Reżimy autorytarne – poniżej 4

Raport omawia inne wskaźniki demokracji, np. określone przez Freedom House, i opowiada się za jednym z wyborów dokonanych przez zespół z Economist Intelligence Unit. Np. w tym porównaniu, wyższy nacisk położono na opinię publiczną i postawy mierzone poprzez badania społeczne, ale z drugiej strony, ekonomiczny standard życia nie został uwzględniony jako jedno z kryteriów demokracji.