Erupcja wulkanu, wybuch wulkanu (drugie określenie, ściślej to: gwałtowna erupcja, w praktyce używane jako synonim erupcji) – zjawisko wydostawania się na powierzchnię Ziemi lub do atmosfery jakiegokolwiek materiału wulkanicznego (magmy, materiałów piroklastycznych, substancji lotnych: gazów, par).

Wulkan czynny - rodzaj wulkanu, który przejawia współcześnie aktywność wulkaniczną poprzez erupcje. Jako wulkan czynny definiuje się takie wulkany, które w czasach historycznych wykazywały chociaż raz jakąkolwiek aktywność, przy czym do uznania za aktywność wystarczą same gorące ekshalacje, tym bardziej wylewy lawy czy wyrzuty materiału piroklastycznego. Natomiast chłodne ekshalacje mogą być i w wygasłych wulkanach. Wulkany, w których w ostatnich setkach lat obserwuje się tylko ekshalacje gorące często wydziela się jako wulkany drzemiące. Obecnie na Ziemi jest około 500 czynnych wulkanów. Przykładem takich wulkanów są Etna, Wezuwiusz, Stromboli, Mauna Loa.