Wulkan wygasły - Polski Serwis Naukowy

Wulkan wygasły – rodzaj wulkanu, który posiada jeszcze zachowaną formę stożka wulkanicznego, ale nie przejawiał w czasach historycznych aktywności wulkanicznej, z ewentualnym wyjątkiem w postaci chłodnych ekshalacji. Przykładem takich wulkanów są wulkany Masywu Centralnego we Francji, np. Puy de Pariou.

Mars – czwarta według oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego. Nazwa planety pochodzi od imienia rzymskiego boga wojny – Marsa. Zawdzięcza ją swej barwie, która przy obserwacji wydaje się być rdzawo-czerwona i kojarzyła się starożytnym z pożogą wojenną. Postrzegany odcień wynika stąd, że powierzchnia planety jest pokryta tlenkami żelaza. Mars posiada dwa niewielkie księżyce o nieregularnych kształtach – Fobosa i Deimosa. Prawdopodobnie są to dwie planetoidy przechwycone przez pole grawitacyjne planety. Przypuszcza się, że mogło na niej kiedyś powstać życie, jednak obecnie nie ma na to solidnych dowodów.

Wulkanizm – ogół procesów geologicznych, zachodzących na powierzchni Ziemi, związanych z wydobywaniem się lawy i innych materiałów z głębi skorupy ziemskiej.

Liczne wygasłe wulkany występują też na Marsie, Księżycu. Na Marsie jest największy wulkan naszego układu słonecznego Olympus Mons o średnicy podstawy 600 km i 25 km wysokości.

Wulkan czynny - rodzaj wulkanu, który przejawia współcześnie aktywność wulkaniczną poprzez erupcje. Jako wulkan czynny definiuje się takie wulkany, które w czasach historycznych wykazywały chociaż raz jakąkolwiek aktywność, przy czym do uznania za aktywność wystarczą same gorące ekshalacje, tym bardziej wylewy lawy czy wyrzuty materiału piroklastycznego. Natomiast chłodne ekshalacje mogą być i w wygasłych wulkanach. Wulkany, w których w ostatnich setkach lat obserwuje się tylko ekshalacje gorące często wydziela się jako wulkany drzemiące. Obecnie na Ziemi jest około 500 czynnych wulkanów. Przykładem takich wulkanów są Etna, Wezuwiusz, Stromboli, Mauna Loa.

Wulkan (z . Terminu tego również używa się jako określenie form terenu powstałych wskutek działalności wulkanu, choć bardziej poprawne są takie terminy jak: góra wulkaniczna, stożek wulkaniczny, kopuła wulkaniczna czy wulkan tarczowy.

Zobacz też

wulkan czynny

wulkan drzemiący

Bibliografia

L. Czechowski, 1994. Tektonika płyt i konwekcja w płaszczu Ziemi, PWN.
Jaroszewski W., Marks L., Radomski A.: Słownik geologii dynamicznej (hasło wulkan wygasły). Wydawnictwa Geologiczne, Warszawa 1985.
Jean-Pierre Rothe, 1984: Trzęsienia ziemi i wulkany. Wyd. Agade, Warszawa.