Wyższe Seminarium Duchowne w Ołtarzewie

Wyższe Seminarium Duchowne Stowarzyszenia Apostolstwa Katolickiego (SAC) w Ołtarzewie - seminarium duchowne w którym przez sześć lat kształcą się pallotyńscy alumni: przyszli księża, katecheci i misjonarze. Seminarium zostało afiliowane do Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego 28 stycznia 2004 roku. Grono wykładowców pallotyńskiego Wyższego Seminarium liczyło w 2005 roku 46 osób. W tym 13 doktorów habilitowanych, 24 doktorów i 9 magistrów. Obecnym rektorem uczelni (jednocześnie rektorem domu zakonnego) jest ks. dr Tomasz Skibiński.

Eugeniusz Weron (ur. 30 stycznia 1913, zm. 28 kwietnia 2009) – ksiądz pallotyn, prof. dr hab. teologii życia wewnętrznego (specjalność: teologia apostolstwa), prowincjał polskich pallotynów w latach 1959-1965.
Papieski Uniwersytet Gregoriański – uczelnia Kościoła Katolickiego z siedzibą w Rzymie. Pielęgnuje różne dziedziny z zakresu nauk humanistycznych, a w sposób szczególny nauki teologiczne i filozoficzne. Jest najstarszym uniwersytetem papieskim.

Rok 2007 był dla seminarium rokiem obchodów jubileuszowych: 100-lecia obecności Pallotynów na ziemiach polskich oraz 80-lecia pallotyńskiego Wyższego Seminarium Duchownego w Ołtarzewie.

Historia

Wadowice i Suchary

W 1907 roku ks. Alojzy Majewski przybył na ziemie polskie i wraz z kilku współbraćmi osiedlił się w Jajkowcach koło Lwowa. W 1909 r. ks. Majewski utworzył zalążek pallotyńskiego seminarium - "Collegium Marianum" - na Kopcu koło Wadowic, które służyło jako dom nowicjatu. Wybuch I wojny światowej pokrzyżował plany budowy seminarium. Do lipca 1915 roku nowicjusze przebywali w benedyktyńskim klasztorze w Pradze, następnie wrócili na Kopiec. W 1916 r. rozpoczął się tam pierwszy kurs filozofii (jednak wkrótce alumni zostali wcieleni do wojska), a w 1922 r. teologii. W styczniu 1919 r. - po zakończeniu wojny - rozpoczął się na Kopcu rok szkolny 1918/1919, dlatego niektórzy liczą historię pallotyńskiego Seminarium w Polsce od 1918. W 1926 roku rozdzielono studium filozofii od teologii. Kursy filozoficzne przeniosły się do domu w Sucharach, a klerycy-teologowie kontynuują studia w Limburg an der Lahn, w rzymskim "Gregorianum", w lubelskim "Bobolanum" oraz na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Warszawskiego.

Kalwaria Zebrzydowska – miasto w południowej Polsce, w województwie małopolskim, w powiecie wadowickim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Kalwaria Zebrzydowska, założone w pierwszej poł. XVII w. przez wojewodę krakowskiego Mikołaja Zebrzydowskiego. W latach 1975-1998 miasto należało do województwa bielskiego.
Św. Wincenty Pallotti właściwie Vincenzo Pallotti (ur. 21 kwietnia 1795 w Rzymie, zm. 22 stycznia 1850 tamże) - włoski ksiądz katolicki, założyciel Zjednoczenia Apostolstwa Katolickiego, którego integralną częścią są pallotyni i pallotynki; ogłoszony świętym w Kościele katolickim w 1963. Wspomnienie liturgiczne św. Wincentego Pallottiego (w Polsce obchodzone jako dowolne) obchodzi się 22 stycznia.

Ołtarzew

Szkoła rolnicza

Wiosną 1927 roku dzięki pomocy anonimowego pana S. pallotyni zakupili gmach po Szkole Rolniczej w Ołtarzewie pod Warszawą. 8 kwietnia 1927 na stałe przybyli tu ks. Franciszek Pauliński (który objął funkcję rektora domu), br. Ludwik Krajniewski, br. Bolesław Grzybowski i br. Jakub Głowacki. Oprócz budynku dawnej Szkoły Rolniczej mieli do zagospodarowania przylegający ogród, park oraz pałacyk należący wcześniej do inżyniera Stanisława Kierbedzia. Z początkiem maja 1927 r. rektorem domu został ks. Alojzy Majewski. Od tamtego roku liczy się historię właściwego pallotyńskiego Wyższego Seminarium Duchownego w Polsce. W latach 1932-1935 w związku z trudną sytuacją finansową wszyscy klerycy zostali umieszczeni w jednym miejscu - w Sucharach. Tam powstała również biblioteka seminaryjna. We wrześniu 1936 roku przybyła do Ołtarzewa 36-osobowa grupa kleryków-studentów teologii, zaś na wiosnę roku 1937 rozpoczęto budowę gmachu seminarium zaprojektowanego przez Alfonsa Wędrychowskiego. W ciągu dwóch i pół roku na miejscu dawnej Szkoły Rolniczej powstało skrzydło wschodnie i część środkowa oraz wzniesiono mury seminaryjnego kościoła, pod którym miała się mieścić sala teatralna.

Biblioteka Wyższego Seminarium Duchownego w Ołtarzewie – biblioteka uczelniana pallotyńskiego Wyższego Seminarium Duchownego w Ołtarzewie założona w 1927.
Na mapach: 52°24′29.84″N 16°53′15.2″E / 52.408290, 16.887555 Pallottinum - wydawnictwo i drukarnia założone w 1948 w Poznaniu, prowadzone przez pallotynów. Budynki wydawnictwa mieszczą się w przy ulicy Przybyszewskiego 30. Najbardziej znane z wydawania Biblii Tysiąclecia, a także dokumentów Kościoła, ksiąg liturgicznych i podręczników do nauki teologii (m.in. z serii AMATECA).

Pod koniec sierpnia 1939 roku z wakacji powrócili wszyscy klerycy i mimo niepewnej sytuacji politycznej przygotowywano się do rozpoczęcia nowego roku szkolnego 1939/1940. 1 września 1939 roku przerwał wszystkie plany, zarówno nauki, jak i dalszej budowy gmachu seminaryjnego. 7 września po Mszy św. wszyscy mieszkańcy domu opuścili Ołtarzew i wyruszyli na wschód, a wrócili małymi grupkami już po miesiącu. Na krótki czas wojsko niemieckie zajęło cały budynek urządzając w nim szpital. Jednak w listopadzie rozpoczęły się w Ołtarzewie na nowo wykłady. Wieść o działalności seminarium ściągnęła do Ołtarzewa kleryków z innych polskich seminariów duchownych.

Rektor – godność osoby zarządzającej wraz z senatem szkołą wyższą. Najczęściej jest to jeden z profesorów takiej uczelni. Wyraz pochodzi od łacińskiego rector – "władca", "zarządca"; od łac. regere – "rządzić". Za cesarstwa rzymskiego oznaczał namiestnika podwładnego prefektom czyli egzarchom. Na przełomie XIX i XX wieku tytuł ten oznaczał zwierzchników niektórych zgromadzeń zakonnych i kościołów oraz przełożonych uniwersytetów, gimnazjów i zakładów naukowych. W większości polskich uczelni państwowych istnieje wymóg statutowy, aby wyboru rektora dokonywać spośród samodzielnych pracowników naukowych, zwykle z tytułem profesora. Zasada ta często nie jest spełniana w niepaństwowych uczelniach wyższych. Wybieralność rektora przez społeczność akademicką jest jedną z podstawowych tradycji autonomii akademickiej – często nieprzestrzeganej w ustrojach totalitarnych. W Polsce powojennej zasada zaczęła być wprowadzana konsekwentnie po 1989 i była jedną ze znaczących oznak demokratyzacji ustroju.
Dom formacyjny – klasztor lub konwent należący do danego zakonu lub zgromadzenia zakonnego Kościoła katolickiego, w którym prowadzona jest formacja zakonna.

Od lutego 1934 roku do dziś w ołtarzewskim seminarium posługują siostry pallotynki.

24 listopada 1939 roku podjęto decyzję o tym, że klerycy-goście powinni opuścić Ołtarzew, gdyż przestał on być bezpiecznym miejscem - w maju gestapo aresztowało stąd ks. Józefa Jankowskiego i kliku innych pallotynów. Od czerwca 1942 r. budynek seminarium ponownie przejęły wojska niemieckie, a w 1944 roku zorganizowali w Seminarium szpital wojskowy. Wykładowcy i klerycy do końca wojny zmuszeni byli pozostać na Kopcu oraz u ojców bernardynów w Kalwarii Zebrzydowskiej. Tuż po wojnie pallotyni (m.in. br. Ignacy Forycki) zorganizowali w sali pod seminaryjnym kościołem drukarnię, która po przeniesieniu do Poznania w 1948 dała początek wydawnictwu Pallottinum.

Jan Szambelańczyk SAC (ur. 23 stycznia 1907 w Radomicach, zm. 2 lipca 1941 w Auschwitz-Birkenau) – Sługa Boży, polski duchowny katolicki, męczennik za wiarę, wykładowca wyższego seminarium w Ołtarzewie.
Seminarium duchowne (z łac. szkółka roślin, od semen – nasienie, seminis – narybek, latorośl) – w Kościołach chrześcijańskich specjalny dom, w którym kandydaci do stanu duchownego odbywają intensywną formację teologiczną, moralną i naukową.

Przebiterium kościoła seminaryjnego

Budowę kościoła zakończono w 1948 r. Mieści się on w głównym budynku Seminarium. O jego wystrój zadbali architekt prof. Stanisław Marzyński, Zbigniew Łoskot odpowiedzialny za polichromie i projekt witraży oraz Wojciech Durek - autor głównego i 12 bocznych ołtarzy. W prezbiterium przykuwa uwagę jego monumentalna kompozycja figuralna – Zesłanie Ducha Świętego, natomiast jeden z ołtarzy bocznych poświęcony jest Jezusowi Miłosiernemu z wizji św. Siostry Faustyny, z którego serca rozchodzą się dwa promienie. Rzeźba powstała w 1951 roku, a siedem lat później Stolica Apostolska zakazała tej formy kultu Miłosierdzia Bożego. W związku z tym wizytujący parafię kard. Stefan Wyszyński polecił, by usunąć promienie z rzeźby i napis "Jezu ufam Tobie", ale – jak notują pallotyńscy kronikarze – "nie nalegał na natychmiastowe ich usunięcie". Dzięki temu rzeźba przetrwała czasy zakazów i jest teraz cenną pamiątką.

Stefan Wyszyński (ur. 3 sierpnia 1901 w Zuzeli, zm. 28 maja 1981 w Warszawie) – arcybiskup warszawski, gnieźnieński i prymas Polski, (zwany Prymasem Tysiąclecia), kardynał, Sługa Boży Kościoła katolickiego.
Prezbiterium (w architekturze nazywane także "chórem kapłańskim") – przestrzeń kościoła przeznaczona dla duchowieństwa oraz służby liturgicznej (m.in. ministrantów). Zwykle jest wydzielone od reszty świątyni podwyższeniem, balustradą lub łukiem tęczowym i wyodrębniające się wizualnie z bryły kościoła. Nazwa pochodzi od słowa prezbiter - ksiądz.

2 maja 1948 roku bp Wacław Majewski poświęcił seminaryjny kościół pod wezwaniem Królowej Apostołów, a we wrześniu przybyli do Ołtarzewa alumni i rozpoczęła się normalna działalność seminarium, która trwa nieprzerwanie do dzisiaj. 16 maja 1953 roku prymas Stefan Wyszyński dokonał konsekracji kościoła. Jesienią 1953 roku ukazał się pierwszy numer gazetki seminaryjnej "Nasz Prąd -początkowo w formie ściennej, potem jako czasopismo wysyłane do wszystkich placówek, gdzie żyją i pracują polscy pallotyni. Czasopismo istnieje nieprzerwanie do dzisiaj. W 1957 roku odbyło się w Ołtarzewie pierwsze publiczne publiczne przedstawienie teatralne przygotowane przez pallotyńskich alumnów. Od 13 stycznia 1957 roku jest liczona historia ołtarzewskiego Teatru Seminaryjnego. Od 1965 roku wystawiane są tu misteria męki Pańskiej. W 1974 r. do stałego repertuaru teatralnego weszły sztuki jesienne - najczęściej muzyczne, grane podczas Adwentu. W Wielki Czwartek 1978 roku oddano do użytku prezbiterium przebudowane i przystosowane do zreformowanej po Soborze Watykańskim II liturgii. W latach 1983-1986 zbudowano na terenie seminarium nowy dom dla księży i braci.

Adwent (łac. adventus – przyjście) – w kościołach chrześcijańskich okres trwający od I nieszporów czwartej z kolei poprzedzającej Święto Bożego Narodzenia niedzieli do 24 grudnia, okres przypominający oczekiwanie na powtórne przyjście Jezusa Chrystusa. Jednocześnie jest to czas poprzedzający pamiątkę pierwszego przyjścia – wcielenia, znanego pod nazwą narodzin Chrystusa.
Siostry Pallotynki (właściwie Zgromadzenie Sióstr Misjonarek Apostolstwa Katolickiego, skrót: SAC) - żeńskie katolickie zgromadzenie zakonne założone przez św. Wincentego Pallottiego, a sprowadzone do Polski przez ks. Alojzego Majewskiego w 1934. Dewiza zgromadzenia brzmi: Dla nieskończonej Chwały Bożej.

Od 1989 w ołtarzewskim seminarium kształcą się również klerycy ze Zgromadzenia Misjonarzy Krwi Chrystusa i Stowarzyszenia Misji Afrykańskich. Od 25 marca 1993 roku Seminarium w Ołtarzewie stało się wspólnym domem formacyjnym dla dwóch polskich prowincji pallotynów: Chrystusa Króla i Zwiastowania Pańskiego. 15 października 2000 r. kard. Józef Glemp, prymas Polski, poświęcił w kościele seminaryjnym ołtarz 108 męczenników II wojny światowej z wyeksponowaną postacią błogosławionego pallotyna księdza Józefa Jankowskiego - męczennika Oświęcimia.

Józef Glemp (ur. 18 grudnia 1929 w Inowrocławiu) – polski biskup rzymskokatolicki, biskup diecezjalny warmiński w latach 1979–1981, arcybiskup metropolita warszawski w latach 1981–2006, arcybiskup metropolita gnieźnieński w latach 1981–1992, prymas Polski w latach 1981–2009, przewodniczący Konferencji Episkopatu Polski w latach 1981–2004, kardynał prezbiter od 1983, od 2006 arcybiskup senior archidiecezji warszawskiej, od 2009 prymas senior Polski. Kawaler Orderu Orła Białego.
Polichromia - wielobarwna ozdoba malarska ścian, sufitów, podniebienia sklepień, rzeźb stosowana do dekoracji wewnętrznych i zewnętrznych. Polichromie wykonywano nie tylko na materiałach kamiennych i tynkach, ale także na drewnie, wewnątrz i na zewnątrz pomieszczeń w budownictwie sakralnym i świeckim.

Rok 2007 był dla seminarium rokiem obchodów jubileuszowych: 100-lecia obecności Pallotynów na ziemiach polskich oraz 80-lecia pallotyńskiego Wyższego Seminarium Duchownego w Ołtarzewie. W tym samym roku klerycy pod kierunkiem ks. Dariusza Smolarka nagrali płytę CD z gregoriańskimi Nieszporami o św. Wincentym Pallottim oraz z pieśniami pallotyńskimi.

Tomasz Skibiński (ur. 2 marca 1962) – polski ksiądz rzymskokatolicki – pallotyn, od 2005 rektor Wyższego Seminarium Duchownego w Ołtarzewie, doktor teologii – patrolog. Wykłada na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego (UKSW) w Warszawie patrologię i historię Kościoła.
Pallotyni, właściwie Stowarzyszenie Apostolstwa Katolickiego (łac. Societas Apostolatus Catholici – SAC) – katolicka wspólnota księży i braci, założona przez św. Wincentego Pallottiego w 1. połowie XIX wieku. Pallotyni charakteryzują się licznymi dziełami duszpasterskimi i misyjnymi na wszystkich kontynentach oraz promowaniem współpracy z ludźmi świeckimi. Pallotyni są integralną częścią Zjednoczenia Apostolstwa Katolickiego, a według prawa kanonicznego są stowarzyszeniem życia apostolskiego na prawie papieskim. Pallotyńskie wyższe seminarium duchowne w Polsce znajduje się w miejscowości Ołtarzew koło Warszawy, w gminie Ożarów Mazowiecki (powiat warszawski zachodni).

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)