Wybory do Parlamentu Europejskiego - Polski Serwis Naukowy

Wybory do Parlamentu Europejskiego – akt wyboru, w drodze głosowania, przez obywateli 27 państw członkowskich Unii Europejskiej swych przedstawicieli do Parlamentu Europejskiego (eurodeputowanych).

Zasady ordynacji wyborczej w Polsce

Osobny artykuł: Wybory do Parlamentu Europejskiego w Polsce.

Przebieg wyborów posłów do Parlamentu Europejskiego w Polsce nadzoruje Państwowa Komisja Wyborcza. Podobnie jak w wyborach do Sejmu, zastosowanie ma ordynacja proporcjonalna:

podział mandatów pomiędzy uprawnione komitety wyborcze dokonywany jest w skali całego kraju według metody d'Hondta,

rozdział mandatów przypadających pomiędzy okręgowe listy kandydatów dokonywany jest metodą największych reszt (metodą Hare'a-Niemeyera).

W odróżnieniu od wyborów do Sejmu, liczba posłów wybranych w poszczególnych okręgach wyborczych nie jest a priori ustalona – zależy od rozkładu głosów.

Państwowa Komisja Wyborcza – w ustroju prawnym Rzeczypospolitej stały (od 1991 r.), najwyższy w Polsce organ wyborczy właściwy w sprawach przeprowadzania wyborów, tj. wyborów do Sejmu i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, do organów samorządu terytorialnego i do Parlamentu Europejskiego oraz referendum. Jest organem władzy wykonawczej.

Okręg wyborczy - część terytorium na jaką dzieli się państwo w czasie trwania wyborów parlamentarnych, prezydenckich i referendum w celu stworzenia jednakowych list wyborczych dla danego terenu, z których wybiera się przedstawicieli. W Polsce w wyborach do Sejmu jest ich 41, wybiera się tam od 7 do 19 posłów, natomiast w wyborach do Senatu okręgów wyb. jest 40 a mandatów senatorskich od 2 do 4.Ustalenia liczby posłów wybieranych w okręgach wyborczych dokonuje się przez podzielenie liczby mieszkańców kraju przez ogólną liczbę posłów wybieranych w okręgach wyborczych.

Głosowanie w wyborach do Parlamentu Europejskiego odbywa się według systemu proporcjonalnego, w którym głosy oddane na poszczególne listy przeliczane są na mandaty metodą d'Hondta w skali całego kraju. Dopiero po ustaleniu liczby mandatów przypadających poszczególnym komitetom rozdziela się je pomiędzy poszczególne okręgi wyborcze w następujący sposób:

Poseł do Parlamentu Europejskiego - członek Parlamentu Europejskiego, wybierany na pięcioletnią kadencję. W Polsce w stosunku do członków PE używa się potocznie określenia "europarlamentarzysta", "eurodeputowany" lub "europoseł".

Wybory do Parlamentu Europejskiego w Polsce - wybory do Parlamentu Europejskiego przeprowadzane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Ich główne zasady oraz pozycja prawnoustrojowa Parlamentu Europejskiego określone są w Traktacie ustanawiającym Wspólnotę Europejską, zaś szczegóły regulowane są na poziomie państw członkowskich. W Polsce regulacje prawne dotyczące wyłaniania składu Parlamentu Europejskiego zawarte są w Ustawie z dnia 23 stycznia 2004 r. - Ordynacja wyborcza do Parlamentu Europejskiego.

Liczbę głosów uzyskanych przez dany komitet wyborczy w danym okręgu wyborczym mnoży się przez liczbę uzyskanych w kraju mandatów. Tak uzyskany iloczyn dzieli się przez liczbę głosów uzyskanych przez komitet w skali kraju. Liczba całkowita ilorazu (liczba przed przecinkiem) równa jest liczbie mandatów jaką komitet uzyskał w danym okręgu (art. 129 ust. 2 Ordynacji wyborczej do PE).

Przykład W okręgu Katowice Platforma Obywatelska uzyskała 274 985 głosów. Liczba mandatów przypadająca PO w kraju to 15. Liczba głosów na PO w skali kraju wynosi 1 467 775. 274 985 x 15 = 4 124 775
4 124 775 : 1 467 775 = 2,8102... Liczba przed przecinkiem - 2, to liczba mandatów jaką (na tym etapie procedury) uzyskała PO w okręgu Katowice.

Jeżeli po zastosowaniu powyższej procedury rozdzielono mniej mandatów niż przypada na dany komitet, pozostałe mandaty rozdziela się pomiędzy okręgi w kolejności największej ułamkowej części (na prawo od przecinka) ilorazów wyliczonych według zasady z punktu poprzedniego (art. 129 ust. 3 Ordynacji wyborczej do PE). Część na lewo od przecinka nie ma tu żadnego znaczenia.

Przykład Po zastosowaniu procedury z art. 129 ust. 2 Ordynacji wyborczej Platformie Obywatelskiej pozostało do rozdzielenia 8 mandatów. Rozdzielono je więc pomiędzy okręgi: Gorzów Wielkopolski (iloraz: 0,9898...), Olsztyn (0,9719...), Łódź (0,9333...), Katowice (2,8102...), Bydgoszcz (0,7173...), Kraków (1,6585...), Wrocław (1,6511...), Lublin (0,5622...).

Mandaty uzyskują kandydaci, którzy na danej liście okręgowej otrzymali największą liczbę głosów.

Wybory parlamentarne – wybory, w trakcie których obywatele w drodze głosowania wybierają swych przedstawicieli w parlamencie. Zasadnicze znaczenie dla kształtu politycznego Polskiego parlamentu ma ordynacja wyborcza, a więc zbiór przepisów określający sposób przeliczania głosów na mandaty przedstawicielskie. Wybory do parlamentu odbywają się w Polsce co 4 lata, jednak kadencja może zostać skrócona na wniosek Sejmu lub Prezydenta Rzeczypospolitej.

Wybory – proces, w którym obywatele wybierają spośród zgłoszonych kandydatów swoich przedstawicieli do organów władzy. Jest to podstawowy mechanizm demokracji.

Frekwencja

Zobacz też

Wybory do Parlamentu Europejskiego w 2004 roku

Wybory do Parlamentu Europejskiego w 2009 roku

Wybory parlamentarne

Wybory