Wybory generalne w Urugwaju w 2009 roku

Wybory prezydenckie i parlamentarne w Urugwaju w 2009 roku - podwójne wybory, prezydenckie oraz do Zgromadzenia Powszechnego - parlamentu Urugwaju, przeprowadzone 25 października i 29 listopada 2009. Równolegle z I turą wyborów odbyło się także referendum, w którym wyborcy opowiedzieli się przeciw proponowanym zmianom.

Danilo Astori (ur. 23 kwietnia 1940 w Montevideo) – urugwajski polityk lewicowy, senator, minister gospodarki i finansów od 2005 do 2008, lider ugrupowania Asemblea Uruguay. Wiceprezydent Urugwaju od 1 marca 2010.
Senat (Cámara de Senadores) - izba wyższa urugwajskiego parlamentu - Zgromadzenia Powszechnego (Asamblea General). 31 senatorów wyłanianych jest na pięcioletnią kadencję w powszechnych wyborach.

W wyborach parlamentarnych większość miejsc w obu izbach zdobyła rządząca centrolewicowa koalicja Szeroki Front. W I turze wyborów prezydenckich zwyciężył jej kandydat, José Mujica, który uzyskał 48% głosów poparcia, przed kandydatem konserwatywnej Partii Narodowej, Luisem Alberto Lacalle, który zdobył 28,9% głosów. 29 listopada 2009, w II turze wyborów prezydenckich, Mujica pokonał Lacalle stosunkiem głosów 52,6% do 43,3%.

Partia Narodowa (Partido Nacional-Blancos) znana także jako Biała Partia (Partido Blanco) to jedno z głównych ugrupowań politycznych Urugwaju. Partia ta ma charakter centroprawicowy. Obecnie jest główną partią opozycyjną w czasie rządów Szerokiego Frontu - Nowej Większości (Frente Amplio Encuentro Progresista Nueva Mayoria). Jest drugą obok partii Colorado (Partido Colorado) tradycyjną siłą parlamentarną, której korzenie sięgają XIX wieku. W ostatnich wyborach parlamentarnych 31 października 2004 partia zdobyła 36 miejsc na 99 w Izbie Reprezentantów oraz 11 na 31 możliwych w Senacie. Kandydat "Białych" na prezydenta Jorge Larrañaga dostał tego samego dnia 35,1% ważnych głosów.
Izba Reprezentantów (Cámara de Diputados) - izba niższa urugwajskiego parlamentu - Zgromadzenia Powszechnego (Asamblea General). 99 deputowanych jest wyłanianych na pięcioletnią kadencję w powszechnych wyborach.

Prawybory

Kampania na ulicach Montevideo przed prawyborami, czerwiec 2009.

Scena polityczna Urugwaju przez dekady była zdominowana przez dwa powstałe w XIX wieku ugrupowania: liberalną Partię Colorado oraz konserwatywną Partię Narodową, które wymieniały się między sobą władzą. Dopiero po wyborach z października 2004 prezydentem kraju została wybrana po raz pierwszy osoba pochodząca spoza tych sił politycznych. Tabare Vazquez z centrolewicowej koalicji Szeroki Front wygrał wówczas wybory już w pierwszej turze, zdobywając ponad 50% głosów poparcia. Prezydent w Urugwaju wybierany jest na 5-letnią kadencję, jeśli żaden z kandydatów nie uzyska ponad połowy głosów, organizowana jest druga tura głosowania. Udział w wyborach jest obowiązkowy.

Urugwaj (Uruguay, Wschodnia Republika Urugwaju – República Oriental del Uruguay) – państwo w Ameryce Południowej, nad Atlantykiem, graniczące z Argentyną od zachodu i Brazylią od północy. Stolicą państwa jest Montevideo, port atlantycki u ujścia La Platy. Po drugiej stronie tego estuarium leży stolica Argentyny – Buenos Aires. Dawniej Urugwaj stanowił część Wicekrólestwa La Platy i nosił nazwę Banda Oriental (Brzeg Wschodni).
Język hiszpański – język należący do rodziny romańskiej języków indoeuropejskich. Współczesne standardy literackie (z Hiszpanii i Ameryki hiszpańskojęzycznej) wywodzą się ze średniowiecznego języka kastylijskiego. Jeszcze dziś język hiszpański bywa nazywany kastylijskim, dla odróżnienia go od innych języków używanych w Hiszpanii (zob. niżej).

28 czerwca 2009 cztery główne partie: Szeroki Front (FA, Frente Amplio), Partia Narodowa (PN, Partido Nacional), Partia Colorado (PC, Partido Colorado) oraz Partia Niepodległościowa (PI, Partido Independiente) przeprowadziły ogólnokrajowe prawybory mające na celu wyłonienie ich kandydatów w wyborach prezydenckich. Udział w prawyborach, w przeciwieństwie do wyborów, nie był obowiązkowy. Spośród 2,6 mln zarejestrowanych wyborców, udział w nich wzięło 1,16 mln osób (44,8%). Najwięcej głosów oddano na kandydatów Partii Narodowej - 46,0% (491 862), następnie na kandydatów Szerokiego Frontu - 41,2% (441 043), a na trzecim miejscu na kandydatów Partii Colorado - 12,0% (128 523). Rezultat prawyborów:

Prawybory to wybory wstępne, których wynik może być niewiążący lub wiążący w późniejszych właściwych wyborach. Służą do zbadania opinii publicznej lub wyłonienia kandydatów mogących startować w późniejszych wyborach właściwych. Ich znaczenie jest uzależnione od ordynacji wyborczej i w wielu systemach politycznych (np. w USA) jest to część procedury wyborczej.
Referendum (głosowanie ludowe) - forma głosowania o charakterze powszechnym, najbliższe ideałowi demokracji bezpośredniej, w której udział mogą brać wszyscy obywatele uprawnieni do głosowania (tj. mający czynne prawo wyborcze). W czasie referendum obywatele całego państwa lub jego części wyrażają swoją opinię w kwestii poddawanej głosowaniu.

Szeroki Front (FA): José Mujica - 52,1% głosów (229 443), Danilo Astori - 39,7% (174 644), Marcos Carámbula - 8,3% (36 425)

Partia Narodowa (PN): Luis Alberto Lacalle - 57,1% (280 753), Jorge Larrañaga - 42,3% (210 498)

Partia Colorado (PC): Pedro Bordaberry - 72,2% (92 726), José Amorín Batlle - 14,8% (19 000)

Partia Niepodległościowa (PI): Pablo Mieres (zwycięzca)

W lipcu 2009 zwycięzcy prawyborów wskazali swoich kandydatów na stanowisko wiceprezydenta. José Mujica z FA i Luis Alberto Lacalle z PN wybrali swoich rywali z prawyborów, odpowiednio Danilo Astoriego i Jorge Larrañagę. Natomiast kandydatem PC został były piłkarz i trener Hugo de León.

José Alberto Mujica Cordano, zw. el Pepe (ur. 20 maja 1935 w Montevideo), urugwajski polityk, minister rolnictwa w latach 2005-2008. Senator i były deputowany. Zwycięzca wyborów prezydenckich w 2009. Prezydent Urugwaju od 1 marca 2010.
Jorge Washington Larrañaga Fraga (ur. 8 sierpnia 1956, w Paysandú) – urugwajski polityk, senator, intendent (burmistrz) depratmentu Paysandú w latach 1990-2000, kandydat w wyborach prezydenckich w 2004.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)