Wybory na Tonga w 2010 roku - Polski Serwis Naukowy

Wybory parlamentarne na Tonga odbyły się 25 listopada 2010w ramach procesu demokratyzacji tongijskiego systemu politycznego, zapowiedzianego w lipcu 2008 przez króla Jerzego Tupou V, tuż przed jego koronacją.

Reforma systemu politycznego

W celu przygotowania wyborów i towarzyszącej im reformy konstytucyjnej powołano Komisję Konstytucyjno-Wyborczą. Na początku listopada 2009 komisja przedstawiła czterotomowy raport, przygotowany po 10 miesiącach konsultacji społecznych. Raport zawierał 80 rekomendacji dotyczących przyszłego ustroju wyspy. Komisja zalecała, aby król mianował premiera na wniosek Zgromadzenia Ustawodawczego, zaś ministrów na wniosek premiera wyłącznie spośród wybranych członków Zgromadzenia. Miał utracić znaczną część kompetencji wykonawczych, zachować natomiast prawo weta oraz rozwiązania parlamentu w dowolnym momencie. Komisja postulowała również, aby w wyborach obowiązywała ordynacja proporcjonalna oparta na pojedynczym głosie przechodnim.

Władza wykonawcza (egzekutywa) - to działalność polegająca na wykonywaniu zadań państwowych mających na celu realizację dobra ogółu (społeczeństwa).

Weto (także veto, z łac. veto – nie pozwalam) – prawo wyrażenia sprzeciwu wobec dowolnej decyzji, przyznawane na przestrzeni dziejów rozmaitym organom władzy, pozwalające na odrzucenie w całości (tzw. weto absolutne), lub wstrzymanie (tzw. weto zawieszające) jakiegoś aktu prawnego.

W kwietniu 2010 Zgromadzenie Ustawodawcze przyjęło pakiet ustaw reformujących system wyborczy. Po raz pierwszy w demokratyczny sposób wybierana będzie większość członków Zgromadzenia (17 spośród 26, zamiast dotychczasowych dziewięciu). Będą oni wybierani w okręgach jednomandatowych: 10 z Tongatapu, 3 z Vava'u, 2 z Ha'apai oraz po jednym z Niuas i 'Eua.

BBC (skrót od British Broadcasting Corporation, Brytyjska Korporacja Nadawcza) – główny brytyjski publiczny nadawca radiowo-telewizyjny, największa tego rodzaju instytucja na świecie.

Jednomandatowe okręgi wyborcze (JOW, jowy) – okręgi wyborcze, w których obowiązuje ordynacja większościowa tj. taka, w której mandat otrzymuje kandydat, który zdobył najwięcej głosów w wyborach.

Głosowanie i wyniki

Według oficjalnych wyników opublikowanych przez komisję wyborczą wybory parlamentarne z wynikiem 28,49% ważnie oddanych głosów, które przełożyły się na 12 mandatów w Zgromadzeniu Ustawodawczym wygrała Demokratyczna Partia Wysp Przyjaznych na czele z 'Akilisi Pohivą. Pozostałe 5 mandatów przypadło na kandydatów niezależnych na których oddano łącznie 67,30% głosów.

Język polski (polszczyzna) należy wraz z językiem czeskim, słowackim, pomorskim (kaszubskim), dolnołużyckim, górnołużyckim oraz wymarłym połabskim do grupy języków zachodniosłowiańskich, stanowiących część rodziny języków indoeuropejskich.

Ustrój polityczny - struktura organizacyjna, kompetencje i określone prawem wzajemne zależności organów państwa. W innym ujęciu określenie dla dowolnej formy sprawowania władzy publicznej; zespół zasad dotyczących władzy publicznej w państwie, a także metod jej wykonywania.

Szczegółowe wyniki wyborów:

Przypisy

Civics education vital ahead of Tonga election, says advocate (ang.). Radio New Zealand, 21 kwietnia 2010. [dostęp 2010-04-24].
Tonga's king to cede key powers (ang.). BBC, 29 lipca 2008. [dostęp 2009-07-23].
Pesi Fonua: Commission pessimistic over ability of Assembly to meet 2010 election deadline (ang.). Matangi, 12 listopada 2009. [dostęp 2010-03-13].
Tonga’s pro-democracy movement hails assembly reform (ang.). Radio New Zealand, 21 kwietnia 2009. [dostęp 2010-06-05].
Tonga: Zwycięstwo sił prodemokratycznych w wyborach (pol.). lewica.pl, 28 listopada 2010. [dostęp 2010-11-29].
Download full results from Tonga's polling places (ang.). matangitonga.to. [dostęp 2010-11-25].