Wybory parlamentarne w Estonii w 2011 roku

Wybory parlamentarne w Estonii w 2011 roku (est. 2011. aasta Riigikogu valimised) odbyły się 6 marca. Ich celem było wyłonienie 101 posłów do Riigikogu XII kadencji.

Wybory parlamentarne w Estonii od 1995 roku odbywają się co cztery lata, każdorazowo na początku marca. Na wiosnę 2011 roku swą czteroletnią kadencję zakończy wybrany 4 marca 2007 roku Riigikogu XI kadencji. W związku z tym 6 marca 2011 roku odbyły się wybory do parlamentu XII kadencji. Zgodnie z obowiązującą ustawą i kalendarzem wyborczym, od 24 lutego do 6 marca można było głosować przez internet (tzw. e-voting), możliwe było również głosowanie pocztą, w miejscu zamieszkania (w mieszkaniu), a także przez telefon komórkowy. W dniu wyborów lokale były otwarte od 9 rano do 8 wieczorem. Czynne prawo wyborcze posiadają obywatele Estonii, którzy ukończyli 18 lat, a bierne, którzy ukończyli 21 lat – z wyjątkiem pracowników sił zbrojnych.

Laine Randjärv, do 2011 Laine Jänes (ur. 30 lipca 1964 w Moskwie) – estońska muzykolog i polityk, minister kultury od 2007 do 2011, była burmistrz Tartu. Wiceprzewodnicząca parlamentu XII kadencji.

Rein Lang (ur. 4 lipca 1957 w Tartu) – estoński polityk, minister spraw zagranicznych od lutego do kwietnia 2005, minister sprawiedliwości od kwietnia 2005 do kwietnia 2011, następnie minister kultury. Od 1995 członek Estońskiej Partii Reform.

W wyborach zgłoszono 789 kandydatów, co oznacza 7,81 kandydata na jedno miejsce mandatowe. O miejsca w Riigikogu ubiegają się przedstawiciele 9 partii politycznych i 32 kandydatów niezależnych.

W wyborach wzięły udział następujące ugrupowania:

Estońska Partia Reform (est. Eesti Reformierakond)

Estońska Partia Centrum (est. Eesti Keskerkond)

Związek Ojczyźniany i Republikański (est. Isamaa ja Respublica Liit)

Partia Socjaldemokratyczna (est. Sotsiaaldemokraatlik Erakond)

Estoński Związek Ludowy (est. Eestimaa Rahvaliit)

Estońska Partia Zielonych (est. Erakond Eestimaa Rohelised)

Rosyjska Partia w Estonii (est. Vene Erakond Eestis)

Estońscy Chrześcijańscy Demokraci (est. Erakond Eesti Kristlikud Demokraadid).

Estońska Partia Niepodległościowa (est. Eesti Iseseisvuspartei)

Według sondaży największe szanse na wygraną miała Partia Reform. O kolejne miejsca walczyły Estońska Partia Centrum, Związek Ojczyźniany i Republikański oraz Partia Socjaldemokratyczna.

Jaak Aaviksoo (ur. 11 stycznia 1954 w Tartu) – estoński fizyk, profesor Uniwersytetu w Tartu i były rektor tej uczelni, polityk, minister obrony od 2007.

Kristiina Ojuland (ur. 17 grudnia 1966 w Kohtla-Järve) – estońska polityk i prawnik, była posłanka i minister, od 2009 deputowana do Parlamentu Europejskiego.

Wybory były obserwowane przez ponad stu międzynarodowych obserwatorów, głównie z Białorusi (28), a także m.in. z Mołdawii, Łotwy, Tajwanu, Polski i Norwegii. Misję obserwatorów z Polski zorganizowało Europejskie Centrum Analiz Geopolitycznych.

W głosowaniu przedterminowym do 2 marca wzięło udział 249,8 tys. uprawnionych (27,4%), z tego 109 tys. głosowało metodą tradycyjną, 140,8 tys. – elektroniczną (w 106 krajach). 96% głosów elektronicznych oddano w Estonii, pozostałe m.in. w Finlandii (1,5 tys.), Wielkiej Brytanii (474) i Szwecji (438).

Estońska Partia Zielonych (est. Erakond Eestimaa Rohelised, EER) – estońska partia polityczna utworzona w listopadzie 2006. W wyborach w 2007 zdobyła 7,1% głosów, co dało jej 6 miejsc w Riigikogu. W wyborach w 2011 nie przekroczyła progu uprawniającego do uzyskania mandatów. Należy do Europejskiej Partii Zielonych powołanej w lutym 2004 w Rzymie.

Finlandia, Republika Finlandii (fiń. Suomi, Suomen Tasavalta; szw. Finland, Republiken Finland) – państwo w Europie Północnej, powstałe po odłączeniu od Rosji w 1918. Członek Unii Europejskiej. Graniczy od zachodu ze Szwecją i z Bałtykiem, od północy z Norwegią i od wschodu z Rosją.

Wyniki wyborów

Zgodnie z prognozami przedwyborczymi wybory wygrała Partia Reform premiera Ansipa, uzyskując 164,3 tys. głosów (28,56%). Na kolejnych miejscach znalazły się: Partia Centrum – 134,1 tys. i 23,32%, Związek Ojczyźniany i Republikański – 118,0 tys. i 20,52% oraz Partia Socjaldemokratyczna – 98,3 tys. i 17,09%. Dwa ugrupowania obecne wcześniej w Riigikogu nie uzyskały przedstawicielstwa: Estońska Partia Zielonych z 21,8 tys. głosami i 3,80% oraz Związek Ludowy z 12,2 tys. i 2,12%. Progu wyborczego nie przekroczyły również trzy pozostałe partie: Partia Rosyjska w Estonii, Estońscy Chrześcijańscy Demokraci i Estońska Partia Niepodległości. Partia Reform będzie mieć w Riigikogu XII kadencji 33 posłów, koalicyjny IRL – 23, Partia Centrum – 26, socjaldemokraci – 19. Najlepszy wynik personalny w wyborach uzyskał Edgar Savisaar – 23,0 tys., następnie Andrus Ansip – 19,0 tys., Urmas Paet – 10,8 tys. i Mart Laar – 9,5 tys.. Wybory zapewniły stabilną większość koalicji partii tworzących gabinet Andrusa Ansipa, które odnowiły koalicję w ramach nowego rządu dotychczasowego premiera.

Mailis Reps z domu Rand (ur. 13 stycznia 1975 w Tallinnie) – estońska polityk i prawnik, posłanka do Zgromadzenia Państwowego, była minister edukacji i badań naukowych.

Karel Rüütli (ur. 26 grudnia 1978 w Valdze) – estoński polityk, deputowany, przewodniczący Estońskiego Związku Ludowego (Eestimaa Rahvaliit) i jego klubu poselskiego.

Lista wybranych posłów

Partia Reform (33)

Andrus Ansip, Urmas Paet, Kaja Kallas, Keit Pentus, Urmas Kruuse, Taavi Rõivas, Igor Gräzin, Jürgen Ligi, Valdo Randpere, Rein Lang, Hanno Pevkur, Jaanus Tamkivi, Urve Tiidus, Urmas Klaas, Väino Linde, Rait Maruste, Laine Jänes, Kristiina Ojuland, Kristen Michal, Lauri Luik, Mati Raidma, Aivar Sõerd, Tarmo Leinatamm, Kalle Palling, Kalle Jents, Jüri Jaanson, Aare Heinvee, Meelis Mälberg, Tõnis Kõiv, Peep Aru, Remo Holsmer, Arto Aas, Kalev Lillo

Czynne prawo wyborcze (prawo wybierania) – prawo przysługujące obywatelom, które zapewnia im możliwość udziału w głosowaniu i oddania głosu na swojego kandydata do organów przedstawicielskich państwa, do organów samorządu terytorialnego bądź w referendum.

Białoruś, Republika Białorusi (również często niepoprawnie Republika Białoruś) (biał. Беларусь ?/i, Рэспубліка Беларусь ?/i, Biełaruś, Respublika Biełaruś ros. Беларусь, Республика Беларусь) – państwo w Europie Wschodniej. Graniczy z Polską (na zachodzie), Litwą, Łotwą (na północy), Rosją (na wschodzie) i Ukrainą (na południu). Nie posiada dostępu do morza.

Partia Centrum (26)

Edgar Savisaar, Jüri Ratas, Mihhail Stalnuhhin, Deniss Boroditš, Yana Toom, Kadri Simson, Valeri Korb, Marika Tuus, Eldar Efendijev, Heimar Lenk, Vladimir Velman, Mailis Reps, Kalle Laanet, Olga Sõtnik, Aadu Must, Inara Luigas, Enn Eesmaa, Lembit Kaljuvee, Aivar Riisalu, Peeter Võsa, Viktor Vassiljev, Rainer Vakra, Mihhail Kõlvart, Ester Tuiksoo, Priit Toobal, Kalev Kallo

Szwecja, Królestwo Szwecji (Sverige, Konungariket Sverige) – państwo w Europie Północnej, zaliczane do państw skandynawskich. Szwecja jest członkiem Unii Europejskiej od 1995 roku. Graniczy z Norwegią, Finlandią i Danią.

Estońscy Chrześcijańscy Demokraci (Demokraadid Kristlikud Eesti Erakond), Estońska partia polityczna nie reprezentowana w Riigikogu. Dawniej nosiła nazwę Estoński Chrześcijański Związek Ludowy. ( Rahvapartei Kristlik Eesti). Partia liczy 2,167 członków. Przewodniczącym partii jest biznesmen Aldo Vinkel. Jest to chrześcijańska protestancka partia konserwatywna, wyrażająca sprzeciw wobec Traktatu konstytucyjnego i Traktatu lizbońskiego, prowadząca kampanię przeciw integracji Estonii z UE. Partia jest członkiem Europejskiego Chrześcijańskiego Politycznego Ruchu (EPCM).

Związek Ojczyźniany i Republikański (23)

Mart Laar, Jaak Aaviksoo, Helir-Valdor Seeder, Tõnis Lukas, Ene Ergma, Erki Nool, Marko Pomerants, Juhan Parts, Marko Mihkelson, Ken-Marti Vaher, Urmas Reinsalu, Andres Herkel, Toomas Tõniste, Kaia Iva, Aivar Kokk, Annely Akkermann, Margus Tsahkna, Priit Sibul, Tõnis Palts, Siim Valmar Kiisler, Sven Sester, Reet Roos, Indrek Raudne

Język estoński (eesti keel ?/i, wym. [ˈeːs.ti ˈkeːl]) – język należący do podgrupy języków bałtyckofińskich, zaliczanej do podrodziny ugrofińskiej w rodzinie uralskiej.

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.

Partia Socjaldemokratyczna (19)

Peeter Kreitzberg, Sven Mikser, Eiki Nestor, Ivari Padar, Heljo Pikhof, Indrek Saar, Urve Palo, Andres Anvelt, Jaan Õunapuu, Kalvi Kõva, Marianne Mikko, Neeme Suur, Rannar Vassiljev, Helmen Kütt, Jevgeni Ossinovski, Kalev Kotkas, Jaak Allik, Karel Rüütli, Kajar Lember

Estońska Partia Centrum (est. Eesti Keskerakond, KE) – estońska centrowa i socjalliberalna partia polityczna, działająca od 1991. Ugrupowanie należy do Partii Europejskich Liberałów, Demokratów i Reformatorów. Od początku nieprzerwanie kieruje nim Edgar Savisaar, wieloletni burmistrz Tallinna, pierwszy premier po ogłoszeniu niepodległości (1990–1992).

Władimir Nikołajewicz Welman, ros. Владимир Николаевич Вельман; est. Vladimir Velman (ur. 25 września 1945 w Tallinnie) – estoński dziennikarz i polityk rosyjskiego pochodzenia, poseł do Riigikogu VIII, IX, X, XI i XII kadencji.

Źródła:

Przypisy

Election of the XI Riigikogu, riigikogu.ee [dostęp: 2 marca 2011] (ang.)
Na dzień 26 lutego tą metodą głosowało już 43,1 tys. wyborców, zob. Системой э-голосования воспользовались 43 000 человек, rus.err.ee z 26 lutego 2011 (ros.)
Эстония первая в мире вводит электронное голосование на выборах, world.comments.ua z 24 lutego 2011 (ros.)
Estonian National Electoral Committee. Next Riigikogu (parliament) Elections. March 6th 2011, vvk.ee [dostęp: 2 marca 2011] (ang.)
Right to vote, vvk.ee [dostęp: 2 marca 2011] (ang.)
В Эстонии начинается досрочное голосование на выборах парламента страны, baltinfo.ru z 28 lutego 2011 (ros.)
Михаил Петров, Михаил Петров: Политический ландшафт Эстонии накануне парламентских выборов, baltija.eu z 1 marca 2011 (ros.)
Опрос: за второе место на выборах борются три партии, rus.err.ee z 1 marca 2011 (ros.)
Опрос: поддержка реформистов снизилась до 28%, rus.err.ee z 25 lutego 2011 (ros.)
Выборы в Рийгикогу проконтролируют более сотни иностранцев, rus.err.ee z 1 marca 2011 (ros.)
Польские наблюдатели в Эстонии: "Эстония выбрала виртуальное настоящее", regnum.ru z 9 marca 2011 (ros.)
Татьяна Космынина, Эстония выбирает парламент, rus.err.ee z 6 marca 2011 (ros.)
Valimistulemus. Eesti Vabariik kokku, rk2011.vvk.ee z 7 marca 2011 (est.)
Vaata, kes pääsevad Toompea saali!, delfi.ee z 7 marca 2011 (est.)
Riigikogu liikmed hetkeseisuga, vvk.ee [dostęp: 5 kwietnia 2011] (est.)