Wybrzeże Kości Słoniowej na tle Unii Afrykańskiej

Wybory prezydenckie na Wybrzeżu Kości Słoniowej w 2010 roku przeprowadzono 31 października i 28 listopada 2010. Początkowo planowane na październik 2005, w rezultacie wielokrotnych przesunięć z powodów sytuacji braku bezpieczeństwa i problemów organizacyjnych, przeprowadzone zostały dopiero po 5 latach.

W pierwszej turze głosowania 31 października 2010 zwyciężył urzędujący prezydent Laurent Gbagbo, który zdobył 38% głosów, pokonując byłego premiera Alassane'a Ouattarę (32% głosów) i byłego prezydenta Henri Konana Bédié (25% głosów).

W drugiej turze głosowania 28 listopada 2010 Alassane Ouattara pokonał prezydenta Gbagbo, zdobywając 54,1% głosów według wyników ogłoszonych przez komisję wyborczą. Wyniki te zostały jednakże unieważnione przez Radę Konstytucyjną, która za zwycięzcę wyborów uznała Laurenta Gbagbo (51,45% głosów). W rezultacie obaj kontrkandydaci ogłosili swoje zwycięstwo i 4 grudnia 2010 niezależnie od siebie zostali zaprzysiężeni na stanowisko prezydenta, co doprowadziło do kryzysu politycznego w kraju.

Międzynarodowi obserwatorzy uznali wybory za generalnie wolne i uczciwe, pomimo przypadków przemocy. Społeczność międzynarodowa za prawowitego zwycięzcę wyborów i nowego prezydenta uznała Alassane Ouattarę i wezwała Laurenta Gbagbo do poszanowania woli wyborców.

Sytuacja polityczna na Wybrzeżu Kości Słoniowej

Podział Wybrzeża Kości Słoniowej na część północną (kontrolowaną przez rebeliantów) i południową (kontrolowaną przez rząd) w czasie wojny domowej z lat 2002–2007

Prezydent Wybrzeża Kości Słoniowej wybierany jest na 5–letnią kadencję w głosowaniu powszechnym z możliwością jednej reelekcji. 22 października 2000 nowym szefem państwa został wybrany Laurent Gbagbo z Frontu Ludowego Wybrzeża Kości Słoniowej (Front populaire ivoirien, FPI).

We wrześniu 2002 w kraju wybuchła wojna domowa pomiędzy północą, zamieszkaną w dużej mierze przez muzułmanów i emigrantów z państw ościennych a bardziej jednorodnym religijnie (chrześcijaństwo) i etnicznie (Iworyjczycy) południem. Na czele Nowych Sił, organizacji zbrojnej rebeliantów, stanął Guillaume Soro. Nowe Siły walczyły z wojskami lojalnymi wobec prezydenta Gbagbo. W marcu 2003 między stronami zawarty został rozejm. Jednakże porozumienie pokojowe zostało podpisane dzięki mediacji międzynarodowej dopiero w marcu 2007 w Wagadugu. Na jego mocy utworzony został koalicyjny rząd, na czele którego stanął Guillaume Soro, a w kraju miały odbyć się demokratyczne wybory prezydenckie.

Organizacja i przygotowania do wyborów (2005–2009)

Wybory prezydenckie zgodnie z konstytucją powinny odbyć się w październiku 2005. Jednakże ich organizacja była niemożliwa z powodu braku bezpieczeństwa i wciąż tlącego się konfliktu, a także rozmów pokojowych toczonych przez stronę rządową z ugrupowaniami rebelianckimi. Prezydent Gbagbo wydał wówczas dekret wydłużający swoje rządy, co również potwierdziła Organizacja Narodów Zjednoczonych, przedłużając jego mandat o jeden rok. Sytuacja powtórzyła się w roku następnym. W listopadzie 2006 ONZ ponownie wydłuża mandat prezydencki na kolejny rok.

Po podpisaniu w marcu 2007 porozumienia pokojowego kończącego wojnę domową i utworzeniu rządu jedności narodowej, obie strony konfliktu zobowiązały się do przeprowadzenia demokratycznych wyborów prezydenckich. W listopadzie 2007, kiedy mijał mandat prezydencki ONZ, prezydent Gbagbo i premier Guillaume Soro uzgodnili, że wybory prezydenckie odbędą się przed końcem czerwca 2008. Jednakże w kwietniu 2008 władze ogłosiły, że wybory odbędą się 30 listopada 2008. W połowie października 2008 prezydent i premier raz jeszcze uzgodnili przesunięcie wyborów z powodu opóźnień w procesie tworzenia nowego spisu wyborców i problemów z zapewnieniem bezpieczeństwa w trakcie głosowania. 14 maja 2009 premier Soro ogłosił, że wybory odbędą się 29 listopada 2009.

W połowie października 2009 członkowie komisji wyborczej (Commission Electorale Indépendante, CEI) poinformowali o opóźnieniach w procesie rejestracji wyborców. Oświadczyli, że spis wyborców w formie elektronicznej otrzymali dopiero wraz z początkiem miesiąca i w związku z tym niemożliwe będzie jego ostateczne opracowanie do listopada. 11 listopada komisja oficjalnie orzekła, że organizacja wyborów będzie niemożliwa z przyczyn technicznych. W celu zażegnania kryzysu w mediację zaangażował się prezydent Burkina Faso Blaise Compaoré. 3 grudnia 2009 w Wagadugu strony ustaliły, że wybory odbędą się na przełomie lutego i marca 2010.

Spór o listy wyborców i kryzys polityczny 2010

W styczniu 2010 w kraju wybuchł spór polityczny o nowe listy wyborców. Do udziału w wyborach zarejestrowanych zostało 5,3 mln osób, podczas gdy status około miliona obywateli nie został nadal zdefiniowany. Listy wyborców były szczególnie wrażliwą sprawą i źródłem potencjalnych konfliktów. Odnosiły się bowiem wprost do kwestii obywatelstwa i pochodzenia etnicznego, które były jednymi z powodów wybuchu wojny domowej w 2002. Wraz z rejestracją obywateli, wydawane miały im być nowe dowody tożsamości. 9 stycznia 2010 prezydent Gbagbo zarzucił przewodniczącemu komisji wyborczej fałszowanie spisu wyborców. Oskarżył go o dopisanie nazwisk ponad 400 tys. osób, będących według niego obcokrajowcami. Opozycja oskarżyła prezydenta o próbę wstrzymywania procesu wyborczego i dalszego wydłużania swojej władzy. Stwierdziła, że większość zakwestionowanych osób, pochodzi z grup etnicznych z północnych regionów kraju, tradycyjnie mniej przychylnych kandydaturze Gbagbo. 12 lutego 2010 prezydent rozwiązał komisję wyborczą oraz rząd, deklarując powołanie nowych instytucji kontynuujących proces wyborczy.