Wybuch gazu w Łodzi na osiedlu Retkinia

Wybuch gazu w Łodzi na osiedlu Retkinia - w pierwszej połowie lat 80. XX wieku na Retkini odnotowano dwa tragiczne w skutkach wybuchy gazu. 22 stycznia 1982 r. około godziny 10:45 w wieżowcu nr 20 przy ul. Florecistów 3, zaś 7 grudnia 1983 r. około godziny 13:38 wybuch gazu spowodował całkowite zawalenie 1/3 budynku tj. 2 klatki schodowe (z 6 istniejących) 5-kondygnacyjnego bloku nr 214 przy ul. Dzierżyńskiego 6 (obecnie przy ulicy Armii Krajowej).

Gaz ziemny zwany również błękitnym paliwem – paliwo kopalne pochodzenia organicznego, gaz zbierający się w skorupie ziemskiej w pokładach wypełniających przestrzenie, niekiedy pod wysokim ciśnieniem. Pokłady gazu ziemnego występują samodzielnie lub towarzyszą złożom ropy naftowej lub węgla kamiennego.

Wybuch – w mowie potocznej – gwałtowne wydzielenie w jednym miejscu dużych ilości energii. Wybuchowi towarzyszy zwykle nagły wzrost temperatury i wzrost ciśnienia. Wybuch powoduje powstanie fali uderzeniowej. W zależności od prędkości rozchodzenia się tej fali oraz mechanizmu wybuchu rozróżnia się deflagrację (zwaną inaczej wybuchem właściwym), eksplozję i detonację.

Oba zdarzenia spowodowały w społeczeństwie (zwłaszcza łódzkim) upowszechnienie się lęku przed gazem.

Wybuch z 22 stycznia 1982 r.

Najprawdopodobniej na skutek korozji w sieci zewnętrznej gaz przedostał się wzdłuż ciepłociągu do piwnicy, gdzie nagromadził się do stężenia wybuchowego. Eksplozja zniszczyła cały parter, nie uszkadzając jednak ścian nośnych, co zapobiegło zawaleniu się budynku.

Feliks Dzierżyński (ros. Феликс Эдмундович Дзержинский, Feliks Edmundowicz Dzierżyński; ur. 11 września (30 sierpnia według starego stylu) 1877 r., w Oziembłowie [1][2], (obecnie Dzierżynowo), w Puszczy Nalibockiej - zm. 20 lipca 1926 w Moskwie) – polski i rosyjski działacz socjalistyczny i komunistyczny (pseudonimy partyjne: Jacek, Jakub, Franek, Astronom, Józef, Domański), twórca i szef pierwszych sowieckich organów bezpieczeństwa - CzeKa, GPU i OGPU, symbol terroru w rewolucyjnej i porewolucyjnej Rosji, zyskał przez to miano "Żelazny Feliks", "Krwawy Feliks" i "Czerwony Kat". Uważany za jednego z twórców państwa radzieckiego.

Wybuch gazu w wieżowcu w Gdańsku miał miejsce 17 kwietnia 1995 o godzinie 5.50. Blok mieszkalny przy ul. Wojska Polskiego 39 we Wrzeszczu został poważnie uszkodzony — zapadła się całkowicie dolna kondygnacja (2 piętra zostały wbite w ziemię). Ponieważ uszkodzony budynek groził w każdej chwili zawaleniem, ekipy ratunkowe podjęły decyzję o wysadzeniu 18 kwietnia 1995 pozostałej części budynku. Akcję ratunkową prowadzono dopiero na gruzowisku.

W wyniku wybuchu zginęły dwie osoby.

Lista ofiar śmiertelnych

Józef Sitek (55 l.)

Joanna Sitek (81 l.), matka Józefa

Wybuch z 7 grudnia 1983 r.

Przyczyną katastrofy było uszkodzenie przyłącza instalacji gazowej przez koparkę. Podczas wykonywania robót (mających na celu odwodnienie zalewanych piwnic budynku) uderzyła ona łyżką o nie zaznaczoną w dokumentacji rurę gazociągu. Skutkiem tego było rozszczelnienie instalacji wewnętrznej w piwnicy bloku. Niezamknięcie zaworu na rurze zasilającej doprowadziło do powstania wybuchowego stężenia gazu w budynku. Robotnicy jeszcze przed wybuchem zawiadomili pogotowie gazowe, jednak dyspozytor nie wysłał ekipy, gdyż gazownicy usuwali awarię w innej części miasta. Planowo mieli zjawić się na miejscu około godziny 14 - wtedy miała rozpocząć pracę druga zmiana.

Bezpośrednią przyczyną eksplozji, według przypuszczeń, mogła być iskra wywołana naciśnięciem dzwonka u drzwi przez jedną z ofiar tragedii.

W efekcie wybuchu 6 osób zginęło na miejscu. Janina Kamińska zmarła w trakcie akcji ratunkowej, zaś Dariusz Kaszuba dwa dni później w szpitalu w wyniku krwiaka mózgu oraz odmrożeń, które spowodowały m.in. niewydolność nerek.

W następstwie tego zdarzenia postanowiono (nie tylko w Łodzi):

umieścić, odpowiednio oznaczone, zawory odcinające dopływ gazu na zewnątrz każdego budynku

zredukować ciśnienie w gazociągach bezpośrednio zasilających zamieszkane obiekty

Po usunięciu gruzów brakująca część bloku została odbudowana.

Lista ofiar śmiertelnych

Stanisława Dziordzińska (71 l.)

Bartłomiej Gerstmann (3,5 l.)

Helena Gerstmann (70 l.), żona Stanisława, matka Krzysztofa i Przemysława, babka Bartłomieja

Krzysztof Gerstmann (35 l.), syn Heleny i Stanisława

Przemysław Gerstmann (31 l.), syn Heleny i Stanisława

Stanisław Gerstmann (72 l.), mąż Heleny, ojciec Krzysztofa i Przemysława, dziadek Bartłomieja

Janina Kamińska

Dariusz Kaszuba (13 l.)

Zobacz też

Wybuch gazu w Gdańsku (1995)

Bibliografia

Konrad Turowski Proszę nie składać kondolencji, z cyklu: EKSPRES REPORTERÓW, Warszawa nr 6/1984

Agnieszka Urazińska "Wybuch gazu na Retkini: nie mogło się dwa razy zdarzyć", Gazeta Wyborcza Łódź, 22 stycznia 2010

Przypisy

Dziennik Łódzki - Wystarczyło kilka sekund