Wyciąg orczykowy w Poroninie

Wyciąg orczykowy (tzw. kotwica) to rodzaj wyciągu narciarskiego służący do wciągania narciarzy lub snowboardzistów do góry wzdłuż stoku. Wyciąg orczykowy to patent szwajcarsko-niemiecki z 1934 r. (inż. Constam i firma Bleichert).

Składa się on ze stalowej liny bez końca, wprawianej w ruch obiegowy przez koło napędzane silnikiem elektrycznym lub spalinowym. Podobne koło, jednak bez napędu, znajduje się na stacji górnej wyciągu. Do liny przyczepione są co pewien odstęp specjalne zaczepy wyposażone w sprężynowy mechanizm zwijający linkę, gdy nie jest ona obciążona, na końcu której zamocowany jest orczyk (uchwyt w kształcie odwróconej litery "T"). Pomiędzy dolnym i górnym kołem rozstawione są specjalne podpory wyposażone w krążki prowadzące linę, tak, aby lina przebiegała nad ziemią na wysokości kilku metrów.

Narciarze chcący skorzystać z wyciągu ustawiają się przy jego dolnej części i oczekują na nadjeżdżający orczyk. Po jego schwytaniu najczęściej umieszczają jedną z końcówek orczyka pod pośladkami i po odczekaniu aż linka rozwinie się z mechanizmu sprężynowego holowani są przez linę bez końca ciągnącą orczyki w górę. Po dojechaniu na górę narciarz wyczepia się (wyjmuje orczyk spod pośladków i puszcza go); orczyk następnie unoszony jest w górę za pomocą mechanizmu sprężynowego linki - zapobiega to wleczeniu orczyka po ziemi, zawraca na kole nawrotowym i powraca na dół, aby zabrać kolejnego narciarza.

Z jednego orczyka mogą korzystać jednocześnie maksymalnie 2 osoby. Orczyki poruszają się zazwyczaj z prędkością do 3,5 m/s, ich długość wynosi od 100 do 2000 metrów, a różnica wzniesień jaką zazwyczaj pokonują tego typu wyciągi sięga 300 metrów.

Bardzo podobny w działaniu jest wyciąg talerzykowy.

Najstarszym wyciągiem orczykowym w Polsce jest wyciąg firmy G. Müller, zamontowany obecnie na stoku Skrzycznego w Szczyrku (noszący nazwę wyciąg "Doliny II"); ma 750 metrów długości i przepustowość zaledwie 90 osób na godzinę. Jest on w eksploatacji od zimy 1959/1960, kiedy to zamontowano go na Hali Kondratowej w Tatrach; w 1968 roku urządzenie przeniesiono na stok Skrzycznego, gdzie po częściowej modernizacji służy do dziś.

Przypisy

Linki zewnętrzne

(pl)