Wyspy Heard i McDonalda - Polski Serwis Naukowy

Wyspa Heard - zdjęcie wykonane przez NASA

Mapa terytorium

Wyspy Heard i McDonalda to dwie niezamieszkane wyspy położone na Oceanie Południowym 53°06′S 72°31′E / -53.1, 72.517, mniej więcej w 2/3 drogi pomiędzy Madagaskarem i Antarktyką. Należą do Australii od 1947. Geologicznie, są wyspami wulkanicznymi i stanowią wynurzoną część Płaskowyżu Kergueleńskiego.

Australia (Związek Australijski, Commonwealth of Australia) – kraj położony na półkuli południowej, obejmujący najmniejszy kontynent świata, wyspę Tasmanię i inne znacznie mniejsze wyspy na Oceanie Indyjskim i Spokojnym. Australia na powierzchni nie sąsiaduje z żadnym krajem, natomiast poprzez morza krajami sąsiadującymi z Australią na północy są: Indonezja, Timor Wschodni i Papua-Nowa Gwinea; na północnym wschodzie: Wyspy Salomona, Vanuatu oraz Nowa Kaledonia; na południowym wschodzie: Nowa Zelandia. Australia jest jedynym państwem, które jest również kontynentem.

Wyniesienie Kergueleńskie to duża prowincja magmatyczna na południowym Oceanie Indyjskim. Jest to potężne zgrubienie skorupy oceanicznej o objętości ponad 10 milionów km3 zbudowane z zastygłej lawy bazaltowej, której wielkie ilości wylały się na powierzchnię Ziemi w trzech falach aktywności wulkanicznej: w dużym przybliżeniu 110, 85 i 35 milionów lat temu. Skorupa oceaniczna ma tu do 20 kilometrów grubości, podczas gdy typowa grubość nie przekracza 10 km.

Wyspa Heard jest bardzo górzysta i niegościnna, najwyższy szczyt wyspy Mawson Peak (2745 m n.p.m.) to także najwyższa góra Australii. Wyspy McDonalda są małe i kamieniste. Łączna powierzchnia wysp wchodzących w skład terytorium wynosi około 412 km². Na żadnej z wysp nie ma przystani ani portu.

Ocean Południowy (także: Południowy Ocean Lodowaty, Ocean Antarktyczny) rozciąga się od wybrzeża Antarktydy do równoleżnika 60°S, wzdłuż którego łączy się z oceanami: Spokojnym, Indyjskim i Atlantyckim. Ocean Południowy jest drugim najmniejszym spośród wszystkich pięciu. Jego obszar został formalnie zatwierdzony przez Międzynarodową Organizację Hydrograficzną w roku 2000. Oficjalną nazwą polską tego oceanu, zatwierdzoną przez Komisję Standaryzacji Nazw Geograficznych jest Ocean Południowy.

Antarktyka – znajdujący się na półkuli południowej obszar, który obejmuje Antarktydę wraz z lądolodami oraz otaczającymi ją wodami i wyspami. Najczęściej przyjmuje się, że granicę Antarktyki wyznacza strefa konwergencji antarktycznej, w której chłodne wody powierzchniowe znajdujące sie wokół Antarktydy stykają się z cieplejszymi wodami subantarktycznymi i zanurzają się w nich. W zależności od pory roku granica ta przesuwa się pomiędzy równoleżnikami 48 i 61 stopni S. Zgodnie w definicji zawartej w Traktacie Antarktycznym za granicę Antarktyki przyjęto równoleżnik 60 stopni szerokości geograficznej południowej.

Wyspy jako terytoria należące do Australii administrowane są z Canberry przez urząd ds. Australijskiego Terytorium Antarktycznego i ministerstwo ds. Ochrony Środowiska. Wyspy są zamieszkane przez różne gatunki fok i ptaków. Jedynymi gośćmi na wyspach są zazwyczaj naukowcy, prowadzący tam różnego rodzaju badania.

Wulkan (z . Terminu tego również używa się jako określenie form terenu powstałych wskutek działalności wulkanu, choć bardziej poprawne są takie terminy jak: góra wulkaniczna, stożek wulkaniczny, kopuła wulkaniczna czy wulkan tarczowy.

Wyspy nie mają żadnej gospodarki, ale otrzymały własny kod kraju (HM) i mają własną domenę internetową .hm.

Historia

Wyspa Hearda została odkryta 27 grudnia 1833 przez brytyjskiego myśliwego polującego na foki, Petera Kempa, w czasie wyprawy z Kergulen na Antarktykę, który naniósł ją na swoją mapę nawigacyjną. Powszechnie uważa się, że do tego czasu nie stanęła na niej ludzka stopa. Kapitan John Heard, dowódca statku "Oriental", odkrył ją niezależnie 27 listopada 1853 i nazwał swoim imieniem. Nieco później, 4 stycznia 1854, kapitan William McDonald odkrył niedaleko położone Wyspy McDonalda.

Pomimo ich odkrycia, nikt nie zdecydował się na przybicie do żadnej z tych wysp, aż do marca 1855, kiedy zrobili to myśliwi ze statku "Corinthian" pod dowództwem kapitana Erasmusa Darwina Rogersa. W latach 1855-1880 na wyspach przebywali amerykańscy marynarze polujący na foki. Do 1880 większość mieszkających tam fok została wybita i myśliwi opuścili te tereny.

Wyspy zostały wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO w 1997.

Linki zewnętrzne

Informacje CIA o wyspie

Zdjęcia satelitarne wyspy

Oficjalna strona wysp

Informacje UNESCO

Galeria ze zdjęciami