Wyspy Królowej Elżbiety - Polski Serwis Naukowy

Wyspy Królowej Elżbiety, Archipelag Arktyczny

Nunavut

Terytoria Północno-Zachodnie

Quebec

Grenlandia

Wyspy Królowej Elżbiety – (ang. Queen Elizabeth Islands, fr. Îles de la Reine-Élisabeth); dawniej Wyspy Parry'ego lub Archipelag Parry'ego) – grupa ponad 2100 wysp, stanowiąca północną część Archipelagu Arktycznego, pomiędzy Nunavut i Terytoriami Północno-Zachodnimi Kanady Północnej. Od grupy południowej oddzielone są ciągiem południkowo ułożonych cieśnin. Począwszy od wschodu są to: Cieśnina Lancastera, Cieśnina Barrowa, Cieśnina Viscounta Melville’a i Ciesnina Maclure’a.

Język Québec oraz Ontario, Nouveau-Brunswick, – ok. 8 mln osób. Ok. 201 milionów używa francuskiego na całym świecie jako języka głównego (oszacowanie z r. 2009 wg Organisation mondiale de la Francophonie) a 72 miliony jako drugiego języka codziennego (w tym krajach Maghrebu). Wiele z tych osób mieszka w krajach, gdzie francuski jest jednym z języków urzędowych bądź powszechnie używanych (54 kraje). Paradoksalnie, w Algierii, Maroku, i Tunezji, gdzie nie ma statusu języka urzędowego jest bardziej rozpowszechniony niż w wielu krajach Czarnej Afryki, gdzie jest jedynym językiem urzędowym i używa go 96 milionów ludzi.

Północ Kanady – region geograficzny, historyczny i kulturowy obejmujący kanadyjską arktykę i tereny subarktyczne. Obejmuje całość obszaru terytoriów - Nunavut, Terytoria Północno-Zachodnie, Yukon oraz północne krańce prowincji - Alberta, Saskatchewan, Manitoba, Ontario, Quebec i Nowa Fundlandia i Labrador. Region charakteryzuje się surowym klimatem, monotonnym krajobrazem, ubogą roślinością oraz bardzo niską gęstością zaludnienia. Większość mieszkańców regionu to przedstawiciele rdzennych ludów.

Wyspy o łącznej powierzchni 419,061 km zostały zaklasyfikowane i nazwane jako grupa po koronacji Elżbiety II na Monarchę Kanady w 1953 r. Większość z nich jest niezamieszkana, stanowią obszar łowiecki Eskimosów. Głównym przemysłem jest wydobycie ropy naftowej.
Odkryte przez europejczyków w 1616 r. podczas prób wytyczenia Przejścia Północno-Zachodniego. Wyspy te były znane jako Archipelag Parry'ego ponad 130 lat. Nazwa pochodziła od brytyjskiego odkrywcy Sir Williama Parry'ego, który popłynął tam w 1820 r. na pokładzie HMS Hecla. Od zmiany nazwy archipelagu w 1953 roku, termin Wyspy Parry'ego nadal jest używany do określenia południowo-zachodniej części (obok Wyspy Ellesmere'a i Wysp Sverdrupa). Regionalny podział archipelagu jest więc następujący:
Terytoria Północno-Zachodnie (ang. Northwest Territories lub NWT, fr. Territoires du Nord-Ouest) – terytorium Kanady leżące w środkowej części północnych obszarów Kanady. NWT graniczy z terytoriami Jukon na zachodzie i Nunavut na wschodzie oraz z prowincjami: Kolumbia Brytyjska, Alberta i Saskatchewan. Północną granicą terytorium są wybrzeża Morza Arktycznego. W skład terytorium wchodzi także szereg wysp, w tym część wyspy Wiktorii, Wyspa Banksa i wiele pomniejszych. Teoretycznie też należy do niego trójkąt zawarty pomiędzy południkami, z wierzchołkiem na biegunie północnym.

Nunavut – terytorium Kanady. Nunavut w inuktitut oznacza "nasz kraj". Nunavut graniczy od zachodu z Terytoriami Północno-Zachodnimi od południa z Manitobą. Posiada też południową granicę morską z Quebekiem i Ontario (przez Zatokę Hudsona i na wschodzie poprzez Cieśninę Davisa, Naresa i Morze Baffina z Grenlandią. Terytorium zawiera wody i lody dochodzące do bieguna północnego. Terytorium zostało utworzone w 1999 z terenów Terytoriów Północno-Zachodnich. Ustawa o Nunavut, została uchwalona przez Parlament Kanady. Ustawa została przygotowana na podstawie roszczenia Nunavut z 1993. Około 85% ludności terytorium stanowią Inuici. Językiem urzędowym terytorium obok angielskiego i francuskiego są języki inuktitut i inuinnaqtun.

Wyspa Ellesmere'a

Wyspy Sverdrupa

Wyspy Parry'ego

Przypisy

Atlas Kanady