Wyspy Riukiu - Polski Serwis Naukowy

Termin Wyspy Riukiu odnosi się do trzech pojęć:

1. Wyspy Riukiu jako Ryūkyū-ko (琉球弧 – dosł. "łuk Ryūkyū") oznaczają wszystkie wyspy pomiędzy Kiusiu i Tajwanem, czyli Ōsumi, Tokara, Amami, Okinawa, Miyako i Yaeyama. Jest to rzadko stosowany termin, bardziej popularna jest nazwa Nansei-shotō (南西諸島, grupa wysp Nansei, czyli Południowo-Zachodnich).

Wyspy Senkaku (jap. 尖閣諸島 Senkaku shotō, chiń. 钓鱼 Diaoyu) – grupa niewielkich wysp bezludnych usytuowana na Morzu Wschodniochińskim, ok. 170 km na wschód od Tajwanu i 160 km na północ od wysp Yaeyama (południowo-zachodnia część Wysp Riukiu). Łączna powierzchnia wysp wynosi 5,49 km². Największą z nich jest Uotsurijima (Diaoyudao) – 3,82 km². Wyspy te są przedmiotem sporu terytorialnego pomiędzy Japonią, Chinami i Tajwanem. Senkaku zostały zaanektowane przez Japonię w 1895 i włączone do prefektury Okinawa. Po II wojnie światowej znajdowały się pod administracją USA, a w 1972 zostały wraz z Okinawą zwrócone Japonii.

Monumenty Yonaguni – podwodne struktury kamienne odkryte w 1985 roku przez nurka, przewodnika wycieczek podwodnych, Kihachirō Aratake. Poszukiwał on nowych miejsc dogodnych do obserwacji rekinów.

2. Wyspy Riukiu jako Ryūkyū-rettō (琉球列島 – łańcuch, archipelag Ryūkyū) pokrywają się z historycznym terytorium dawnego Królestwa Riukiu oraz z obszarem kultury i dialektów Riukiu, a więc z wyspami Amami, Okinawa, Miyako i Yaeyama.

3. Wyspy Riukiu jako Ryūkyū-shotō (琉球諸島 – grupa wysp, archipelag Ryūkyū) obejmują tylko południową część archipelagu Nansei-shotō poniżej 27 równoleżnika (wyspy Okinawa, Miyako i Yaeyama) i odpowiadają terytorium dzisiejszej prefektury Okinawa. Północna część Nansei-shotō zwana jest Satsunan-shotō 薩南諸島, czyli "wyspy na południe od Satsumy". Satsunan-shotō obejmuje wyspy Amami, które Satsuma oderwała od Królestwa Riukiu w 1609 r.

Wyspy Nansei (jap. 南西諸島 - Nansei-shotō - Wyspy Południowo-Zachodnie; często używana błędna nazwa: Wyspy Ryūkyū (w zapisie Riukiu), które w rzeczywistości są tylko częścią składową całego archipelagu) - archipelag japońskich wysp o łącznej długości ok. 1200 km położony między japońską wyspą Kiusiu a Tajwanem. Liczy ok. 60 wysp i raf koralowych, oddzielających Morze Wschodniochińskie od Oceanu Spokojnego.

Kiusiu (jap. 九州, Kyūshū?) - trzecia pod względem powierzchni wyspa Japonii. W dosłownym znaczeniu nazwa wyspy znaczy "dziewięć krain". W dawnych czasach na wyspie istniało dziewięć prowincji: Chikuzen, Chikugo, Hizen, Higo, Buzen, Bungo, Hyūga, Osumi i Satsuma. Obecnie wyspa podzielona jest na siedem prefektur:

Dawna japońska nazwa Riukiu to Nantō (Wyspy Południowe). Japońskie kroniki z VIII wieku sugerują, że niektóre wyspy Nantō mogły być luźno związane z dworem Yamato. W XII wieku powstało tu niepodległe państwo, znane później jako Królestwo Riukiu, którego terytorium rozciągało się od wysp Amami na północy po Yonaguni na południowym zachodzie. W 1609 r. królestwo straciło Amami, a w 1879 r. zostało całkowicie zaanektowane przez Japonię. W miejsce jego powstała prefektura Okinawa. Japonia przyłączyła do Okinawy także wyspy Daitō (1892 r.) i Senkaku (1895 r.), które z geograficznego punktu widzenia nie leżą w obrębie wysp Riukiu. Po drugiej wojnie światowej Riukiu okupowane były przez USA (Amami do 25 grudnia 1953 r., a Okinawa do 15 maja 1972 r.).

Wyspy Satsunan (jap. 薩南諸島 - Satsunan shotō - Wyspy na południe od Satsumy) - grupa japońskich wysp znajdująca się w północnej części archipelagu wysp Nansei (pomiędzy wyspą Tanegashima a wyspami Riukiu). Wyspy administracyjnie należą do prefektury Kagoshima.