Wyznanie - Polski Serwis Naukowy

Wyznanie – określenie grupy religijnej wewnątrz większego prądu religijnego (w literaturze protestanckiej obecne jest także zapożyczone z języka angielskiego określenie denominacja). Termin zbliżony do pierwotnego znaczenia słowa sekta - bez współcześnie, powszechnie mu nadanego, pejoratywnego zabarwienia.

Rodzima Wiara - związek wyznaniowy odwołujący się do wierzeń słowiańskich. Pierwotnie zarejestrowany w 1996 pod nazwą Zrzeszenie Wiary Rodzimej, w 2000 nazwę związku zmieniono na Rodzima Wiara.

Buddyzm (inna nazwa to: sanskr. Buddha Dharma; pāli. Buddha Dhamma – "Nauka Przebudzonego") – system filozoficzno-etyczny uznawany przez wielu ludzi za religię, rzadziej za psychologię. Założycielem i twórcą jego podstawowych założeń był żyjący od około 560 do 480 roku p.n.e. Siddhārtha Gautama (pāli. Siddhattha Gotama), syn księcia z rodu Śākyów, władcy jednego z państw-miast w północnych Indiach. Jako religia buddyzm zalicza się do religii dharmicznych oraz do religii nieteistycznych.

Pojedyncze wyznanie posiada na ogół jedną obowiązującą doktrynę. Jednostki większe niż wyznanie są zróżnicowane doktrynalnie, a jednostki mniejsze stanowią jedynie podział administracyjny, bez różnic w wierze.

Na przykład wewnątrz chrześcijaństwa wyznaniami są: katolicyzm, prawosławie, luteranizm, kalwinizm, mariawityzm i inne. W przypadku buddyzmu wyznaniami można określić szkoły: Theravada, Mahajana, Wadżrajana i inne. W przypadku rodzimowierstwa słowiańskiego: Rodzimy Kościół Polski, Zrzeszenie Wiary Rodzimej i inne.

Doktryna religijna - poglądy dotyczące natury i cech charakterystycznych sfery sacrum. Jeden z elementów systemu religijnego. Możne je podzielić na kilka aspektów:

Nowe ruchy religijne (New religious movement lub NRM) - powszechna, zbiorowa nazwa związków wyznaniowych, zazwyczaj propagujących specyficzny dla siebie religijny lub filozoficzny światopogląd oraz dysponujących (podobnie jak starsze religie) środkami pozwalającymi osiągnąć zamierzone cele. Nowe ruchy religijne z reguły nie są zaliczane do głównych religii z których pochodzą, ze względu na poważne różnice doktrynalno-społeczne. Niektóre z nowych ruchów religijnych, z uwagi na swój destrukcyjny wpływ na członków, określane są mianem sekt destrukcyjnych. Inne zaś z uwagi na przyjęte założenia jak np. pewne odmiany satanizmu mogą być niebezpieczne także dla osób trzecich, nie będących ich członkami.

Wyznanie może być podzielone organizacyjnie na mniejsze wspólnoty religijne.

Wszystkich słów używanych na określenie grupy religijnej można używać wymiennie, jednak da się zauważyć tendencję do nadawania następujących znaczeń poszczególnym terminom:

religia - najwyższy poziom hierarchii podziału;

wyznanie (denominacja) - grupa wewnątrz religii o wspólnych zasadach wiary;

Kościół, Zbór, Cerkiew - grupa (wspólnota) wewnątrz wyznania.