Wzgórza Lewińskie – małe pasmo górskie w południowo-zachodniej części Sudetów Środkowych w południowo-zachodniej Polsce w województwie dolnośląskim.

Opis

Wzgórza Lewińskie to niewielkie obszarowo pasmo wzniesień o powierzchni około 40 km², położone pomiędzy Górami Stołowymi na północy a Górami Orlickimi na południu, rozciągające się łukiem na odcinku od Kudowy-Zdroju po rejon Dusznik. Umowną wschodnią granicę stanowi przełęcz Polskie Wrota, zachodnią Obniżenie Kudowy, a na południu Wzgórza sięgają częściowo granicy państwa. Najciekawsza krajobrazowo jest północna część, gdzie na wyrównanej wierzchowinie na bujnych górskich łąkach rosną pojedyncze drzewa i stoją liczne skałki, tworząc krajobraz podobny do sawannowego. Są to dość wysokie wzniesienia – Grodziec znajdujący się między Lewinem a Dusznikami-Zdrojem osiąga 803 m n.p.m. Północno-zachodnią część Wzgórz Lewińskich obejmuje Park Narodowy Gór Stołowych.

Rzeźba terenu

Cały obszar pasma jest górzysty poprzecinany dolinami potoków z wyraźnie zaznaczonymi wzniesieniami. W zachodniej części Wzgórz wznosi się kilka zalesionych wzniesień z najwyższym Grodczynem (Grodźcem, 803 m n.p.m.), natomiast część północna to Darnkowskie Wzgórza (722 m n.p.m.) mające charakter spłaszczonego grzbietu stromo opadającego do Obniżenia Dusznickiego.

Grodczyn wznoszący się między Lewinem a Dusznikami jest wyższy od najwyższego wzniesienia Gór Bardzkich.

Budowa geologiczna

Wzgórza Lewińskie zbudowane są z granitoidu kudowskiego pochodzącego z okresu karbonu ery paleozoicznej (sprzed 360–290 mln lat), który otoczony jest łupkami łyszczykowymi, najstarszymi skałami występującymi na tym terenie. Niektóre wychodnie lub odsłonięcia granitoidów kudowskich to Czartowski Kamień oraz usytuowana przy Szosie Stu Zakrętów Czerwona Skałka.

Krajobraz

Mimo niewielkiej powierzchni krajobraz wzgórz jest bardzo zróżnicowany. Wzgórza przedstawiają krajobraz niskich gór, wyżyn i wysoczyzn silnie rozciętych przez potoki i systemy ich bocznych dolinek. Szczyty są kopulaste z wyraźnym podkreśleniem zboczy. Większość obszaru zajmują łąki i lasy. Krajobraz jest częściowo przeobrażony, pierwotny niskogórski. Charakter krajobrazu w większości został zachowany. Obszar jest średnio zaludniony.

Klimat

Wzgórza Lewińskie leżą w strefie oddziaływania mas powietrza polarnego, arktycznego, umiarkowanie kontynentalnego, podzwrotnikowego i z wyższych warstw atmosfery. W ciągu roku więcej jest dni pochmurnych niż słonecznych, największe zachmurzenie występuje w okresie jesienno-zimowym, najmniejsze w lecie. Klimat jest zbliżony do klimatu sąsiednich gór. Najkorzystniejsze warunki klimatycznie są u podnóża Gór Stołowych oraz w piętrze do około 400–500 m n.p.m. Średnia temperatura roczna oscyluje w granicach 7 °C. Najcieplejszym miesiącem jest lipiec (średnia temperatura 15,4 °C), najzimniejszym styczeń (średnia temperatura powietrza –3,2 °C). Okres wegetacyjny ma zróżnicowaną długość w zależności od wysokości terenu i regionu i trwa od ok. 27 tygodni w dolinach do ok. 25 tygodni na północnych zboczach szczytowych. Opady roczne w kotlinach wynoszą 800–1000 mm, a na wierzchowinie powyżej 1100 mm. Maksimum opadowe występuje w lipcu, minimum w lutym-marcu, często w grudniu i styczniu. Zima trwa od 1 do 16 tygodni. Dominują wiatry południowo-zachodnie (na wierzchowinie wzrasta udział wiatrów północnych).