XHTML - Polski Serwis Naukowy

XHTML (ang. Extensible HyperText Markup Language, rozszerzalny język znaczników hipertekstowych) – język służący do tworzenia stron WWW ogólnego przeznaczenia. Specyfikacje XHTML przygotowuje organizacja W3C.

XHTML/1.0 nie jest następcą HTML, a jedynie przedstawieniem HTML 4.01 w postaci XML. XHTML/2.0 miał być następcą HTML, niekompatybilnym wstecz, ale ze względu na niekompatybilność Internet Explorera, a co za tym idzie niechęć użytkowników, W3C zadecydowało o kontynuowaniu linii XHTML/1.0 i HTML 4 jako XHTML 1.1 i HTML 5.

World Wide Web (ang. ogólnoświatowa sieć) (w skrócie określany jako WWW lub Web) – hipertekstowy, multimedialny, sieciowy (TCP/IP) system informacyjny oparty na publicznie dostępnych, otwartych standardach IETF i W3C. Pierwotnym i w chwili obecnej nadal podstawowym zadaniem WWW jest publikowanie informacji. WWW jest często błędnie utożsamiane z całym Internetem, w rzeczywistości stanowi tylko jedną z jego najpopularniejszych usług.
2 lipca jest 183. (w latach przestępnych 184.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 182 dni. Jest to środkowy dzień roku zwyczajnego. O godzinie 12.00 tego dnia mija połowa roku. Słońce w tym dniu znajduje się w zodiakalnym gwiazdozbiorze Raka.

W odróżnieniu od HTML-a (który jest zastosowaniem SGML), dokumenty pisane w XHTML są zgodne z oficjalną specyfikacją XML (to znaczy, że dokumenty w XHTML są poprawnymi dokumentami XML) i dzięki temu można je łatwo generować z innych dokumentów XML przy pomocy np. transformacji XSLT, a także automatycznie przekształcać w inne formy XML-a. Dzięki temu dokumenty te posiadają większe możliwości, jak choćby wstawianie innych dokumentów za pomocą jednej metody (element <object/>), zagnieżdżanie wzorów matematycznych (język MathML), czy grafik wektorowych (język SVG).

XML (ang. Extensible Markup Language, w wolnym tłumaczeniu Rozszerzalny Język Znaczników) – uniwersalny język formalny przeznaczony do reprezentowania różnych danych w strukturalizowany sposób.
Safari – przeglądarka internetowa stworzona przez firmę Apple dla systemu operacyjnego Mac OS X, a od 11 czerwca 2007 także darmowo udostępniana użytkownikom konkurencyjnych systemów operacyjnych Microsoft Windows XP, Microsoft Windows Vista, Microsoft Windows 7. Safari jest również wbudowaną przeglądarką w iPhonie, iPodzie touch i iPadzie.

Jedną z największych zalet XHTML jest możliwość łączenia z innymi językami zgodnymi z XML, np. wspomniany już, MathML czy SVG. Odbywa się to dzięki wykorzystaniu mechanizmu przestrzeni nazw XML.

Obecnie nowe przeglądarki, takie jak Firefox czy Opera, praktycznie w pełni obsługują XHTML, lecz program mający największy udział w rynku – Internet Explorer – obsługuje XHTML-owy typ zawartości dopiero od wersji 9. W praktyce zmuszało to webmasterów do stosowania dla dokumentów XHTML starego HTML-owego typu zawartości – dzięki temu, że XHTML w wersji 1.0 "symuluje" HTML 4 (tzn. posiada praktycznie taki sam zestaw elementów i atrybutów), wyświetlanie XHTML jako HTML nie sprawia większych problemów w żadnej przeglądarce, o ile dokument nie wykorzystuje dodatkowych możliwości XHTML, których nie ma w HTML (przedrostków nazw elementów, innych przestrzeni nazw, XML DOM), zachowanie to uznawane jest za nieprawidłowe, choć dopuszczalne, ze względu na niezgodność wcześniejszych wersji Internet Explorera.

WHATWG (ang. Web Hypertext Application Technology Working Group), Grupa Robocza ds. Technologii Hipertekstowych Aplikacji Sieciowych – nieformalna organizacja tworzona przez producentów przeglądarek internetowych i osoby prywatne[potrzebne źródło], mająca na celu rozwijanie nowych technologii służących do tworzenia aplikacji sieciowych. W przeciwieństwie do neutralnego W3C, WHATWG jest kierowane głównie przez producentów kilku przeglądarek, przede wszystkim Mozilla Foundation, Google, Opera Software oraz Apple Inc.
Mozilla Firefox – otwarta przeglądarka internetowa oparta na silniku Gecko, stworzona i rozwijana przez Korporację Mozilla oraz ochotników. Obecnie zajmuje drugą pozycję (31,15% udziału) w rankingu najpopularniejszych przeglądarek na świecie pod względem liczby użytkowników oraz pierwszą w Polsce.

Jednak aby prawidłowo wyświetlać strony zarówno w nowoczesnych, jak i starszych przeglądarkach należy wykorzystać metodę negocjowania zawartości.

Podstawowe reguły XHTML

Zasady konstruowania dokumentów XHTML – najważniejsze różnice w porównaniu z HTML:

Jeśli strona XHTML zawiera błędy, nie może zostać wyświetlona

Strony XHTML muszą mieć typ zawartości application/xhtml+xml (lub inny XML)

Dzięki użyciu XHTML można stosować inne aplikacje XML (jak MathML czy SVG) bezpośrednio w dokumencie, czego nie da się w HTML

Dokument powinien rozpoczynać się od deklaracji XML (np. <?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>); nie jest ona wymagana, gdy dokument ma kodowanie znaków UTF-8 lub UTF-16, albo gdy odpowiednie kodowanie zostało określone w nagłówkach HTTP (jednak nawet wtedy warto dołączać deklarację XML, gdyż pozwala ona ustalić kodowanie np. w przypadku zapisania strony na dysku)

Element główny (html) musi zawierać atrybut xmlns określający przestrzeń nazw XHTML: http://www.w3.org/1999/xhtml

Znacznikowi otwierającemu każdego niepustego elementu powinien odpowiadać znacznik zamykający (np. <li> ... </li>)

Puste elementy muszą także być zamykane (np. zamiast <br> musi być <br/>, albo <br></br>)

Elementy muszą być zagnieżdżane w odpowiedni sposób (np. zamiast <p>Tekst z <em>wyróżnieniem</p></em> – <p>Tekst z <em>wyróżnieniem</em></p>); wprawdzie w HTML także istniał taki wymóg, lecz nie był egzekwowany przez przeglądarki

Nazwy elementów i atrybutów XHTML muszą być pisane małymi literami

Wszystkie wartości atrybutów muszą być ujęte w cudzysłów (podwójny, np. <td rowspan="3">, albo apostrof, np. <td rowspan='3'>)

Niedozwolona jest minimalizacja atrybutów (np. zamiast <textarea readonly> musi być <textarea readonly="readonly">)

Wewnątrz elementów script i style komentarze XML () zamiast ukrywać przed starszymi przeglądarkami (które i tak nie obsługują XHTML), powoduje ignorowanie stylów lub skryptów. W sekcji CDATA zaś komentarze są traktowane jako element stylów/skryptu

Jeśli zawarte wewnątrz dokumentu arkusze stylów lub skrypty zawierają znaki & lub <, zawartość elementów style i script należy umieścić w sekcji CDATA (np.: <style type="text/css"><![CDATA[ arkusz stylów]] ></style>); alternatywnie można użyć encji lub zewnętrznego arkusza stylów/skryptu

Ze względu na trudności z parsowaniem, nie powinno się używać w XHTML-u javascriptowej metody document.write() i właściwości innerHTML; jednak niektóre przeglądarki już obsługują te konstrukcje także w dokumentach XML. Zamiast nich należy używać metod DOM.

Kompatybilność z HTML

Ponieważ nadal są używane nieobsługujące XHTML przeglądarki internetowe, jeżeli chcemy wysyłać dokument zarówno jako XHTML, jak i HTML (dla starszych przeglądarek), możemy się zastosować do kilku reguł. Jednak niektórzy uważają, że XHTML zgodny z HTML pozbawia całkowicie sensu ideę HTML-a jako XML (patrz: http://www.hixie.ch/advocacy/xhtml).

Encja (ang. entity) w językach typu SGML to całość lub część dokumentu SGML identyfikowana przez swoją nazwę. W praktyce encje są używane w celu zastąpienia dowolnego tekstu innym, krótkim tekstem (odwołaniem do encji zawierającym nazwę).
World Wide Web Consortium, w skrócie W3C, to organizacja, która zajmuje się ustanawianiem standardów pisania i przesyłu stron WWW. Została założona 1 października 1994 roku przez Tima Berners-Lee, twórcę WWW oraz autora pierwszej przeglądarki internetowej i serwera WWW.

Znaczniki pustych elementów powinny zawierać dodatkową spację przed ukośnikiem, np. zamiast <br/> powinno być <br />

Należy unikać używania zminimalizowanej formy (np. <p/>) w przypadku pustych elementów, które mogą mieć zawartość; np. stosowanie znacznika <script type="text/javascript" src="skrypt.js"/> w dokumencie przesyłanym jako HTML prowadzi zwykle do niewyświetlenia reszty dokumentu; należy w tym wypadku używać <script type="..." src="..."></script>

Obok lub zamiast instrukcji xml-stylesheet należy odwoływać się do zewnętrznych arkuszy stylów przy pomocy obsługiwanego w HTML-u znacznika <link rel="stylesheet" ... />

Objęcie wewnętrznych skryptów i stylów sekcją CDATA może powodować ich błędne działanie; należy w związku z tym zakomentować znaczniki początku i końca sekcji CDATA, np.: <style type="text/css">/* <![CDATA[ */ arkusz stylów /*]] > */</style>

Oprócz typowej dla XML deklaracji języka za pomocą atrybutu xml:lang, należy też używać zgodnego z HTML atrybutu lang.

Dla kompatybilności z IE6 należy pomijać deklarację XML — powoduje to w nim przejście w tryb wstecznej zgodności. Nie ma sensu jednak dodawać jej dla innych przeglądarek (skryptami po stronie serwera), gdyż i tak jest ona nieobowiązkowa. Strona musi być zakodowana jako UTF-8/USC-*, a jeżeli jest zakodowana inaczej, musimy odpowiednią informację dodać do nagłówka Content-Type (np. kodem PHP: header("Content-Type: $mime; charset=\"iso-8859-2\"");, gdzie $mime to ustalony w wyniku negocjacji zawartości typ pliku).

W DOM należy używać createElementNS zamiast createElement i trzeba uważać na wielkość liter (DOM HTML podaje nazwy elementów wielkimi literami, DOM XML zachowuje wielkość liter i w XHTML dopuszcza tylko małe litery).

Webmaster (ang. mistrz sieci) – szeroki termin, do niedawna oznaczający jedną osobę zajmującą się projektowaniem, kodowaniem, szatą graficzną oraz aktualizacją witryny internetowej. Witrynę WWW webmaster wykonuje na zamówienie osoby (firmy), która chce zaistnieć w sieci internetowej. Może to być jednorazowe zlecenie i wtedy praca kończy się z chwilą zaakceptowania projektu przez zamawiającego oraz umieszczenia witryny na wskazanym serwerze. Usługa może mieć też charakter ciągły – wtedy webmaster aktualizuje i rozbudowuje stronę zgodnie z bieżącym zapotrzebowaniem zleceniodawcy. Profesjonalnie przygotowana strona powinna być przygotowana w zgodzie ze standardami określonymi przez W3C. Dość często webmasterzy korzystają z walidatorów W3C, które są dostępne on-line, aby sprawdzić wynik swojej pracy. Walidator W3C po analizie zawartości strony (plików) zwraca wynik analizy (jeśli poprawny, kończy się to gratulacjami, jeśli niepoprawny – wskazuje listę błędów). Jest to jednak tylko walidacja formalna pod kątem zgodności z danym standardem, nie jest oceniane merytoryczne użycie kodu (np. stosowanie znaczników zgodnie z ich przeznaczeniem).
HTML (ang. HyperText Markup Language, pol. język znaczników hipertekstu) – dominujący język wykorzystywany do tworzenia stron internetowych. Pozwala opisać strukturę informacji zawartych w dokumencie nadając znaczenie poszczególnym fragmentom tekstu (formując linki, nagłówki, akapity, listy, itp.) oraz osadzić w tekście dodatkowe obiekty np. statyczne grafiki, interaktywne formularze, dynamiczne animacje. W składni języka HTML wykorzystuje się znaczniki opatrzone z obu stron nawiasami ostrokątnymi.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)