XII wiek p.n.e. - Polski Serwis Naukowy

XII WIEK P.N.E.

XIV wiek p.n.e. XIII wiek p.n.e. XII wiek p.n.e. XI wiek p.n.e. X wiek p.n.e.

Urodzili się

Zmarli

1192 p.n.e. – Siptah, faraon, władca Egiptu z dziewiętnastej dynastii

1186 p.n.e. – Tauseret, władczyni Egiptu z XIX dziewiętnastej dynastii

1184 p.n.e. – Setnacht, faraon, władca Egiptu, założyciel dwudziestej dynastii

1152 p.n.e. – Ramzes III, faraon, władca Egiptu z XX dynastii

Wydarzenia w Europie

Ramzes III – faraon, władca starożytnego Egiptu z XX dynastii, z okresu Nowego Państwa. Syn Setnachta i królowej TiymerenIset (Teje ukochana przez Izydę). Panował prawdopodobnie w latach 1183–1152 p.n.e. (lub 1187/1186–1156/1155 p.n.e.). Wstąpił na tron w dniu III Szemu 26 dniu. Według papirusu Harris I, panował 31 lat i 41 dni. Ramzes III od początku swego panowania naśladował swego wielkiego imiennika, Ramzesa II. Przejawiało się to w tytulaturze jaką przyjął, w nadawaniu swym synom imion synów Ramzesa II, dążeniu do dorównania Ramzesowi II w przedsięwzięciach budowlanych oraz akcjach militarnych.

Ameryka Południowa – kontynent leżący na półkulach południowej oraz północnej i zachodniej. Od wschodu graniczy z Oceanem Atlantyckim, a od zachodu z Oceanem Spokojnym. Powierzchnia Ameryki Południowej wynosi 17,8 mln km². Od północy, przez Przesmyk Panamski, graniczy z Ameryką Północną. Oba te kontynenty nazywane są też przez Europejczyków Nowym Światem.

około 1200 p.n.e.

indoeuropejscy Dorowie żyjący w górach na północy Grecji rozpoczęli marsz na południe (podbijają terytoria Achajów, Kretę, wyspy Morza Egejskiego)

najeźdźcy zniszczyli Mykeny, Pylos i inne ośrodki kultury mykeńskiej, początek "ciemnego okresu" w basenie Morza Egejskiego

kolonizacja Cypru przez Mykeńczyków

Ruiny Troi

Wydarzenia w Azji

Kolonializm - polityka państw rozwiniętych gospodarczo polegająca na utrzymywaniu w zależności politycznej i ekonomicznej krajów słabo rozwiniętych, wykorzystywaniu ich zasobów ludzkich i surowcowych. Początki kolonializmu wiążą się z okresem wielkich odkryć geograficznych przełomu XV i XVI wieku.

Morze Egejskie (gr. Aigaion Pelagos, łac. Mare Aegeum) – morze we wschodniej części Morza Śródziemnego, położone między Półwyspem Bałkańskim, Azją Mniejszą a wyspami Kretą, Karpathos i Rodos. Poprzez cieśninę Dardanele łączy się z Morzem Marmara i Morzem Czarnym, a przez Kanał Koryncki z Morzem Jońskim. Linia brzegowa tego morza jest doskonale rozwinięta (liczne półwyspy i zatoki), a powierzchnię wodną urozmaicają liczne wyspy (archipelagi Cykladów, Dodekanezu, Sporadów Północnych, pojedyncze wyspy: Eubea, Chios, Lemnos, Lesbos, Samotraka, Imroz i inne). Dodatkowo wyróżniono więc trzy akweny: Morze Trackie na północy, Morze Mirtejskie i Kreteńskie na południu. Morze Egejskie podzielone jest między Grecję i Turcję.

około 1200 p.n.e.

na terenie dzisiejszej Gazy osiedlają się Filistyni

Ludy Morza atakują z zachodu wybrzeża Azji Mniejszej, Syrii, Palestyny i Egiptu

najazd Frygów na Anatolię; upadek imperium Hetytów

powstaje chińska Księga Przemian

1184 p.n.e. – tradycyjna data złupienia Troi

około 1175 p.n.e. – pobite w Egipcie Ludy Morza osiedliły się w Kanaanie (zobacz: Filistyni)

1160 p.n.e.-1130 p.n.e. – Elamici panują w Babilonie

1116 p.n.e. – Tiglatpilesar I został władcą Asyrii; za jego rządów kraj ten osiągnął rangę mocarstwa

około 1115 p.n.e. – Asyryjczycy odparli najazd Myzów

Wydarzenia w Afryce

Siptah - Ramzes Siptah - Merenptah Siptah - faraon, władca starożytnego Egiptu z XIX dynastii, z okresu Nowego Państwa. Syn Seti II i jego syryjskiej małżonki Sutiraja (Tiaa ???). Wstąpił na tron po śmierci swego ojca prawdopodobnie w wieku 14 lat. Prawdopodobnie panował w latach 1194-1192 p.n.e. lub 1194-1188 p.n.e. lub 1196-1190 p.n.e.

Cywilizacja - poziom rozwoju społeczeństwa w danym okresie historycznym, który charakteryzuje się określonym poziomem kultury materialnej, stopniem opanowania środowiska naturalnego i nagromadzeniem instytucji społecznych. Stanowi ona najwyższy poziom organizacji społeczeństw, z którymi jednostki identyfikują się. W skład cywilizacji wchodzą mniejsze jednostki np.: narody, wspólnoty pierwotne czy inne zbiorowości.

około 1186 p.n.e. – w Egipcie faraon Setnacht założył dwudziestą dynastię

od 1183 p.n.e. – faraon Ramzes III objął rządy w Egipcie, zwyciężył około 1180 roku p.n.e. (?) w delcie Nilu Libijczyków oraz Filistynów i inne Ludy Morza

1169 p.n.e. – pierwszy znany strajk w historii: robotnicy pracujący nad nekropolią w Deir el-Medina odmówili pracy, gdyż zalegano im dwa miesiące z płacą

1152 p.n.e. – faraon Ramzes III został zamordowany; prawowity następca tronu Ramzes IV zwyciężył i ukarał spiskowców

Wydarzenia w Ameryce

Kreta (gr. Κρήτη od słowa krateia – silna, łac. Creta, tur. Kirid, wen. Candia) – grecka wyspa położona na Morzu Śródziemnym. Jest ona największą grecką wyspą, i piątą co do wielkości wyspą śródziemnomorską. Linia brzegowa ma długość ok. 1040 km. Największym miastem jest Heraklion (Iraklion).

Egipt (arab. مصر Miṣr; dialekt egipski: Máṣr (/masˤɾ/); łac. Aegyptus, gr. Αίγυπτος Aígyptos), nazwa oficjalna Arabska Republika Egiptu (arab. جمهوريّة مصر العربيّة Dżumhurijjat Misr Al-Arabijja) – państwo położone w północno-wschodniej Afryce z półwyspem Synaj w zachodniej Azji. Egipt otoczony jest przez Morze Śródziemne na północy i Morze Czerwone na wschodzie; graniczy z Izraelem i Strefą Gazy na północnym wschodzie, Sudanem na południu i Libią na zachodzie.

około 1200 p.n.e.

budowa najwcześniejszego ośrodka kultowego Olmeków w Tres Zapotes; początek cywilizacji olmeckiej w Meksyku

początek uprawy kukurydzy na południowym zachodzie Ameryki Południowej

pierwsze plemiona kultury Chavín osiedlają się w dolinach Andów Peruwiańskich

Wydarzenia w Australii

Olmekowie to umowna nazwa używana dla określenia plemion zamieszkujących Mezoamerykę od momentu przejścia z koczowniczego na osiadły tryb życia (ok. 2000 r. p.n.e.). Plemiona te osiadły na nadbrzeżach rzek i jezior od Zatoki Meksykańskiej aż do górzystych terenów w głębi lądu i wykształciły kulturę o wielu wspólnych cechach.

Kultura mykeńska (1600-1100 p.n.e. lub 1400-1200 p.n.e.) – najstarsza kultura Grecji kontynentalnej na półwyspie Peloponeskim. Nazwa pochodzi od ważnego ośrodka cywilizacji Achajów – miasta Mykeny, znajdującego się w centrum Kotliny Argolidzkiej. Kultura ta poznana dokładniej dopiero pod koniec XIX wieku dzięki pracom wykopaliskowym prowadzonym przez archeologa Heinricha Schliemanna z 1874 roku, a później przez jego następców.