XI Liceum Ogólnokształcące im. Mikołaja Reja w Warszawie

XI Liceum Ogólnokształcące im. Mikołaja Reja w Warszawie to jedno z najstarszych liceów w Warszawie. Powstało w 1906 roku, jako gimnazjum, na wniosek ks. Juliana Machlejda. Początkowo do szkoły uczęszczało 200 uczniów. Było szkołą prywatną, prowadzoną przez parafię ewangelicko-ausgsburską w Warszawie. W 1951 r. zostało upaństwowione. Obecnie szkoła znajduje się w czołówce warszawskich liceów, a jej uczniowie osiągają wysoki wynik maturalny. Dewizą szkoły jest zwrot "MACTE ANIMO – SIC ITUR AD ASTRA" autorstwa rzymskiego poety – Publiusza Papiniusza Stacjusza. Można go tłumaczyć jako "Dalej młody człowieku – odwagi – tak idzie się do gwiazd!". Liceum im. Reja jest jedną z dwóch szkół, w których istnieje klasyczny profil klasy. Nauczane są tam na poziomie rozszerzonym takie przedmioty jak: j. łaciński z elementami j. starogreckiego i kultury antycznej (przedmiot wiodący), j. polski, historia, j. angielski.

Powstanie warszawskie () – wystąpienie zbrojne przeciwko okupującym Warszawę wojskom niemieckim, zorganizowane przez Armię Krajową w ramach akcji "Burza", połączone z ujawnieniem się i oficjalną działalnością najwyższych struktur Polskiego Państwa Podziemnego.

Kazimierz Wasiłowski ps. Korwin (ur. 14 października 1921 r. w Warszawie – poległ w Powstaniu Warszawskim 31 sierpnia 1944 r. na ul. Bielańskiej) – żołnierz AK, Batalion "Zośka", kompania "Rudy", pluton "Sad", "Broda 53" (leg. Nr B/310, wystawiona 15 sierpnia 1944 przez Dowództwo AK, Zgrupowania "Radosław", podpisana przez kpt. Jana Kajusa Andrzejewskiego) – pośmiertnie awansowany do stopnia sierżanta i odznaczony Krzyżem Walecznych.

Znani absolwenci

Barbara Czerska – filozof, pracownik radia

Edward Dietz – duchowny luterański, proboszcz parafii w Sopocie, diecezji pomorsko-wielkopolskiej

Jerzy Dargiel – aktor i kompozytor

Bruno Jasieński – poeta, współtwórca polskiego futuryzmu

Jerzy Garstecki – reżyser TV

Jerzy Kahané – duchowny luterański, proboszcz parafii w Gdyni

Alfred Figaszewski – wieloletni proboszcz parafii ewangelicko-augsburskiej w Gliwicach

Andrzej Strzelecki – satyryk, rektor Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie

Wiktor Zborowski – aktor

Paweł Hanczakowski – realizator i reżyser TV

Andrzej Krawczyk – historyk, ambasador, minister w Kancelarii Prezydenta

Barbara Kubiak – dziennikarka

Józef Kwasiborski – dziennikarz, samorządowiec i polityk

Magdalena Wołłejko – aktorka

Ewa Błaszczyk – aktorka

Konrad Szołajski – reżyser filmowy

Marek Kościkiewicz – lider i wokalista zespołu "De Mono"

Marek Batogowski – kardiolog

Robert Brylewski – muzyk rockowy, kompozytor, autor tekstów, współzałożyciel zespołów "Kryzys", "Brygada Kryzys", "Izrael", "Armia"

Kazimierz Staszewski – muzyk rockowy, wokalista, lider zespołu "Kult"

Agata Młynarska – dziennikarka TV

Krzysztof Kur – śpiewak operowy

Marcin Meller – redaktor naczelny miesięcznika "Playboy", wieloletni dziennikarz "Polityki"

Szymon Gutkowski – przedsiębiorca

Michał Żebrowski – aktor

Krzysztof Markuszewski – działacz opozycji w PRL w latach 1977-89

Jeremi Przybora – poeta, aktor

Mikołaj Dowgielewicz – sekretarz stanu w UKIE

Kazimierz Wasiłowski – Powstaniec Warszawski

Krzysztof Pazdro – chemik, autor wielu wybitnych podręczników i zbiorów zadań z chemii na poziomie gimnazjum i liceum

Budynek szkoły

1906 – 1 września w budynku prywatnej szkoły komercyjnej Edwarda Rontalera przy ul. Kaliksta 8 (dziś Śniadeckich) gimnazjum im. Mikołaja Reja rozpoczyna pierwszy rok nauki.

1913 – Szkoła zostaje przeniesiona do własnego budynku przy pl. Małachowskiego 1, który później był rozbudowywany.

1939 – W pierwszych dniach wojny budynek szkoły zostaje przekazany polskim władzom wojskowym na szpital.

1944 – Podczas powstania warszawskiego budynek szkolny był terenem walk powstańczych. Częściowo opanowany przez Polaków, częściowo przez Niemców, zyskał nazwę "Reduty Reja", a forma toczonych tam walk nazwana "walkami korytarzowymi". Po zakończeniu Powstania część budynku szkolnego od ulicy Kredytowej do wysokości klatki schodowej została całkowicie zburzona.

1945 – Z inicjatywy ks. kapelana Feliksa Gloeha gimnazjum wznawia naukę w baraku przy ewangelickim kościele garnizonowym przy ul. Puławskiej. Następnie zajęcia przeniesiono do częściowo odbudowanego gmachu szkoły.

1965 – Zakończono rozbudowę budynku szkolnego w kierunku ulicy Królewskiej.

2008 – Przebudowano boisko szkolne.

2011 – Powrót do historycznego adresu szkoły "Plac Stanisława Małachowskiego 1"

Bibliografia

Stanisław Konarski, Mirosław Ornowski, Szkoła im. Mikołaja Reja w Warszawie, Koło Wychowanków Gimnazjum i Liceum im. M. Reja, Warszawa 1993

Maria Rojkowa, Gimnazjum imienia Mikołaja Reya. Zarys historii szkoły, [w:] Jubileusz Parafii Ewangelicko-Augsburskiej Świętej Trójcy w Warszawie. 1581 – 1781 – 1981, oprac. Stanisław Adamski [i in.], Warszawa, Wydaw. Kościoła Metodystycznego w PRL, [1985]

Alfred Figaszewski, Wzmacniaj ducha. 100-lecie Gimnazjum im. Mikołaja Reja w Warszawie, "Kalendarz Ewangelicki", ISSN 0239-3476, R. 120, 2006