X wiek p.n.e. - Polski Serwis Naukowy

X WIEK P.N.E.

Izrael (. W populacji liczącej 7,59 miliona większość stanowią . Drugą co do wielkości grupę stanowią Arabowie (20%). Mniejszą grupą etniczną są Samarytanie. Pod względem wyznaniowym w Izraelu występuje duże zróżnicowanie – obok Żydów (judaizm) mieszkają Arabowie (głównie muzułmanie), chrześcijanie i druzowie, jak również inne mniejsze grupy religijne.

Jukatan (Yucatán) – półwysep w Ameryce Środkowej, oblany wodami Morza Karaibskiego i Zatoki Meksykańskiej. Pod względem politycznym przynależy do Meksyku, Gwatemali i Belize. Powierzchnia ok. 180 tys. km². Jukatan zbudowany jest z wapieni trzeciorzędowych, z silnie rozwiniętymi zjawiskami krasowymi. Wybrzeże nizinne, akumulacyjne. Prawie całą powierzchnie zajmują równiny, na południu tylko Góry Maya, z maksymalną wysokością do 1122 m n.p.m. Klimat podrównikowy wilgotny z roczną sumą opadów od 500 mm na północy do 3800 mm na południu. Średnia temperatura w styczniu 20–22°C, w lipcu 25–29°C. Naturalną szatę roślinną Jukatanu tworzą lasy równikowe i sawanny a wzdłuż wybrzeża namorzyny.

XII wiek p.n.e. XI wiek p.n.e. X wiek p.n.e. IX wiek p.n.e. VIII wiek p.n.e.

(lub Assur-dan II), król Asyrii w latach 934-912 p.n.e., syn Tiglatpilesara II. Za jego panowania rozpoczął się długi proces wychodzenia Asyrii z okresu słabości co może symbolizować pewna inskrypcja króla. Pisze w niej o odbudowie "Bramy Rękodzielników" w Aszurze , zbudowaną dawniej przez wielkiego Tiglatpilesara I , która w chwili rozpoczęcia przez niego panowania była w ruinie. Wiodła do niej trasa z zachodu, co świadczyć może o ożywionym handlu z krajami tam leżącymi. W czasie swego panowania przeprowadził wiele kampanii przeciwko Aramejczykom. Po nim rządził jego syn Adadnirari II.

Egipt (arab. مصر Miṣr; dialekt egipski: Máṣr (/masˤɾ/); łac. Aegyptus, gr. Αίγυπτος Aígyptos), nazwa oficjalna Arabska Republika Egiptu (arab. جمهوريّة مصر العربيّة Dżumhurijjat Misr Al-Arabijja) – państwo położone w północno-wschodniej Afryce z półwyspem Synaj w zachodniej Azji. Egipt otoczony jest przez Morze Śródziemne na północy i Morze Czerwone na wschodzie; graniczy z Izraelem i Strefą Gazy na północnym wschodzie, Sudanem na południu i Libią na zachodzie.

Urodzili się

Zmarli

931/930 p.n.e. – ostatni rok panowania Salomona, króla Izraela i Judy (wg chronologii Thielego)

912 p.n.e. – Aszurdan II, król Asyrii

Wydarzenia w Europie

około 1000 p.n.e.

założenie pierwszej fenickiej kolonii na Cyprze

powszechne użycie żelaza w Grecji

pojawienie się Etrusków w północnej Italii

około 950 p.n.e. – powstała pierwsza osada na Palatynie

Wydarzenia w Azji

około 1000 p.n.e. – Ariowie wprowadzili uprawy ryżu w dolinie Gangesu

1000 p.n.e. – Chaldejczycy zdobyli Ur

971 p.n.e. (960 p.n.e.?) – Salomon został królem Izraela i Judy oraz koregentem swego ojca; pod jego rządami kraj ten osiągnął szczyt potęgi ekonomicznej

969 p.n.e.-936 p.n.e. – rozkwit fenickiego Tyru za Hirama I

966 p.n.e. (953 p.n.e.?) – Salomon rozpoczął budowę I Świątyni Jerozolimskiej w Jerozolimie

około 934 p.n.e. – odrodzenie państwa asyryjskiego pod rządami Aszurdana II

931 p.n.e. (922 p.n.e.?) – rozpad monarchii żydowskiej na dwa niezależne państwa: Judę, czyli Państwo Południowe oraz Izrael, czyli Państwo Północne

924 p.n.e. – faraon Szeszonk I spustoszył Izrael i Judę