Xie Jun - Polski Serwis Naukowy

To jest biografia osoby noszącej chińskie nazwisko Xie.

Xie Jun, chin. 谢军, pinyin Xiè Jūn (ur. 30 października 1970 w Pekinie) – chińska szachistka, mistrzyni świata w szachach w latach 1991–1996 oraz 1999–2001.

Kariera szachowa

Jako dziecko Xie Jun osiągała spore sukcesy grając w chińską odmianę szachów - xiangqi. W wieku dziesięciu lat zdobyła tytuł mistrzyni Pekinu juniorów. Wówczas jej opiekunowie podjęli brzemienną w skutki decyzję, polecając jej porzucenie xiangqi i naukę szachów zachodnich. Regularny trening wkrótce przyniósł wymierne efekty. W 1984 i 1985 roku Xie Jun zdobyła tytuł mistrzyni Chin juniorek, cztery lata później zwyciężyła w kobiecych mistrzostwach kraju.

Ranking szachowy (ELO) – metoda obliczania relatywnej siły gry szachistów w punktacji elo. Nazwa ELO pochodzi od nazwiska Arpada Elo – amerykańskiego naukowca węgierskiego pochodzenia, którego prace ukształtowały szachowy system rankingowy oparty na naukowych podstawach.

Gruzja (gruz. საქართველო, Sakartwelo) – państwo na Kaukazie Południowym (Zakaukaziu). Obszar 69,7 tys. km². Graniczy na północy z Rosją, na wschodzie z Azerbejdżanem, a na południu z Armenią i Turcją; zachodnią granicę kraju wyznacza wybrzeże Morza Czarnego. Stolicą Gruzji jest Tbilisi. Patronem Gruzji jest św. Jerzy.

W 1990 roku Xie Jun zadebiutowała na arenie międzynarodowej. W turnieju międzystrefowym w Kuala Lumpur zajęła drugie miejsce za byłą mistrzynią świata, Noną Gaprindaszwili, a następnie, po wygraniu turnieju pretendentek (w dogrywce pokonała Alisę Marić 4½ - 2½) awansowała do meczu o tytuł z Mają Cziburdanidze, która była mistrzynią świata od 1978 roku. Xie Jun dość niespodziewanie pokonała w 1991 r. renomowaną przeciwniczkę 8½ - 6½, tym samym przerywając passę Gruzinek, które niemal od trzydziestu lat skutecznie odpierały ataki rywalek. Swoją pozycję w elicie kobiecych szachów nowa mistrzyni świata potwierdziła w 1993 roku, gdy w przekonywującym stylu wygrała mecz z kolejną kandydatką, Gruzinką Naną Joseliani 8½ - 2½.

Olimpiada szachowa – międzynarodowy drużynowy turniej szachowy organizowany przez Międzynarodową Federację Szachową (FIDE) w cyklu dwuletnim od 1927 roku. W turnieju uczestniczą reprezentacje narodowe, nominowane przez narodowe związki szachowe zrzeszone w FIDE.

Nona Gaprindaszwili, gruz. ნონა გაფრინდაშვილი (ur. 3 maja 1941 w Zugdidi) – gruzińska szachistka, mistrzyni świata w szachach w latach 1962–1978.

W następnym cyklu rozgrywek o mistrzostwo świata uczestniczyła Zsuzsa Polgar, która w pierwszych latach swojej szachowej kariery nie była zainteresowana rozgrywkami w wyłącznie kobiecym gronie. W 1996 roku Polgar łatwo przeszła przez sito eliminacji i odebrała tytuł Xie Jun w meczu, który zakończył się rezultatem 8½ - 4½. W 1999 roku Polgar zrezygnowała z obrony tytułu. Prawo do gry o mistrzostwo świata otrzymały Xie Jun i Alisa Galliamowa, które zajęły dwa pierwsze miejsca w turnieju pretendentek w 1997 roku w Groningen. W meczu rozegranym w Kazaniu i Shenyang zwyciężyła Chinka 8½ - 6½ i po raz drugi zdobyła tytuł. Rok później Międzynarodowa Federacja Szachowa FIDE zmieniła system rozgrywek. W pierwszym turnieju o mistrzostwo świata kobiet rozgrywanym systemem pucharowym Xie Jun po raz trzeci sięgnęła po tytuł, w finale pokonując swoją rodaczkę, Qin Kanying 2½ - 1½.

Pojęcia Chiny używa się w odniesieniu do krainy historycznej, obejmując wówczas całokształt chińskiej historii i kultury (zobacz: historia Chin), lub w węższym znaczeniu, w odniesieniu do Chińskiej Republiki Ludowej.

Szachy – rodzina strategicznych gier planszowych rozgrywanych przez dwóch graczy na 64-polowej szachownicy, za pomocą zestawu bierek (pionów i figur). Popularnie, choć nieprecyzyjnie, szachami nazywa się również wspomniane bierki.

W latach 1988–2004 ośmiokrotnie (w tym 7 razy na I szachownicy) reprezentowała Chiny na kobiecych olimpiadach szachowych, zdobywając wraz z drużyną 7 medali: 3 złote (1998, 2000, 2004), srebrny (1996) i 3 brązowe (1990, 1992, 1994), jak również 4 za wyniki indywidualne: srebrny (2004) i 3 brązowe (1990, 1992, 2000).

Maja Cziburdanidze, gruz. მაია ჩიბურდანიძე (ur. 17 stycznia 1961 w Kutaisi) – gruzińska szachistka, mistrzyni świata w szachach w latach 1978–1991.

Alisa Michajłowna Gallamowa, ros. Алиса Михайловна Галлямова (ur. 18 stycznia 1972 roku) – rosyjska szachistka pochodzenia tatarskiego, dwukrotna wicemistrzyni świata, posiadaczka tytułu arcymistrzyni oraz mistrza międzynarodowego. W latach 1992 - 1996 reprezentantka Ukrainy, pomiędzy 1993 a 2000 rokiem występowała pod nazwiskiem Gallamowa-Iwanczuk, będąc wówczas żoną Wasilija Iwanczuka.

Najwyższy ranking w karierze osiągnęła 1 stycznia 2008 r., z wynikiem 2574 punktów zajmowała wówczas 3. miejsce (za Judit Polgar i Humpy Koneru) na światowej liście FIDE.

Od 2004 r. posiada najwyższy szachowy tytuł trenerski, FIDE Senior Trainer. W tym samym roku otrzymała również tytuł sędziego klasy międzynarodowej (International Arbiter).

Życie prywatne

Mężem Xie Jun jest arcymistrz Wu Shaobin.

Międzynarodowa Federacja Szachowa (fr. Fédération Internationale des Échecs, FIDE) – utworzona 20 lipca 1924 roku w Paryżu organizacja międzynarodowa zrzeszająca narodowe związki szachowe z całego świata, w tym Polski Związek Szachowy. Mottem FIDE jest Gens una sumus (łac. Jesteśmy jedną rodziną). Od roku 1995 na czele FIDE stoi Kirsan Ilumżynow, prezydent rosyjskiej republiki autonomicznej Kałmucji.

ChessBase – przedsiębiorstwo informatyczne, założone w roku 1985 przez Frederica Friedela i Matthiasa Wüllenwebera, mające swoją siedzibę w Hamburgu. Zajmuje się tworzeniem i sprzedażą szachowego oprogramowania pracującego w środowisku Windows, jak również prowadzi (w trzech językach: angielskim, niemieckim i hiszpańskim) internetową stronę z najnowszymi informacjami ze świata szachowego oraz zarządza serwerem Playchess.com, który jest jednym z najpopularniejszych miejsc do gry w szachy poprzez Internet.

Przypisy

Źródła

ChessBase Megabase 2008

"I Am Not A Professional" (ang.)

Linki zewnętrzne

Xie Jun – wybrane partie szachowe (ang.)

Xie Jun – karta na stronie FIDE (ang.)