Yan'an - Polski Serwis Naukowy

Na mapach: 36°36′N 109°29′E / 36.6, 109.483

Yan'an (chin.: 延安; pinyin: Yán'ān) – miasto o statusie prefektury miejskiej w środkowych Chinach, w prowincji Shaanxi, na Wyżynie Lessowej. W 2010 roku liczba mieszkańców miasta wynosiła 106 738. Prefektura miejska w 1999 roku liczyła 1 938 756 mieszkańców. Ośrodek rzemiosła, przetwórstwa produktów rolnych; w mieście produkuje się paliwa, nawozy sztuczne i radioodbiorniki; znajduje się tam huta żelaza, cementownia oraz muzeum. W pobliżu Yan'an ośrodki wydobycia ropy naftowej.

Jung Chang (chin. upr. 张戎, chin. trad. 張戎; pinyin Zhāng Róng; ur. 25 marca 1952 w Yibin) – brytyjska pisarka chińskiego pochodzenia. Światową sławę przyniosła jej autobiograficzna powieść Dzikie Łabędzie, wydana w łącznym nakładzie ponad 10 milionów egzemplarzy. Wspólnie z mężem, brytyjskim historykiem Jonem Hallidayem, napisała kontrowersyjną biografię Mao Zedonga. Książka ta spotkała się z ostrą krytyką środowiska naukowego, zarzuca się jej skrajnie nieobiektywne i emocjonalne ujęcie tematu.

Yaodong (wym. jao-tung) – rodzaj wydrążonej, mieszkalnej jamy, często spotykanej na zachodzie Chin, szczególnie na lessowych terenach prowincji Shanxi, Shaanxi i w regionie autonomicznym Ningxia.

W latach 1935–1948 było siedzibą Komunistycznej Partii Chin, której bojownicy przedostali się do Yan'anu w czasie Długiego Marszu. Chińscy komuniści uważają miasto za kolebkę rewolucji, która doprowadziła w 1949 roku do powstania Chińskiej Republiki Ludowej.

W czasie II wojny światowej wszystkie budynki w Yan'anie zostały zniszczone przez japońskie bombardowania. Ludzie kryli się w tzw. yaodongach, kryjówkach drążonych w lessowych wzgórzach, które w Shaanxi są tradycyjnym rodzajem domostwa. Yan'an odwiedzili znani zagraniczni dziennikarze, Edgar Snow i Anna Louise Strong, którzy spotkali się tam z Mao Zedongiem.

Chen Kaige (wym. czchen kchai-ge, ur. 12 sierpnia 1952 w Pekinie) - chiński i amerykański reżyser filmowy, jeden z najwybitniejszych twórców współczesnego chińskiego kina, zaliczany do tzw. piątej generacji. Chociaż Chen posiada amerykańskie obywatelstwo, większość swoich obrazów nakręcił w Chinach.

Mao Zedong, Mao Tse-tung posłuchaj po chińsku ?/i(ur. 26 grudnia 1893, zm. 9 września 1976) – chiński przywódca komunistyczny; od 1943 r. szef biura politycznego Komunistycznej Partii Chin oraz Przewodniczący Komitetu Politycznego Komunistycznej Partii Chin aż do śmierci.

W chińskiej polityce Yan'an symbolizuje wyidealizowany okres komunizmu; uchodzi za sprawnie działającą komunę, w której harmonijnie zajmowano się walką, nauką, kulturą itd. wykuwając swego rodzaju nowego człowieka.

Po 1978 roku wyidealizowany obraz Yan'anu został zakwestionowany, m.in. w filmie Żółta ziemia Chen Kaige. W swoich książkach atakowała go również Jung Chang.

Podział administracyjny

Prefektura miejska Yan'an podzielona jest na:

Wyżyna Lessowa (chin. trad.: 黄土高原; chin. upr.: 黃土高原; pinyin: Huángtǔ gāoyuán) – wyżyna we wschodnich Chinach, w środkowym biegu rzeki Huang He, na południowy wschód od wyżyny Ordos, ze średnimi wysokościami między 1000 m n.p.m. a 2500 m n.p.m. Zbudowana ze skał osadowych i pokryta grubą, sięgającą 300 m warstwą lessu, nawianego z pustyni Gobi. Powierzchnia wyżyny wynosi ok. 430 tys. km². Jest to największy obszar lessowy na świecie.

dzielnicę: Baota,

12 powiatów: Yanchang, Yanchuan, Zichang, Ansai, Zhidan, Wuqi, Ganquan, Fu, Luochuan, Yichuan, Huanglong, Huangling.

Przypisy

Yanan (ang.). World Gazetteer. [dostęp 2010-12-13].
China Prefectures (ang.). Statoids. [dostęp 2010-12-13].
Yan'an. Encyklopedia PWN. [dostęp 2010-12-13].