Yehude Simon - Polski Serwis Naukowy

Yehude Simon Munaro (ur. 18 lipca 1947) - peruwiański polityk i lekarz weterynarii, gubernator regionu Lambayeque od 2002. Premier Peru od 14 października 2008 do 11 lipca 2009.

Młodość i edukacja

Yehude Simon urodził się w 1947. Jest synem imigrantów palestyńskich i włoskich. Jako dziecko wraz z rodziną przeniósł się do Limy, gdzie jego rodzice prowadzili sklep obuwniczy.

Uczęszczał do szkoły podstawowej i średniej w Kolegium Manuel Pardo. Następnie studiował na Wydziale Medycyny Weterynaryjnej Narodowego Uniwersytetu Pedro Ruiz Gallo w Lambayeque.

Język hiszpański – język należący do rodziny romańskiej języków indoeuropejskich. Współczesne standardy literackie (z Hiszpanii i Ameryki hiszpańskojęzycznej) wywodzą się ze średniowiecznego języka kastylijskiego. Jeszcze dziś język hiszpański bywa nazywany kastylijskim, dla odróżnienia go od innych języków używanych w Hiszpanii (zob. niżej).

Peru (Perú, Republika Peru – República del Perú) – państwo w zachodniej części Ameryki Południowej, nad Oceanem Spokojnym. Jest to trzecie co do wielkości państwo kontynentu po Brazylii i Argentynie oraz drugi największy kraj andyjski po Argentynie. Stolicą Peru jest Lima.

Działalność polityczna

W 1983 wziął udział w wyborach burmistrza miasta Chiclayo jako kandydat Zjednoczonej Lewicy (Izquierda Unida), sojuszu lewicowych partii założonego w 1980. Nie uzyskał jednak elekcji, zajął drugie miejsce. W 1985 został wybrany deputowanym Zjednoczonej Lewicy w Kongresie Republiki (parlament) z regionu Lambayeque. W parlamencie (1985-1990) zasiadał w Komisji Praw Człowieka i Sprawiedliwości.

Alan García Pérez (ur. 23 maja 1949 w Limie), peruwiański polityk, dwukrotny prezydent Peru, w latach 1985-1990 oraz ponownie od 28 lipca 2006. Lider Peruwiańskiej Partii Aprista (socjaldemokracja).

Alberto Fujimori (ur. 28 lipca 1938 w Limie) - polityk peruwiański, syn imigrantów japońskich, prezydent Peru od 28 lipca 1990 do 17 listopada 2000, dyktator i organizator szwadronów śmierci.

W 1991 założył Ruch Wolnej Ojczyzny (Movimiento Patria Libre), który później został oskarżony przez administrację prezydenta Alberto Fujimoriego o powiązania z grupą terrorystyczną Ruchu Rewolucyjnego im. Tupaca Amaru. 11 czerwca 1992 Yehude Simon został aresztowany i skazany na 20 lat pozbawienia wolności za wspieranie grup terrorystycznych. Jego uwolnienia domagała się m.in. Amnesty International oraz cała opozycja.

Kryzys polityczny w Peru w 2009 roku – spór polityczny między administracją państwową a ludnością tubylczą Peru, dotyczący rozwoju Amazonii oraz wydobycia ropy naftowej i innych zasobów naturalnych.

Ángel Javier Velásquez Quesquén (ur. 12 marca 1960 w Lambayeque), peruwiański polityk, członek i deputowany Amerykańskiego Rewolucyjnego Sojuszu Ludowego (Alianza Popular Revolucionaria Americana - APRA), przewodniczący Kongresu Peru w latach 2008-2009. Premier Peru od 11 lipca 2009.

W więzieniu spędził 8 i pół roku, aż w listopadzie 2000 został ułaskawiony przez administrację prezydenta Valentína Paniagui. W 2002 prezydent Alejandro Toledo w imieniu narodu publicznie przeprosił Simona za niesłuszne skazanie.

W lipcu 2001 założył własne ugrupowanie centrolewicowe, Partię Humanistyczną Peru. W 2002 pod jej sztandarem wygrał wybory i zajął urząd gubernatora regionu Lambayeque. W wyborach w 2006 uzyskał reelekcję na tym stanowisku.

Premier

Na początku października 2008 w Peru wybuchł kryzys polityczny, po tym jak w mediach opublikowano nagranie ujawniające korupcję rządu przy zawieraniu kontraktu z norweską firmą naftową. W rezultacie cały gabinet premiera Jorge del Castillo podał się do dymisji. 11 października 2008 prezydent Alan Garcia desygnował na stanowisko nowego szefa rządu Yehude Simona. 14 października 2008 Simon ustalił skład swojego gabinetu i został zaprzysiężony na stanowisku.

Valentín Demetrio Paniagua Corazao (ur. 23 września 1936 w Cuzco, zm. 16 października 2006 w Limie) - peruwiański polityk Acción Popular, adwokat, prezydent Peru od 22 listopada 2000 roku do 28 lipca 2001. Na urząd został wybrany po spektakularnej ucieczce za granicę poprzedniego prezydenta Alberto Fujimori.

Ruch Rewolucyjny im. Tupaca Amaru (hiszp. Movimiento Revolucionario Tupac Amaru (MRTA)) – marksistowska organizacja uważana przez Stany Zjednoczone za terrorystyczną, utworzona w Peru w roku 1984. Od 1986 roku prowadzi wojnę z rządami w swoim kraju. Jej pierwszym głośnym atakiem było bezkrwawe zajęcie w lutym 1987 roku siedmiu stacji radiowych w Limie i odczytanie manifestu.

16 czerwca 2009 premier Simon ogłosił, że "w nadchodzących tygodniach", po ustabilizowaniu sytuacji w kraju, poda się do dymisji. Dymisja premiera była konsekwencją kryzysu politycznego i sporu pomiędzy rządem a ludnością indiańską o zasady eksploatacji zasobów naturalnych w Amazonii, w wyniku którego zginęły co najmniej 34 osoby. 11 lipca 2009 prezydent Alan García mianował nowym szefem rządu Javiera Velásqueza.

Przypisy

↑ Perfil de Yehude Simon Munaro (hiszp.). elcomercio.pe, 11 października 2008. [dostęp 2010-09-15].
"Oil row brings down Peru cabinet", BBC News, 10 października 2008.
"Peru's president appoints new PM", BBC News, 11 października 2008.
"Peru's president names Yehude Simon as new prime minister", The Times of India, 12 października 2008.
"Leftist heads Peru's new cabinet", BBC News, 15 października 2008.
"Peru replaces head of Council of Ministers, six new ministers", andina.com, 14 października 2008.
"Peru's premier quits after protests end in bloodshed", The Independent, 17 czerwca 2009
Peru president reshuffles cabinet (ang.). BBC News, 11 lipca 2009. [dostęp 12 lipca 2009].
Peru names new prime minister (ang.). AFP, 11 lipca 2009. [dostęp 12 lipca 2009].
Peru's Garcia to name party insider prime minister (ang.). Reuters, 11 lipca 2009. [dostęp 12 lipca 2009].