Yongli - Polski Serwis Naukowy

Yongli (chin. 永曆, Yǒnglì); imię prywatne: 朱由榔, Zhū Yóuláng (ur. 1623, zm. kwiecień 1662) – ostatni przedstawiciel chińskiej dynastii Ming, w latach 1646-1662 formalnie cesarz w południowych prowincjach.

Był synem Zhu Changyinga, siódmego syna cesarza Wanli. 18 listopada 1646 w Zhaoqing w prowincji Guangdong został obwołany cesarzem. W 1648 dzięki pomocy portugalskiej artylerii udało mu się częściowo odeprzeć Mandżurów i odzyskać połowę terytorium Chin.

W 1649 na dwór Yongli przybył jezuicki misjonarz Michał Boym. Na skutek jego działalności cesarz wraz z rodziną i całym dworem przeszedł na katolicyzm. W 1652 Boym powrócił do Europy z poselstwem cesarza, który apelował do papieża i władców europejskich o pomoc wojskową w walce z Mandżurami. Boym nie uzyskał żadnej pomocy, a gdy powrócił do Chin w 1659, dwór Mingów już nie istniał.

Junnan (Yunnan ?/i, chiń. upr: 云南; chiń. trad: 雲南; Pinyin: Yúnnán) - górska prowincja w południowo-zachodniej części ChRL. Jej nazwę można przetłumaczyć jako "Na Południe od Chmur" lub "Chmurne Południe". Stolicą jest Kunming.

Zheng Chenggong, w Europie znany zazwyczaj jako Koksinga (Koxinga) (ur. 27 sierpnia 1623 w Hirado w Japonii, zm. 23 czerwca 1662) – chiński dowódca i przywódca antymandżurskiej opozycji. W 1661 roku dokonał inwazji na Tajwan.

Yongli stawiał skuteczny opór armii Qingów do 1658, kiedy to został pokonany. Po klęsce w 1659 w jego rękach znajdowały się już tylko prowincje Guangxi i Yunnan, oprócz tego w prowincji Fujian utrzymywał się jeszcze przez pewien czas wierny Mingom Zheng Chenggong. W 1661 poniósł kolejną klęskę w starciu z Mandżurami, tracąc ostatnie punkty oporu w Chinach i wycofał się do Birmy. Król birmański udzielił mu schronienia w Sikong.

Katolicyzm – doktryna Kościoła chrześcijańskiego – jednej z dwóch grup Kościołów, obok Kościoła prawosławnego, powstałych w wyniku rozłamu w Kościele chrześcijańskim w 1054 (tzw. schizmy wschodniej). Jedna z największych grup wyznań chrześcijańskich, obok prawosławia i protestantyzmu oraz ogół zasad wiary i życia religijnego do których odwołuje się Kościół rzymskokatolicki wraz z Kościołami wschodnimi pozostającymi z nim w pełnej jedności, wspólnoty tradycjonalistyczne, starokatolickie oraz część anglikańskich, liberalnych i niezależnych.

Birma (Myanmar, Mianma, Związek Birmański – Związek Myanmar) – państwo położone w Azji Południowo-Wschodniej, nad Zatoką Bengalską i Morzem Andamańskim. Graniczy z Bangladeszem, Indiami, Chińską Republiką Ludową, Laosem i Tajlandią. Większe miasta: Rangun, Mandalaj, Basejn.

W kwietniu 1662 Yongli został zdradzony i wydany generałowi Wu Sangui, który nakazał stracić go wraz z całą rodziną i dworem.

Bibliografia

Edward Kajdański: Chiny. Leksykon. Warszawa: Książka i Wiedza, 2005. ISBN 83-05-13407-5.