Yoshimasa Ashikaga - Polski Serwis Naukowy

Grób Yoshimasa Ashikaga w Kioto

Yoshimasa Ashikaga (jap. 足利義政, Ashikaga Yoshimasa, ur. 20 stycznia 1435, zm. 27 stycznia 1490) – ósmy siogun siogunatu Ashikaga. Sprawował władzę w okresie Muromachi w latach 1443-1473. Był synem szóstego sioguna, Yoshinoriego Ashikagi.

Rządy

Rozpoczęcie rządów

16 sierpnia 1443, w wyniku obrażeń po upadku z konia podczas przejażdżki, zmarł siódmy siogun Yoshikatsu, dziesięcioletni brat Yoshimasy. Panował jedynie trzy lata. Yoshimasa został wybrany siogunem mając mniej lat niż jego brat, w dniu swojego wyboru. Z powodu swojego młodego wieku samodzielne rządy rozpoczął dopiero w 1449 (do tego czasu rządzili za niego starsi z rodu Ashikaga). Prawdopodobnie wówczas zmienił swoje imię z Yoshinari na Yoshimasa, pod którym jest znany.

Ery japońskie (年号 jap. nengō, chin.pinyin niánhào – dosł. nazwa roku) – zapożyczony z Chin, poszechny system służący w Japonii do rachuby lat. Przykładowo, rok 2006 to Heisei 18, a 2007 jest rokiem Heisei 19.
Go-Tsuchimikado (jap. 後土御門天皇, Go-Tsuchimikado tennō, ur. 3 lipca 1442, zm. 21 października 1500) - 103. cesarz Japonii, panował od 21 sierpnia, 1464 do 21 października 1500.

Okres rządów do wojny Ōnin

W roku objęcia przez Yoshimasę rządów "dwór południowy" ponownie wykradł regalia cesarskie. Dwa lata później, w 1445, Katsumoto Hosokawa objął urząd kanrei (lub kanryō; namiestnik, zastępca sioguna, gubernator) w Kioto. W 1446 armia sioguna zadała druzgocącą klęskę armii "dworu południowego".

Siogunat (?, dosł.: „rządy spod namiotu”) – nazwa okresu historycznego oraz systemu zarządzania krajem przez dziedzicznych dowódców wojskowych (siogunów) w dawnej Japonii.
Teatr Nō (jap. 能, Nō, także czasem zapis Noh), również Nōgaku (jap. 能楽, Nōgaku) - jeden z głównych gatunków dramatu japońskiego. Pochodzić ma od ceremonialnych misteriów towarzyszących świętom shintō. Wykonawcy głównych ról w przedstawieniu nō występują w maskach, a akcja koncentruje się głównie na opowieściach o bogach (kami) bądź na walce dobra ze złem (często forma egzorcyzmów). Ta forma teatru skupia w sobie mimikę, taniec, śpiew oraz muzykę (głównie instrumenty perkusyjne). Nō jako osobny, zlaicyzowany gatunek dramatu rozpoczął swe działanie w XIV wieku, zaś dekretem shōguna Ieyasu Tokugawy uznano go za oficjalny japoński teatr. Maski i kostiumy nō cenione są obecnie jako dzieła sztuki o wybitnej wartości.

W 1449 Yoshimasa uzyskał wiek pełnoletni i sam zaczął rządzić, ale był człowiekiem słabym fizycznie i nie był zainteresowany sprawami administracji. Zajmował się przede wszystkim działalnością kulturalną, zostawiając aparat państwowy urzędnikom bakufu. W tym samym roku jego krewny, Shigeuji Ashikaga, został kolejnym Kantō-kubō (odpowiednikiem sioguna, w prowincjonalnym rządzie w Kamakurze, ustanowionym przez siogunat Ashikagów). W latach 1450-1455 zaczął się konflikt między Kantō-kubō, Shigeujim Ashikagą a jego kanrei, co doprowadziło do wojny domowej. Innymi jej przyczynami były:

Guanyin – główna postać chińskiego panteonu buddyjskiego, odpowiednik indyjskiego bodhisattwy Awalokiteśwary, przedstawiany w postaci kobiecej. W Chinach Guanyin jest także tradycyjnie czczona w ludowej religii jako bogini miłosierdzia, litości i płodności.
Daimyō (jap. 大名, daimyō?) – panowie feudalni w średniowiecznej Japonii, po rozpoczęciu tzw. ery feudalnej (784 r.), potężni i wpływowi władcy ziemscy. Daimyō zarządzali nieraz całymi wioskami i miastami, a do dyspozycji mieli własne oddziały samurajów.

1454 - brak zgody na sukcesję rodu Hatakeyama na stanowisko kanrei (po Mochikunim Hatakeyamie objął je Katsumoto Hosokawa);

1455 - brak porozumienia w Kamakurze pomiędzy kubō i jego kanrei z rodu Uesugi;

1458 - powrót cesarskich regaliów na "północny dwór";

1460 - Hatakeyama rozpoczyna bunt przeciw Yoshimasie;

1464 - adopcja brata Yoshimasy, Yoshimiego Ashikagi;

1466 - narodziny Yoshihisy, syna sioguna Yoshimasy (w tym samym roku wstępuje na tron cesarz Go-Tsuchimikado).

1467 - rozpoczyna się wojna Ōnin.

Wojna Ōnin

Wojna Ōnin rozpoczęła się w 1467. W historiografii japońskiej traktowana jest jako punkt zwrotny w historii siogunatu Ashikaga (zwanego także Muromachi-Ashikaga). Stanowiła cezurę pomiędzy względnym rozkwitem siogunatu a jego względnym upadkiem.

Japońskie regalia cesarskie (w Rōmaji: sanshu-no jingi) – trzy święte symbole władzy cesarskiej zwane "trzema świętymi skarbami" lub "trzema boskimi przedmiotami". Należą do nich:
Zakład Narodowy im. Ossolińskich – zasłużony dla polskiej nauki i kultury Instytut (do 1939 r. – łączył w sobie Bibliotekę, Wydawnictwo i Muzeum im. Lubomirskich), ufundowany dla Narodu Polskiego w 1817 roku przez Józefa Maksymiliana Ossolińskiego, otwarty w 1827 roku we Lwowie.

Główną przyczyną wojny był spór o sukcesję wewnątrz rodu Ashikaga: w 1464 Yoshimasa, nie mając jeszcze własnego potomka, wyznaczył na następcę swojego brata Yoshimiego. Decyzję tę zmienił, gdy w 1466 Tomiko Hino urodziła mu syna, Yoshihisę. Jednakże jego brat, nie chcąc się wyrzec obiecanego urzędu, szukał wsparcia u kanrei Katsumoto Hosokawy. Natomiast z tego samego powodu Tomiko prosiła Mochitoyo Yamanę o inwestyturę dla Yoshihisy.

Język japoński (日本語 nihongo lub nippongo) – język używany przez ok. 130 mln mieszkańców Japonii oraz japońskich emigrantów na wszystkich kontynentach.
Jolanta Tubielewicz (1931-2003) - profesor japonistyki, wieloletni pracownik Instytutu Orientalistycznego Uniwersytetu Warszawskiego. Autorka wielu cenionych publikacji nt. Japonii.

Ta sytuacja spowodowała wybuch wojny pomiędzy dwoma daimyō, którzy byli już od dłuższego czasu w konflikcie. Wojna przyniosła im obu śmierć w 1473. W trakcie walk główna jej przyczyna przestała istnieć, gdy Yoshimi przeszedł na stronę Yamany, a Yoshimasa abdykował i przekazał urząd w ręce swojego syna Yoshihisy. Wojna wygasła w 1477.

Klan Ashikaga (jap. 足利氏, Ashikaga shi?) – jeden z czołowych japońskich klanów samurajów który ustanowił siogunat Muromachi i władał Japonią przypuszczalnie od 1336 do 1573. Klan Ashikaga pochodzenie swoje wywodził od jednej z gałęzi rodu Minamoto, pochodzącej z miasta Ashikaga w prowincji Shimotsuke (obecnie prefektura Tochigi).
Yoshizumi Ashikaga (jap. 足利義澄, Ashikaga Yoshizumi, ur. 15 stycznia 1481, zm. 6 października 1511) – 28. siogun w dziejach Japonii, 11. siogun siogunatu Ashikaga.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)