Yoshitsune Minamoto - Polski Serwis Naukowy

Yoshitsune Minamoto (jap. 源義経, Minamoto no Yoshitsune, 1159 - 15 czerwca 1189) - generał japońskiego rodu Minamoto żyjący na przełomie okresów Heian i Kamakura. Yoshitsune był dziewiątym synem Yoshitomo Minamoto. Jego starszy brat, Yoritomo, stworzył siogunat Kamakura. Jako dziecko Yoshitsune był znany pod imieniem Ushiwakamaru (牛若丸).

Siogunat (?, dosł.: „rządy spod namiotu”) – nazwa okresu historycznego oraz systemu zarządzania krajem przez dziedzicznych dowódców wojskowych (siogunów) w dawnej Japonii.

Język japoński (日本語 nihongo lub nippongo) – język używany przez ok. 130 mln mieszkańców Japonii oraz japońskich emigrantów na wszystkich kontynentach.

Młodość

Yoshitsune urodził się w czasie zamieszek ery Heiji w 1159 roku, podczas których życie stracili jego ojciec i dwóch najstarszych braci. On sam ocalał i został umieszczony pod kuratelą świątyni Kurama położonej w górach Hiei w pobliżu Kioto. Później przekazano go pod opiekę Hidehiry Fujiwary, głowy północnej gałęzi rodu Fujiwara w Hiraizumi, w prowincji Mutsu.

Minamoto (jap. 源, Minamoto?), Genji (jap. 源氏, Genji?) – to nazwisko nadawane w okresie Heian przez cesarzy Japonii książętom krwi, dla których zabrakło urzędów przy dworze cesarskim.

Yoshinaka Minamoto (?, 1154-1184) - japoński generał z późnego okresu Heian, potomek rodu Minamoto, kuzyn i rywal Yoritomo Minamoto podczas wojny Gempei.

Yoshitsune od dziecka przejawiał niezwykły talent szermierczy. Podług legend, władania mieczem uczył się od tengu. Jeszcze jako nastolatek (nazywał się wówczas Ushiwakamaru) pokonał w pojedynku legendarnego mnicha-wojownika (sōhei), Benkei'a, który od tego momentu stał się jego najbliższym towarzyszem i ostatecznie zginął razem z nim w bitwie nad rzeką Koromo.

Ajnowie lub Ajnosi (endoetnonim od ajn. Ainu – „ludzie”; l.p. Ajnu lub Ajnos) – lud należący do paleoazjatyckiej grupy językowej; przybyły do południowej części Sachalinu oraz na Wyspy Japońskie i Kurylskie przeszło 6 tys. lat temu. Byli ludem łowiecko-zbierackim. Obecnie zamieszkują głównie Hokkaido.

Kabuki (歌舞伎) – jeden z rodzajów tradycyjnego teatru japońskiego, wywodzący się z XVII wieku. Teatr kabuki jest znany z bogatej oprawy przedstawień, silnej ekspresji i wyszukanej charakteryzacji aktorów.

Wojna Gempei

W roku 1180 Yoshitsune dowiedział się, że Yoritomo na apel księcia Mochihito zbiera armię do rozprawy z Tairami. Wkrótce potem Yoshitsune dołączył do brata, którego nigdy wcześniej nie spotkał, i stanął u jego boku w wojnie Gempei.

W pierwszym miesiącu roku 1184 Yoshitsune pokonał i zabił swojego kuzyna, Yoshinakę, w bitwie pod Awazu w prowincji Ōmi, a miesiąc później pokonał Tairów pod Ichinotani. W 1185 Yoshitsune odniósł kolejne zwycięstwo nad Tairami pod Yashimą na Sikoku i ostatecznie zniszczył ich siły w bitwie morskiej pod Dannourą 25 kwietenia 1185.

Taira (jap. 平氏, Heishi, Taira-uji?) – ród japoński władający Japonią od 1073 do 1185, wywodzący swoje pochodzenie od cesarza Kammu. Nazywany również Heike (jap. 平家, Heike?) zgodnie z sino-japońską wymową wyrazów.

Rytualne samobójstwo

Po zakończeniu wojny Gempei Yoshitsune fetowano jako bohatera, co wzbudziło niepokój Yoritomo. Podejrzewając brata o spisek z byłym cesarzem Go-Shirakawą, Yoritomo postanowił pozbyć się potencjalnego rywala. Yoshitsune próbował szukać schronienia w Mutsu u dawnego opiekuna, Hidehiry Fujiwary, ale, zdradzony przez syna Hidehiry, Yasuhirę, został pokonany w bitwie nad rzeką Koromo i zmuszony do popełnienia seppuku wraz z żoną i córką.

Pamięć

Yoshitsune pojawia się jako główny bohater w trzeciej części klasycznej japońskiej opowieści Heike Monogatari i jest w związku z tym jedną z najpopularniejszych postaci w japońskiej kulturze. Poświęcono mu wiele książek i sztuk teatralnych, w tym Yoshitsune Shin Takadachi (jōruri), Yoshitsune Senbon Zakura (jōruri and kabuki) i Kanjinchō (kabuki).

Wśród Ajnów przez wiele wieków postać Yoshitsune Minamoto otoczona była kultem religijnym.

Przypisy

Formalnie nie nosił tytułu sioguna, ale po pokonaniu Yoshinaki kontynuował walkę z Tairami jako generał rodu Minamoto i cesarstwa
Basil Hall Chamberlain: Mity Ajnów. Toruń: Kirin, 2010, s. 15. ISBN 978-83-929817-4-9.