|
|
|
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
 RSS
Dodaj do:
Warto przeczytać: Austriaccy naukowcy poczynili pewne nieoczekiwane odkrycia, które pokazują sposób, w jaki ssaki mogą wprowadzać znaczące i szybkie zmiany w składzie lipidowym błon komórkowych. Zespół z Instytutu Badawczego Ekologii Fauny i Flory Uniwersytetu... W ramach przełomowych badań prowadzonych pod kierunkiem Massachusetts Institute of Technology (MIT) w USA naukowcy odkryli ewolucyjne powiązanie między ptakami a ssakami. Pomimo znacznych różnic anatomicznych w budowie kory mózgu, ptaki i ssaki korzysta... Czy kobiety ciężarne mogą zwiększyć potencjał mózgu swoich dzieci dzięki spożywaniu ryb? Badania, których wyniki zostały zaprezentowane w czasopiśmie American Journal of Clinical Nutrition, pokazują, że dzieci urodzone przez kobiety,... Mieszkańcy północnych krańców współczesnych Mazur przed wiekami jadali ryby z rodziny karpiowatych a także świnie, zające oraz wiewiórki. Palili w piecach drewnem, które rosło w pobliżu, a ich chaty były bielone - wynika z najnowszych badań archeologów. Arche... Mięso zdechłej krowy, ludzkie czaszki, a nawet szczątki starożytnych Egipcjan, przed wiekami takie "lekarstwa" ordynowali pacjentom ówcześni znachorzy. Specyfikami tymi leczono m.in. epilepsję, zatrucia pokarmowe czy reumatyzm. Współczesna medycyna również n...
Ostatnio na Forum:
Dyskusje
8
odp.
4
odp. Reklama:
 ZębowceCzy wiesz że...? Inidae - rodzina waleni z podrzędu zębowców, z nadrodziny Inioidea, do której należą cztery rodzaje, w tym trzy wymarłe. Rodzina została opisana przez Johna Edwarda Graya w 1846 r. Grindwal (Globicephala melas) – gatunek dużego walenia z rodziny delfinowatych (Delphinidae). Mimo iż jest obiektem corocznych polowań, wydaje się, że nie jest bezpośrednio zagrożony wyginięciem. Walenie (Cetacea) – rząd ssaków (w kladystyce to klad w obrębie parzystokopytnych). Występują one głównie w oceanach. Wyjątkiem są delfiny słodkowodne, zamieszkujące rzeki oraz nieliczne gatunki żyjące na styku tych dwóch środowisk (estuaria). Rząd waleni skupia około 80 gatunków dużych zwierząt, takich jak delfin, morświn, kaszalot, płetwal błękitny. Ich podobieństwo do ryb ma charakter konwergencji. Zębowce (Odontoceti) – jeden z dwóch podrzędów waleni. Ich przedstawiciele posiadają zęby, czym odróżniają się od fiszbinowców. Zębowce polują na ryby, głowonogi, a niektóre także na ssaki morskie. AnatomiaZ wyjątkiem kaszalota, największego zwierzęcia tej grupy, są to walenie małej lub średniej wielkości. Zębowce posiadają pojedynczy otwór nosowy na szczycie głowy (w przeciwieństwie do fiszbinowców z dwoma otworami). W kształcie zębów istnieją wielkie różnice pomiędzy gatunkami. Podczas gdy większość ma dużą liczbę identycznych zębów, do 100 u niektórych delfinów, istnieją też walenie jak narwal, u którego jedyny ząb tworzy długi róg, lub prawie bezzębne wale dziobogłowe z niezwykle ukształtowanymi zębami u samców. Butlonos, delfin butlonosy (Tursiops truncatus) – gatunek walenia z rodziny delfinowatych (Delphinidae) należy do najczęściej występujących i najszerzej rozprzestrzenionych gatunków delfinów.
Suzu, delfin gangesowy, delfin indyjski, susuka (Platanista gangetica) – gatunek walenia z rodziny delfinów słodkowodnych żyjący w wodach Gangesu i Indusu. ZachowaniePoruszanie sięWiększość zębowców potrafi pływać z dużą prędkością. Mniejsze rodzaje czasami towarzyszą statkom, dając się nosić falom. Najczęściej można obserwować przy tej czynności delfiny, słynące także z akrobatycznych skoków. OdgłosyWydawanie dźwięków gra ważną rolę dla zębowców. Obok różnych gwizdów i krzyków służących do komunikacji, są w stanie używać dźwięków o wysokiej częstotliwości aby orientować się za pomocą echolokacji. Ten zmysł stanowi wielką pomoc przy polowaniu. Głowonogi (Cephalopoda, z gr. kephalē – głowa + pous – noga) – gromada dwubocznie symetrycznych, morskich mięczaków o prostym rozwoju, nodze przekształconej w lejek, ramionach otaczających otwór gębowy, chitynowym dziobie i całkowicie zrośniętym płaszczu otaczającym organy wewnętrzne. Mają od 1 cm do ponad 20 m długości. Głowonogi są ewolucyjnie bardzo starą grupą – pojawiły się prawdopodobnie około 570 mln lat temu. Jest to najwyżej uorganizowana grupa mięczaków.
Delfin mały, delfin La Platy (Pontoporia blainvillei) – gatunek walenia z rodziny Iniidae, żyjącego w Ameryce Południowej w dorzeczu La Platy. Jedyny przedstawiciel rodzaju Pontoporia. Czasami klasyfikowany w Pontoporiidae lub Platanistidae - w zależności od przyjętej klasyfikacji. Życie stadneZ reguły zębowce żyją w grupach składających się z kilku do tuzina waleni. Zdarza się, że grupy te złączają się, tworząc zbiorowiska do tysiąca zwierząt. Wysokie umiejętności komunikacyjne zębowców objawiają się np. w skoordynowanym polowaniu na stada ryb. W niewoli niektóre gatunki okazują duże zdolności do nauki; z tego powodu zoolodzy zaliczają je do najbardziej inteligentnych zwierząt. Białucha, wal biały (Delphinapterus leucas) – gatunek walenia z rodziny narwalowatych. Staronordycka nazwa białuchy oznacza "wieloryb trup", z racji jej podobieństwa do topielca. Białucha ma (podobnie jak białe myszy i ludzie albinosi) cechę dziedziczną, przejawiającą się niezdolnością do wytwarzania ciemnego barwnika, melaniny. Białucha ma bardzo wydatny melon (warstwa podskórnego tłuszczu na czole), który pełni ważną rolę w echolokacji. Przypuszcza się, że białuchy mają jeszcze lepsze zdolności echolokacyjne niż delfinowate.
Delfiny słodkowodne (Platanistidae) – wodne ssaki łożyskowe zaliczane do rzędu waleni. W odróżnieniu od większości delfinów żyją w wodach o niskim zasoleniu, jak rzeki i jeziora, czasami w głębi lądu. SystematykaZębowce podzielone są na siedem rodzin: Ponieważ gatunki delfinów słodkowodnych nie są blisko spokrewnione, niektórzy zoolodzy rozdzielają tę grupę na cztery rodziny po jednym gatunku: Fiszbinowce (Mysticeti) – jeden z dwóch podrzędów waleni. Charakteryzują się obecnością fiszbinów, czyli rogowych płyt w szczękach, służących do odfiltrowania planktonu z wody. Zęby u żyjących gatunków są obecne jedynie w okresie embrionalnym, są jednak znane kopalne gatunki fiszbinowców z zębami zamiast fiszbinu. Do fiszbinowców zalicza się największe ssaki morskie. Płetwal błękitny jest największym ssakiem, jaki żył kiedykolwiek na Ziemi.
Delfin – ogólne określenie wodnych ssaków z rzędu waleni, podrzędu zębowców. Obejmuje średniej wielkości walenie charakteryzujące się wydłużonym pyskiem i obecnością melonu. W niektórych systematykach kaszaloty małe z rodzaju Kogia są wyróżniane jako rodzina. Wpływ człowiekaKaszalot przez długi czas był celem przemysłu wielorybniczego. Dzisiaj na niektóre stosunkowo niewielkie walenie (np. grindwale i grindwale krótkopłetwe) nadal trwają polowania, jednak największe zagrożenie dla większości gatunków stanowi rybactwo. Zwłaszcza przy połowie tuńczyków, co roku giną w sieciach tysiące delfinów. Narwal (Monodon monoceros) – gatunek walenia z rodziny narwalowatych żyjący w wodach strefy arktycznej. Jego cechą charakterystyczną jest pojedynczy, spiralnie skręcony cios wyrastający z górnej szczęki. Może dorastać on nawet do 3 m długości. Przypuszczalnie jego funkcją jest rozbijanie pokrywy lodowej w celu zaczerpnięcia powietrza (narwal jak wszystkie walenie nie może oddychać pod wodą), jednakże wyniki ostatnich badań naukowych każą przypuszczać, iż o wiele istotniejsza jest funkcja sensoryczna ciosu - przebiega w nim bowiem ok. 10 mln włókien nerwowych umożliwiających narwalowi odczuwanie zmian temperatury, ciśnienia i stężenia różnych związków chemicznych w otaczającej go wodzie. Ułatwia to narwalom polowanie na ryby (tropienie za pomocą śladów zapachowych) i odczuwanie stopnia zasolenia akwenu, w którym się znajdują. Może też przydawać się jako oręż w okresie godowym. Czasem służy do rytualnych demonstracji siły. Spośród wszystkich waleni narwal posuwa się najdalej na północ. Ich sezonowe wędrówki z północy na południe są określane granicą paku lodowego. Ale nierzadko spotkać je można na południe od koła polarnego.
Ryby, ryby właściwe (Pisces) – tradycyjna nazwa zmiennocieplnych kręgowców wodnych oddychających skrzelami, posiadających szczęki i poruszających się za pomocą płetw. Niezwykle zróżnicowane pod względem budowy zewnętrznej i wewnętrznej, ubarwienia oraz przystosowania do warunków środowiska. Stanowią najliczniejszą grupę współcześnie żyjących kręgowców (ponad połowę). Na świecie znanych jest ponad 30 tys. współcześnie żyjących, naukowo opisanych gatunków. Ryby są najstarszymi kręgowcami świata, pojawiły się około 480 mln lat temu. W Polsce występuje około 120 gatunków. Trzymanie małych waleni stanowi wielką atrakcję dla oceanariów i ogrodów zoologicznych, gdzie najczęściej występują butlonosy, orki i białuchy. Ze względu na duże zapotrzebowanie miejsca, niewola tych ssaków morskich jest kontrowersyjna. Przypisy
Morświnowate (Phocoenidae) – rodzina ssaków morskich z podrzędu zębowców w rzędzie waleni. Są blisko spokrewnione z delfinowatymi, od których się jednak odróżniają szeregiem anatomicznych szczegółów, w tym charakterystycznym kształtem głowy i zębów. Istnieje sześć gatunków, zamieszkujących we wszystkich oceanach, najczęściej blisko wybrzeży. Najbardziej znany wśród nich jest morświn z północnej hemisfery, żyjący także w Bałtyku.
Narwalowate (Monodontidae) – rodzina ssaków morskich z rzędu waleni i podrzędu zębowców. Są blisko spokrewnione z delfinowatymi i są zbliżone do nich anatomicznie, mają jednak od nich znacznie mniej zębów, a ich płetwa grzbietowa jest śladowa.
Czy wiesz że...? beta Delfinowate, delfiny oceaniczne (Delphinidae) – rodzina ssaków wodnych z podrzędu zębowców w rzędzie waleni. Należą do niej delfiny oceaniczne i przybrzeżne, których naturalnym środowiskiem życia jest woda słona.
Ssaki (Mammalia) – zwierzęta należące do kręgowców, charakteryzujące się głównie występowaniem gruczołów mlekowych u samic, obecnością owłosienia (włosy lub futro) oraz stałocieplnością (potocznie "ciepłokrwistość"). Większość ssaków utrzymuje temperaturę w granicach 36-39 °C. Stałocieplność umożliwia aktywny tryb życia w różnych środowiskach – od mroźnych obszarów podbiegunowych do gorących tropików. Futro i tłuszcz pomagają uchronić się przed zimnem, a wydzielanie potu i szybki oddech pomagają pozbyć się nadmiernego ciepła.
Delfin chiński, znany też jako baiji i delfin biały – gatunek walenia z rodziny Iniidae. Występował w Chinach, w środkowym i dolnym biegu rzeki Jangcy[3][2]. W Czerwonej Księdze IUCN zaliczony do kategorii CR - krytycznie zagrożonych wyginięciem. W 1997 roku żyło jeszcze 13 osobników, a ostatniego żywego widziano w 2004.[4] W 2006 roku został uznany za prawdopodobnie wymarły[5][6]. W trakcie kilkutygodniowych poszukiwań delfinów chińskich przeprowadzonych przez grupę biologów w 2007 nie odnaleziono ani jednego osobnika[7].
Kaszalot, potwal, potwal olbrotowiec (Physeter macrocephalus) – gatunek walenia z rodziny kaszalotowatych, największy przedstawiciel podrzędu zębowców. Występuje we wszystkich oceanach.
Grindwal krótkopłetwy, pilot (Globicephala macrorhynchus) – gatunek walenia zaliczany do rodziny delfinowatych, mimo iż swoim zachowaniem bardziej przypomina wieloryba. Jest spokrewniony z grindwalem. Posiada skórę koloru czarnego bądź ciemnoszarego. W chwili narodzin mierzy 1,4-1,9 m długości, natomiast dorosłe okazy mają od 3,5-6,5 m długości i ważą od 1 do 4 ton. Delfiny te żyją w stadach liczących od 10 do 30 okazów (czasem więcej). Ich pożywienie stanowią ośmiornice, kałamarnice i ryby.
Wielorybnictwo to polowanie na wieloryby i inne duże walenie w celu pozyskania dostarczanych przez nie surowców: olbrotu, fiszbinu, ambry i innych. Wielorybnictwo intensywnie rozwijało się do początków XX wieku; w miarę jak liczba waleni spadała, a surowce przez nie dostarczane zaczęto zastępować innymi (gaz, elektryczność, plastik itp.) zaczęło gwałtownie tracić na znaczeniu. Mięso wieloryba nigdy nie było cenione dla jego smaku, stanowiło jednak ważne źródło białka, którym nie gardziła ludność obszarów nie obfitujących w białko zwierzęce. Do dziś walenie są źródłem pożywienia Inuitów; do niedawna można było z łatwością kupić konserwy z delfinów, jednakże szeroko zakrojona akcja na rzecz ochrony tych zwierząt zepchnęła przemysłowe przetwórstwo mięsa waleni na margines gospodarki.
Inia (Inia geoffrensis) – gatunek walenia z rodziny Innidae żyjący w wodach Amazonki i Orinoko, a niekiedy również na okresowych rozlewiskach tych rzek. Ma od 1,5 m do 3 m długości i waży około 100 kg. Żywi się rybami i niekiedy skorupiakami. Ma kolor jasnoszaro-różowy. Inia nie ma płetwy grzbietowej, ale coś w rodzaju garbu o grubej podstawie. Płetwy mięsiste, grube, płetwa ogonowa ma postrzępiony brzeg. Jej pysk wyciągnięty jest w dość długi i cienki dziób. Uzębienie heterodontyczne - przednie stożkowe i boczne przypominające trzonowce. Małe oczy sugerują, że w mętnym środowisku wód Ameryki Południowej posługuje się innymi zmysłami. Jest to przede wszystkim echolokacja, o czym świadczy wyraźny melon. Poluje w małych stadach. Gatunek zagrożony jest głównie przez zanieczyszczenie wód, łodzie motorowe, a ostatnio również na skutek zabijania ich przez rybaków, którzy wykorzystują ich ciała jako przynęty. Inia rodzi jedno młode. Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania
Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne. Nie mogą być traktowane jako porady. |
