Złamanie - Polski Serwis Naukowy

Złamanie przed i po operacyjnym leczeniu (zdjęcie RTG)

Złamanie (łac. fractura) – całkowite przerwanie ciągłości kości (gdy dochodzi do przerwania niecałkowitego określa się je jako nadłamanie, łac. infractio).

Podział

Podział złamań w zależności od mechanizmu urazu:

złamania na skutek zgięcia (dotyczące najczęściej trzonów kości długich);

na skutek skręcenia, obie części złamanej kości są wobec siebie zrotowane wzdłuż osi kości;

na skutek przesunięcia;

na skutek oderwania (tak zwane złamanie awulsyjne) – dochodzi do nich gdy przyczepy więzadeł i mięśni są mocniejsze niż kość.

Ze względu na przebieg szczeliny złamania wyróżnia się:

Złamanie zaklinowane (łac. fractura impacta) - złamanie kości, w którym odłamy kostne wbijają się w siebie, kość tak złamana wykazuje pozorną ciągłość, jest jedynie skrócona.

Osteoporoza (łac. osteoporosis, dawna nazwa zrzeszotnienie kości) – stan chorobowy charakteryzujący się postępującym ubytkiem masy kostnej, osłabieniem struktury przestrzennej kości oraz zwiększoną podatnością na złamania. Osteoporoza występuje najczęściej u kobiet po menopauzie (osteoporoza pomenopauzalna). Osteoporoza jest uogólnioną chorobą metaboliczną kości, charakteryzującą się niską masą kostną, upośledzoną mikroarchitekturą tkanki kostnej, a w konsekwencji zwiększoną jej łamliwością i podatnością na złamania.

złamanie skośne,

złamanie poprzeczne,

złamanie spiralne,

złamania wieloodłamowe.

Szczególnymi odmianami złamań są:

złamanie patologiczne,

złamanie zielonej gałązki,

złamanie zaklinowane,

złamanie otwarte,

złamanie przewlekłe.

Złamania można również podzielić na:

złamania proste,

złamania złożone,

Nie jest natomiast "prawdziwym" złamaniem niezmiernie rzadko zachodzące złamanie prącia.

Mechanizm - zespół współpracujących ze sobą części składowych maszyny lub przyrządu spełniających określone zadanie, jak np. przenoszenie ruchu, sił, sygnałów.

Obrzęk - (łac. oedema) stwierdzane w badaniu fizykalnym gromadzenie się płynu w przestrzeni pozakomórkowej i w jamach ciała. Powstaje na skutek zaburzenia równowagi między czynnikami dążącymi do zatrzymania płynu w naczyniach oraz czynników prowadzących do przedostawania się płynu poza ich światło. Obrzęk może być spowodowany zgromadzeniem przesięku lub wysięku.

Objawy złamania:

patologiczna ruchomość kości,

nieprawidłowe ułożenie,

trzeszczenie (łac. crepitatio) odłamów kości.

Mniej swoistymi objawami złamania kości są: obrzęk, ból i krwiak.

Do złamań kości – samoistnych lub nawet przy niewielkich urazach – często dochodzi w przebiegu osteoporozy.

Leczenie

Zdjęcie rentgenowskie ukazujące bliższą część złamanej kości piszczelowej z gwoździem śródszpikowym.

Leczenie złamań może być zarówno zachowawcze (np. opatrunek gipsowy po repozycji, wyciąg bezpośredni) jak i operacyjne.

Złamanie "zielonej gałązki", złamanie podokostnowe (ang. greenstick fracture) - złamanie częściowe kości charakterystyczne dla wieku dziecięcego, w którym albo nie dochodzi do przerwania relatywnie grubej w tym wieku okostnej (złamanie podokostnowe, częste u najmłodszych dzieci) albo dochodzi do niego tylko z jednej strony (typowe "złamanie zielonej gałązki"). Nazwa zaczerpnięta została ze sposobu niecałkowitego przerwania kości przypominającego dosłownie złamanie młodej, giętkiej gałązki krzewu. Znamienny dla tego typu urazów jest brak przemieszczenia odłamów albo jego niewielki stopień, a to z powodu "szynującej" roli silnej okostnej.

Ból (łac. - dolor, gr. - algos, odyne) - wg Międzynarodowego Towarzystwa Badania Bólu subiektywne przykre i negatywne wrażenie zmysłowe i emocjonalne powstające pod wpływem bodźców uszkadzających tkankę (tzw. nocyceptywnych) lub zagrażających ich uszkodzeniem. Należy podkreślić, że ból jest odczuciem subiektywnym, dlatego jest nim wszystko to, co chory w ten sposób nazywa, bez względu na obiektywne objawy z nim związane. Receptorami bólowymi są nocyceptory.

Najczęstsze wskazania do leczenia operacyjnego

złamania otwarte

złamania niemożliwe do nastawienia

złamania powikłane uszkodzeniami naczyń krwionośnych i nerwów

urazy wielonarządowe towarzyszące złamaniom

Bibliografia

Roman Góral Zarys chirurgii (Warszawa 1992) ISBN 83-200-1657-6

Poradnik lekarza praktyka (Wrocław 1993) ISBN 83-04-04060-3

Jan Leńko Urologia (Warszawa 1987) ISBN 83-200-1187-6

Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.

Złamanie przewlekłe (lub marszowe) — typ złamania, w którym przyczyną przerwania struktury kostnej nie jest pojedynczy uraz, lecz liczne mikrourazy, zazwyczaj rozciągnięte w czasie, bądź przewlekłe przeciążenie — typowy okres działania przyczyny wynosi od kilkunastu dni do kilku tygodni.

Złamanie otwarte (łac. fractura aperta) - złamanie, w którym dochodzi do przebicia przez odłamy kostne tkanek miękkich. W przypadku złamań otwartych leczenie i rokowanie zależne jest od stopnia uszkodzenia tkanek, dlatego dokonano ich podziału na trzy stopnie: