Złota Świątynia - Polski Serwis Naukowy

Na mapach: 31°37′12″N 74°52′37″E / 31.62, 74.87694

Złota Świątynia (język pendżabski ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ Harimandir Sahib) - główne miejsce kultu i sanktuarium (gurudwara, gurdwārā) wyznawców sikhizmu w Indiach. Położona w Amritsarze (stan Pendżab). Zbudowana w latach 1589-1601 przez Guru Arjuna, który symbolicznie nakazał umieszczenie jej na na niskim poziomie, tak, aby nawet najbardziej pokorni mogli schodzić do niej w dół. Posiada cztery wejścia po każdej ze stron, co ma być symbolem tego, iż jest otwarta dla ludzi ze wszystkich klas społecznych, bez względu na pochodzenie kastowe.

Złoto (Au, łac. aurum) – pierwiastek chemiczny, metal przejściowy, o liczbie atomowej 79. Złoto występuje w skorupie ziemskiej w ilości 1,1·10-3 ppm. Występuje ono w przyrodzie w stanie rodzimym. Jest symbolem bogactwa.

Marmur (z gr. μάρμαρος marmaros) – skała metamorficzna powstała z przeobrażenia wapieni, rzadziej dolomitów. Składa się głównie z krystalicznego kalcytu lub dolomitu (marmur dolomitowy). Niewielka część geologów definiuje jako marmur wyłącznie skały węglanowe przeobrażone w warunkach głębokiego metamorfizmu strefy kata (temperatury 500-700 st. C, wysokie ciśnienie), skały przeobrażone w strefach niższego metamorfizmu (epi i mezo) nazywając wapieniem krystalicznym. Przeważnie jednak terminu "wapień krystaliczny" używa się w przypadku skał metamorficznych jako synonimu marmuru dla każdej skały węglanowej poddanej metamorfizmowi.

Świątynia była wielokrotnie (1757, 1761, 1762) niszczona przez afgańskich najeźdźców. Ostatecznie odbudowana w czasie panowania (1801-1839) maharadży Ranjit Singha, który użył do jej odtworzenia marmuru i miedzi oraz ozdobił złotem kopułę świątyni. Złota Świątynia mieści się na małej wysepce, pośrodku zbiornika - zwanego amrit-sar (Nektarowe jezioro), połączona jest z lądem za pomocą marmurowej grobli.

Afganistan, Islamska Republika Afganistanu (dari افغانستان, trl. Afghānestān, trb. Afghanestan; جمهوری اسلامی افغانستان, trl. Dawlat-e Eslāmī-ye Afghānestān, trb. Daulat-e Eslami-je Afghanestan; paszto افغانستان, trl. Afghānistān, trb. Afghanistan; د افغانستان اسلامي جمهوریت, trl. Də Afghānistān Islāmī Dawlat, trb. Dy Afghanestan Eslami Daulat) – śródlądowe państwo położone w Azji Środkowej.

System kastowy – rodzaj systemu stanowego, wiążący się przede wszystkim z kulturami subkontynentu indyjskiego i zapisaną w hinduizmie wiarą w reinkarnację. Jednostki, które nie przestrzegają rytuałów i obowiązków swojej warstwy, w następnym wcieleniu (inkarnacji) odrodzą się w niższej warstwie społecznej. System kastowy określa dozwolone formy kontaktowania się członków hierarchii społecznej.

6 czerwca 1984 świątynia ucierpiała w wyniku walk armii indyjskiej z sikhijskimi ekstremistami, którzy użyli jej jako schronienia i swojej twierdzy.