Zaślubiny Polski z morzem - Polski Serwis Naukowy

Inscenizacja zaślubin Polski z morzem w 2010 roku w Kołobrzegu

Puck. Pomnik Józefa Hallera

Mrzeżyno. Pomnik z tablicą pamiątkową poświęconą zaślubinom Polski z Bałtykiem
17 marca 1945

Kołobrzeg. Pomnik zaślubin Polski z morzem

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Zaślubiny Polski z morzem

Zaślubiny Polski z morzem – patriotyczny akt, który miał miejsce 10 i 11 lutego 1920 w Pucku oraz w marcu 1945 w Mrzeżynie (17.) i w Kołobrzegu (18.).

Franciszek Niewidziajło (ur. 3 marca 1902 we wsi Stryjówka (gmina Maksymówka, powiat zbaraski, 7 km od Zbaraża), zm. 20 września 1978 we Wrocławiu) - kapral Wojska Polskiego.

Sabotaż to umyślne niewypełnienie albo wypełnianie wadliwie swoich obowiązków w zamiarze wywołania dezorganizacji, strat i szkód. Sabotaż ma na celu uniemożliwienie lub utrudnienie prawidłowego funkcjonowania zakładów albo urządzeń lub instytucji o poważnym znaczeniu dla działania państwa. W obowiązującym kodeksie karnym penalizowany jest jedynie sabotaż komputerowy. Zgodnie z art. 269 k.k., polega on na niszczeniu, uszkadzaniu, usuwaniu lub zmianie danych informatycznych o szczególnym znaczeniu dla obronności kraju, bezpieczeństwa w komunikacji, funkcjonowania administracji rządowej, innego organu państwowego lub instytucji państwowej albo samorządu terytorialnego albo zakłócaniu lub uniemożliwianiu automatycznego przetwarzania, gromadzenia lub przekazywania takich danych. Sabotaż komputerowy zagrożony jest karą pozbawienia wolności od 6 miesięcy do 8 lat. Karalności podlega także niszczenie, uszkadzanie lub zmienianie komputerowego urządzenia służącego do automatycznego gromadzenia, przetwarzania i przesyłania informacji..

W październiku 1919 Józefowi Hallerowi powierzono dowództwo Frontu Pomorskiego, utworzonego w celu pokojowego i planowego odzyskania Pomorza, zgodnie z ustaleniami traktatu wersalskiego, odebranego Polsce wskutek rozbiorów. Zgodnie z planem przejmowanie ziem pomorskich rozpoczęło się 18 stycznia 1920 od przejęcia Torunia przez oddziały 16 Pomorskiej Dywizji Piechoty. Poszczególne miejscowości przejmowano od wycofujących się wojsk niemieckich aż do 11 lutego 1920, kiedy to ostatni żołnierze opuścili Gdańsk.

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.

Szkuta (także krypa) - beznapędowy statek (dawniej żaglowy), płaskodenny, pozbawiony pokrycia w postaci pokładu. Szkuta jest przeznaczona przede wszystkim do transportu śródlądowego ładunków masowych (jednorazowo ładuje się na jej pokład do 100 ton, np. zboża).

Pomimo kilku incydentów, wśród których było kilka prób stawiania zbrojnego oporu, a także liczne przypadki sabotażu, odzyskiwanie Pomorza dla Polski przebiegało bez większych zakłóceń. 10 lutego 1920 generał Józef Haller wraz z ministrem spraw wewnętrznych Stanisławem Wojciechowskim oraz nową administracją Województwa Pomorskiego przybył do Pucka, gdzie dokonał symbolicznych zaślubin Polski z Bałtykiem.

Wojciech Kossak, herbu Kos (ur. 31 grudnia 1856 w Paryżu, zm. 29 lipca 1942 w Krakowie) – polski malarz, przedstawiciel nurtu malarstwa o tematyce historycznej i batalistycznej. Autor wielu obrazów przedstawiających wydarzenia z okresu wojen napoleońskich i powstania listopadowego, scenki rodzajowe, portrety i konie. Wraz z Janem Styką współautor Panoramy Racławickiej.

Józef Wrycza ps. "Rawycz", "Delta", "Śmiały", zwany również księdzem generałem (ur. 4 lutego 1884 w Zblewie, zm. 4 grudnia 1961 w Tucholi) – proboszcz Wojska Polskiego, duchowny katolicki, legendarny działacz niepodległościowy na Pomorzu w latach 1917-1920, działacz społeczny i polityczny o proweniencji narodowej, przywódca organizacji konspiracyjnych Wojskowa Organizacja Niepodległościowa i Tajna Organizacja Wojskowa "Gryf Pomorski" podczas okupacji niemieckiej. Był ojcem chrzestnym,znanego i zasłużonego dla Torunia, mistrza cukierniczego Alfreda Weyna (ur.1916-zm.2001).

Głównym punktem zorganizowanych wtedy uroczystości była msza święta dziękczynna. Nabożeństwo celebrował dziekan polowy ks. Antoni Rydlewski. Kazanie wygłosił ks. Józef Wrycza. W czasie mszy świętej duchowni poświęcili Banderę Polską, która przy huku 21 salw armatnich, por. marynarki Eugeniusz Pławski wraz z st. marynarzem Florianem Napierałą wciągnęli na maszt, jako znak objęcia przez Polskę Marynarkę Wojenną wachty na Bałtyku. W imieniu dotychczasowych strażników Wybrzeża, rybak kaszubski szyper Jakub Myślisz, przekazał symbolicznie straż w ręce polskiego marynarza. W dniu tym, co Kaszubi uważali za dobry znak, Zatoka Pucka była zamarznięta.

Zatoka Pucka (kasz. Pùckô Hôwinga, niem. Putziger Wiek) – płytka zatoka będąca częścią Morza Bałtyckiego, stanowiąca zachodnią część Zatoki Gdańskiej. Jest położona między Mierzeją Helską, linią Hel-Gdynia a lądem. Jej powierzchnia wynosi 364 km², głębokość maksymalna 54 m[potrzebne źródło].

Eugeniusz Pławski ps. Żeńka (ur. 26 marca 1895 w Noworosyjsku, zm. 23 maja 1972 w Vancouver) – polski komandor, morski oficer pokładowy okrętów podwodnych i niszczycieli, pilot wojskowy. Od 1914 do 1918 roku służył w Carskiej Marynarce Wojennej Rosji, a następnie do 1948 w polskiej Marynarce Wojennej. Brał udział w I wojnie światowej i II wojnie światowej. Podczas służby dowodził wieloma jednostkami pływającymi, dywizjonem okrętów podwodnych i 1. dywizjonem niszczycieli. Karierę zakończył na stanowisku szefa Inspektoratu Marynarki Wojennej.

Zaślubiny odbyły się poprzez wrzucenie pierścienia do morza. Tego dnia, przed zaślubinami, odbyło się spotkanie generała i delegacji władz Polski w Gdańsku z tamtejszymi Polakami, którzy ofiarowali na ręce gen. Hallera dwa platynowe pierścienie. Pierścienie te były sfinansowane przez polskich gdańszczan, np. rodzinę Leszczyńskich czy Raciniewskich.

Bandera (z hiszp. Bandera) – przynależność państwowa statku (np. statek bandery estońskiej), w węższym znaczeniu podstawowa flaga podnoszona na jednostce pływającej, określająca tę przynależność. Bandera ma najczęściej kształt prostokąta, jej kolorystka, wzór oraz proporcje wymiarów określone są w ustawodawstwie danego państwa.

Mierzeja Helska (popularna nazwa Półwysep Helski jest terminologicznie niepoprawna; kaszb. Hélskô Sztremlëzna; 313.52) – piaszczysty wał w kształcie kosy, będący ciągiem zalesionych wydm utworzonych przez wiatr i prąd morski płynący na wschód wzdłuż polskiego brzegu.

W Rewie na dziesięciu szkutach wciągnięto polskie bandery, tworząc zalążek Polskiej Marynarki Handlowej.

Polska objęła 10 lutego odcinek wybrzeża morskiego, które wraz z Mierzeją Helską liczyło 140 km zaniedbanego gospodarczo wybrzeża Bałtyku.

Wojciech Kossak zainspirowany tym wydarzeniem namalował obraz Zaślubiny Polski z Bałtykiem.

Mrzeżyno (do 1945 niem. Treptower Deep, Regamünde) – osada rybacka, nadmorska miejscowość wypoczynkowa i kąpielisko morskie w północno-zachodniej Polsce, położone w woj. zachodniopomorskim, w powiecie gryfickim. Jest jedną z dwóch miejscowości nadmorskich gminy Trzebiatów. Położona nad Morzem Bałtyckim, na Pobrzeżu Szczecińskim, u ujścia rzeki Regi. Miejscowość posiada rozbudowaną bazę wypoczynkowo-noclegową, wykorzystywaną w sezonie letnim, kiedy dominuje funkcja turystyczno-wypoczynkowa. Usytuowany jest tu port morski, będący jedną z baz rybołówstwa morskiego w Polsce. Znajduje się tu także osiedle mieszkaniowe dla tutejszej jednostki wojskowej.

Kołobrzeg (niem. Kolberg) – miasto i gmina w północno-zachodniej Polsce, w północnej części województwa zachodniopomorskiego, w powiecie kołobrzeskim, położone na Pomorzu Zachodnim u ujścia rzeki Parsęty do Bałtyku, przy drodze krajowej nr 11. Czwarty ośrodek miejski województwa (pod względem liczby ludności), duże kąpielisko morskie oraz uzdrowisko.

Zaślubiny Polski z morzem w 1920:

10 lutego – Puck – generał Józef Haller

Zaślubiny Polski z morzem w 1945:

17 marca – Mrzeżyno – ułan kapral Sochaczewski

18 marca – Kołobrzeg – kapral Franciszek Niewidziajło

Linki zewnętrzne

Obraz Wojciecha Kossaka Zaślubiny Polski z Bałtykiem

Rocznica Zaślubin Polski z morzem w Mrzeżynie

Przypisy

Ks. Zbigniew Jaworski, Dariusz Nawrot, „Błogosławiony ks. kmdr ppor. Władysław Miegoń, pierwszy kapelan Marynarki Wojennej II RP”, Oficyna wydawnicza RYTM, Warszawa 1999, s. 24-25.