Zaświaty - Polski Serwis Naukowy

Tryptyk „Ogród rozkoszy“: Ogród Eden Hieronim Bosch

Zaświaty – w wierzeniach religijnych oznacza świat (lub światy) istniejący poza przestrzenią dostępną bezpośredniej percepcji wyznaczony najczęściej poprzez konkretny model kosmosu dla różnych ludów lub obszarów świata.

Kraków – i pod względem powierzchni. Jedno z najstarszych miast Polski, o ponad tysiącletniej historii. Kraków posiada wartościowe zabytki architektury, działa w nim wiele instytucji i placówek kulturalnych.

Czyściec (łac. purgatorium) – według Kościoła katolickiego bolesne dochodzenie duszy do absolutnie doskonałej miłości, koniecznej do osiągnięcia szczęścia Nieba.

Zaświaty mają charakter wieczny niezniszczalny (Raj) i zniszczalny (boskie lata w mitologii indyjskiej). Krainy zaświatów mają swoje granice przestrzenne i można je opisać i nadać konkretne cechy. Ich opis często jest symboliczny jednakże bogaty w szczegóły topograficzne lub w opisy funkcjonalności krainy. Zaświaty o cechach wzorowanych na realnych obszarach geograficznych określane są jako krainy mityczne (np. miasta, ogrody, osady). Zaświaty, gdzie w opisie kładzie się nacisk na funkcjonalność krainy, są pojmowane jako stan a nie jako miejsce.

Katolicyzm – doktryna Kościoła chrześcijańskiego – jednej z dwóch grup Kościołów, obok Kościoła prawosławnego, powstałych w wyniku rozłamu w Kościele chrześcijańskim w 1054 (tzw. schizmy wschodniej). Jedna z największych grup wyznań chrześcijańskich, obok prawosławia i protestantyzmu oraz ogół zasad wiary i życia religijnego do których odwołuje się Kościół rzymskokatolicki wraz z Kościołami wschodnimi pozostającymi z nim w pełnej jedności, wspólnoty tradycjonalistyczne, starokatolickie oraz część anglikańskich, liberalnych i niezależnych.

Słowianie – kryterium lingwistyczne, ogół ludności posługującej się językami słowiańskimi, oraz kulturowe, podobne zwyczaje, obrzędy, wierzenia. Najliczniejsza indoeuropejska grupa ludnościowa w Europie, zamieszkująca wschodnią, środkową oraz południową część tego kontynentu, a także północną część Azji.

W większości kulturach zaświaty są związane ściśle z modelem kosmosu. Modele takie mają najczęściej swoje centrum (pępek świata) przez który przechodzą osie orientujące kierunki wszechświata. Poniżej linii poziomej umieszczone są najczęściej krainy o cechach negatywnych (dolny świat) choć niekiedy bywają wyjątki. Ważnymi elementami zaświatów jest drzewo i góra kosmiczna. Wyznaczają one oś kosmiczną wokół której roztaczają się różne światy. Najczęściej przedstawione są jako modele trzech, siedmiu lub dziewięciu pięter.

Religia Słowian – zespół wierzeń, mitów i praktyk kultowych Słowian w okresie przed chrystianizacją, zaliczany do systemów religii politeistycznych z akcentami panteistycznymi i być może dualistycznymi. Informacje o religii Słowian w nikłym stopniu dotrwały w źródłach do dnia dzisiejszego. Nie zachowały się żadne źródła bezpośrednie, a jedynie lakoniczne relacje chrześcijańskie, często spisywane przez niezorientowanych bezpośrednio w temacie autorów lub kronikarzy żyjących w kilkadziesiąt, czy kilkaset lat po chrystianizacji. Pełna rekonstrukcja wierzeń słowiańskich nie jest możliwa, a dokonywane próby często budzą wątpliwości, co do tego czy przyjęte metody są właściwe i wiarygodne. Rekonstrukcja odbywa się przede wszystkim w oparciu o ślady dawnych wierzeń zachowane w folklorze i wierzeniach z okresu już chrześcijańskiego. Nie bez znaczenia są także badania z zakresu szerzej pojmowanej teorii religii.

Kur ("obca kraina") lub ki-gal ("wielka kraina") - tak Sumerowie określali obszar kosmiczy oddzielający ziemię od podziemnego oceanu wód pierwotnych, w której mieścił się świat zmarłych (arali).

Zaświaty w kulturach

Zaświaty w kulturach Wschodu Starożytnego

Sumer

Dilmun

Kur (zwany również jako Ki-Gal) - jest światem podziemnym

Babilon

Arall

Mitologia słowiańska

W kategorii mitologii słowiańskiej pojęcie to dotyczy najczęściej Nawii i Wyraju. Życie pozagrobowe uznawano u Słowian za ciąg dalszy doczesnego. Z tego względu na drogę zmarłemu dawano to co najpotrzebniejsze z pokarmu, odzieży czy broni.

Chrześcijaństwo

W kategorii religii chrześcijańskiej pojęcie to dotyczy najczęściej piekła (w tym otchłani) i nieba (w katolicyzmie dodatkowo - czyśćca, a w prawosławiu mytarstwy).

Dilmun (czasem transliterowany jako Telmun) to starożytna kraina, zwykle lokalizowana na wyspach Bahrajnu w Zatoce Perskiej. Pierwsze wzmianki pochodzą z dokumentów sumeryjskich datowanych na przełom IV i III tysiąclecia p.n.e. Ze względu na położenie na szlaku morskim łączącym cywilizacje Mezopotamii (port w Eninkimarze) i doliny Indusu, Dilmun zyskał w III tysiącleciu p.n.e. status jednego z największych centrów handlowych starożytnego świata. Za "złoty wiek" Dilmunu uważa się okres pomiędzy 2200 a 1800 p.n.e. Zaczął podupadać, kiedy w połowie II tysiąclecia cywilizacja Indusu gwałtownie się załamała. Wpływ na regres handlu morskiego mogło mieć również przesunięcie sił ku północy w samej Mezopotamii. W VIII wieku p.n.e. Dilmun prawdopodobnie znalazł się w zależności od Asyrii, a ok. roku 600 p.n.e. został włączony do Państwa Nowobabilońskiego. W Kalat al-Bahrajn znajdują się ruiny stolicy Dilmunu.

Mytarstwa powietrzne - wg niektórych prawosławnych miejsce, które napotyka dusza po śmierci i opuszczeniu ciała, w swej drodze do nieba; w miejscu tym dusza napotyka demony które starają się swoimi oskarżeniami ściągnąć duszę do piekła.

Zaświaty na obrazach

Zobacz też

Krainy mityczne Azteków

Bibliografia

Zaświaty i krainy mityczne, wyd Znak, Kraków 1999, ISBN 83-7006854-5

Ks. François Brune, Umarli mówią do nas. Fakty naukowe potwierdzające istnienie transkomunikacji. Konstancin-Jeziorna, Wyd. Medium, 2007, (463 stron)

Przypisy

Zaświaty i krainy mityczne, s. 6-8