Zakon Bazylianów Świętego Jozafata

Zapoznaj się również z: Bazylianie.

Bazyliański Zakon Świętego Jozafata (bazylianie; łac. – Ordo Basilianus Sancti Josaphat; ukr. – Василіянський Чин святого Йосафата) – katolicki zakon obrządku greckiego, żyjący według reguły zakonnej Bazylego Wielkiego. Oficjalna nazwa "Bazyliański Zakon Świętego Jozafata" nie jest zbyt popularnym określeniem tego zakonu. W Polsce rozpowszechniona jest nazwa Zakon Świętego Bazylego Wielkiego bądź po prostu "bazylianie", ponieważ jest to jedyny zakon z istniejących wspólnot bazyliańskich, działający w Europie Środkowo-Wschodniej. Zakon używa skrótu "OSBM", wspólnego dla wszystkich katolickich zgromadzeń bazyliańskich. Skrótu od nazwy oficjalnej, czyli OBSJ, kongregacja nie posiada. W krajach, gdzie używa się cyrylicy, zakon ma skrót "ЧСВВ".

Teologia (gr. θεος, theos, "Bóg", + λογος, logos, "nauka") dyscyplina zajmująca się badaniem natury boskiej oraz stosunkami, jakie zachodzą pomiędzy istotą boską a światem, ze szczególnym uwzględnieniem relacji między istotą boską a ludźmi. Etymologicznie teologia oznacza naukę (racjonalny dyskurs) dotyczącą Boga.
Śluby zakonne, profesja zakonna – w Kościele katolickim są zobowiązaniem członka danej wspólnoty do przestrzegania rad ewangelicznych: czystości, ubóstwa i posłuszeństwa (wobec przełożonych zakonnych oraz papieża).

Historia zakonu bazylianów św. Jozafata

Zakon w czasach Rzeczypospolitej Obojga Narodów

Cerkiew Trójcy Świętej w Wilnie

Kształtowanie się zakonu

Zakon powstał po podpisaniu unii w Brześciu Litewskim w 1596 roku. Założyli go mnisi prawosławni z terytorium Rzeczypospolitej, którzy uznali zwierzchnictwo papieża. Działalność zakonu sprzyjała przejściu na wyznanie katolickie obrządku greckiego prawosławnych mieszkańców Rzeczypospolitej. W 1607 roku metropolita kijowski Józef Welamin Rutski i arcybiskup połocki św. Jozafat Kuncewicz dokonali centralizacji zgromadzeń bazyliańskich.

Jezuici (pełna nazwa: Towarzystwo Jezusowe ) – męski papieski . Towarzystwo Jezusowe zostało założone w głównej mierze do walki z reformacją, by bronić i rozszerzać wiarę oraz naukę Kościoła rzymskokatolickiego, przede wszystkim przez publiczne nauczanie, .
Olsztyn (niem. Allenstein ?/i, dawniej hist. pol. Holstin, łac. Holsten, prus. Alnāsteini) – największe miasto i stolica województwa warmińsko-mazurskiego, powiat grodzki Olsztyn, stolica powiatu ziemskiego olsztyńskiego, archidiecezji warmińskiej, a od 1992 r. metropolii warmińskiej i luterańskiej diecezji mazurskiej. Główny ośrodek gospodarczy, edukacyjny i kulturowy, siedziba władz i najważniejszych instytucji regionu, a także ważny węzeł kolejowy i drogowy. Według danych GUS populacja Olsztyna wynosi 176 457 (stan na 31.12.2009).

W 1615 roku J. W. Rutski otrzymał papieskie pozwolenie na studia mnichów bazyliańskich w seminariach rzymskokatolickich w Wilnie, Braniewie, Pradze, Ołomuńcu, Wiedniu oraz w Kolegium Greckim w Rzymie. W celu wzmocnienia zakonu papież Paweł V zezwolił na przyjmowanie do orderu wyznawców Kościoła rzymskokatolickiego wraz ze zmianą obrządku na wschodni. W 1616 roku otwarto pierwszy nowicjat w Bycieńskim Uspienskim Monastyrze.

Jozafat Kuncewicz OSBM, właściwie Jan Kuncewicz (ur. ok. 1580 we Włodzimierzu Wołyńskim, zm. 12 listopada 1623 w Witebsku) – arcybiskup połocki obrządku bizantyjsko-ukraińskiego, bazylianin, święty Kościoła katolickiego.
Kętrzyn (daw. Rastembork, niem. Rastenburg, prus. Rastanpils) – miasto i gmina w województwie warmińsko-mazurskim, siedziba powiatu kętrzyńskiego. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa olsztyńskiego.

W 1617 roku pierwsza kapituła generalna, która zebrała się w Nowogródku, zatwierdziła statut zakonu bazylianów, opracowany przez metropolitę Rutskiego i arcybiskupa Kuncewicza. Za wzór wzięto regułę św. Bazylego Wielkiego. Sposób organizacji zakonu zapożyczono od zakonów rzymskokatolickich, a przede wszystkim od jezuitów. W taki sposób została utworzona Wileńska Kongregacja Trójcy Świętej, która jednoczyła pięć klasztorów. W 1624 roku bractwo zostało zatwierdzone przez Kongregację Rozkrzewiania Wiary, a w 1631 roku przez Urbana VIII w bulli Exponi nobis. Pierwszym protoarchimandrytą został Józef Rutski.

Boruny (białoruski - Баруны) – miejscowość (obecnie na Białorusi, przy granicy z Litwą i Łotwą) funkcjonująca w czasach II Rzeczpospolitej jako siedziba władz Gminy Boruny w Powiecie brasławskim. Obecnie w rejonie oszmiańskim, obwodzie grodzieńskim.
Traktat ryski (lub inaczej pokój ryski), Traktat pokoju między Polską a Rosją i Ukrainą, podpisany w Rydze dnia 18 marca 1921 r. (Dz.U. Nr 49, poz. 300) – traktat pokojowy zawarty przez Polskę i RFSRR oraz USRR, ratyfikowany przez Naczelnika Państwa 16 kwietnia 1921 r.; obowiązywał od 30 kwietnia 1921 r., tj. wymiany dokumentów ratyfikacyjnych przez strony.

Administracja zakonu

Według statutu bazylianów, od 1658 roku protoarchimandryta podlegał metropolicie unickiemu i papieżowi. W skład władz orderu wchodzili: protoarchimandryta, prowincjałowie, czterech konsulatorów i sekretarz. Ważne dla zakonu decyzje były podejmowane przez kapitułę generalną, która obradowała raz na cztery lata. W skład kapituły generalnej wchodzili: metropolita, protoarchimandryta, arcybiskupi i biskupi, igumeni klasztorów oraz wybrani przedstawiciele z każdego monasteru. Najczęściej zjazdy kapituły generalnej odbywały się w Nowogródku, Żyrowiczach i Wilnie.

Cerkiew św. Bazylego Wielkiego w Kętrzynie – cerkiew greckokatolicka w Kętrzynie, w województwie warmińsko-mazurskim. Jest to nowoczesna świątynia wybudowana w latach 1996-1997 według projektu Jacka Mermona. Wewnątrz świątyni znajduje się współczesny ikonostas. Cerkiew mieści się przy ulicy Pocztowej.
Europa Środkowo-Wschodnia – nazwa stosowana[potrzebne źródło] dla określenia europejskich państw powstałych w wyniku rozpadu bloku socjalistycznego. Jest to zbitek dwóch określeń tej części Europy – geograficznego (środkowa) i politycznego (Wschodnia).

Pałac metropolitów greckokatolickich, 1761-1762 we Lwowie

Ławra Uniowska

W 1635 roku król Władysław IV Waza nadał bazylianom przywilej, według którego wyłącznie mnisi bazyliańscy mogli piastować godność biskupa Kościoła unickiego. Przywilej wzmocnił pozycję polityczną i religijną kongregacji. Do końca XVIII wieku prawie wszyscy greckokatoliccy metropolici kijowscy pochodzili z zakonu bazylianów.

Berezwecz (biał. Беразьве́чча) – miejscowość na Białorusi, przed wojną wieś na terenie Polski w ówczesnym powiecie głębockim, w dawnym województwie wileńskim. Berezwecz stanowił garnizon macierzysty Batalionu KOP "Berezwecz". Obecnie Berezwecz jest północno-wschodnią częścią miasta Głębokie.
Kościół katolicki obrządku bizantyjsko-ukraińskiego (ukr. Українська Греко-Католицька Церква – Ukrajinśka Hreko-katołyćka Cerkwa) – większy arcybiskupi Kościół wschodni działający obecnie na terenie Ukrainy oraz wśród diaspory ukraińskiej, uznający władzę i autorytet papieża.

W roku 1720 miało miejsce jedno z przełomowych wydarzeń w historii Kościoła greckokatolickiego i zakonu bazylianów. W dniach 26 sierpnia – 26 września obradował w Zamościu synod cerkwi greckokatolickiej. Synod wytyczył nowy kierunek w liturgii greckokatolickiej: latynizacja miała na celu zbliżenie obrządku bizantyjskiego w Kościele unickim do rytu rzymskokatolickiego. Zmiany te podzieliły duchowieństwo greckokatolickie. Stronnictwo, skupione przy soborze św. Jura we Lwowie, rozważało nawet ponowne przejście na prawosławie. Wszystkie monastery greckokatolickie w Rzeczypospolitej synod podporządkował kongregacji bazyliańskiej. Decyzją synodu, zrealizowaną dopiero w 1739 roku, została utworzona Ruska (Polska vel Koronna) Kongregacja Opieki Najświętszej Bogurodzicy. W jej skład weszły klasztory, należące do eparchii w Łucku, Włodzimierzu Wołyńskim, Chełmie, Lwowie i Przemyślu. Rezydencja protoarchimandryty znajdowała się w klasztorze w Torokanach pod Kobryniem, zaś prowincjała litewskiego – w Wilnie.

Seminarium duchowne (z łac. szkółka roślin, od semen – nasienie, seminis – narybek, latorośl) – w Kościołach chrześcijańskich specjalny dom, w którym kandydaci do stanu duchownego odbywają intensywną formację teologiczną, moralną i naukową.
Język ruski (nazywany od XIX wieku także staroukraińskim albo starobiałoruskim, a jego wczesna forma staroruskim; w literaturze występuje jako руский языкъ lub русский языкъ) – dawny język wschodniosłowiański, którym posługiwano się na Rusi, w Hospodarstwie Mołdawskim, Wielkim Księstwie Litewskim, a po 1569 także na wschodnich terenach I Rzeczypospolitej.

27 grudnia 1742 roku papież Benedykt XIV wydał breve, na mocy którego zostały połączone w jedną istniejące dotychczas kongregacje bazyliańskie (litewska – Trójcy Świętej i ruska – Pokrowa Najświętszej Bogurodzicy). Zakon z kolei został podzielony na dwie prowincje: Ruską (Korona) i Litewską (Wielkie Księstwo Litewskie). Funkcję protoarchimandryty pełnili na zmianę przedstawiciele prowincji. Breve zostało ogłoszone przez kapitułę generalną w Dubnie w 1743 roku.

Cyrylica – pismo alfabetyczne służące do zapisu języków wschodniosłowiańskich, większości południowosłowiańskich i innych. Nazwa nawiązuje do apostoła Słowian – św. Cyryla, który wspólnie ze św. Metodym, prowadząc misję wielkomorawską wśród Słowian zapisał i wprowadził do liturgii język słowiański. Do zapisu tego języka zostały stworzone dwa alfabety – głagolica i później cyrylica (pismo uproszczone na bazie dużego alfabetu greckiego – majuskuły oraz głagolicy, z której zostały przeniesione niektóre litery).
Ukraińcy (Українці) – naród słowiański mieszkający w Europie wschodniej, głównie na Ukrainie (także w krajach sąsiednich: w Rosji, Białorusi, Polsce, Słowacji i Mołdawii), zaliczający się do Słowian wschodnich.

11 maja 1744 roku Benedykt XIV w breve Inter pluris ustanowił nową nazwę kongregacji: Ruski Zakon Świętego Bazylego Wielkiego. (Ordo Sancti Brasilii Magni Ruthenorum).

Wzrost liczby klasztorów bazyliańskich w XVII-XVIII w.

Na początku swojego istnienia bazylianie posiadali trzynaście klasztorów (w 1622 roku), do roku 1648 ich liczba wzrosła trzykrotnie – do trzydziestu dziewięciu.

W latach 1744–1748 w prowincji litewskiej istniało sześćdziesiąt sześć monasterów z czterysta czterdziestoma sześciu mnichami, w polskiej – sto dwadzieścia dwa klasztory i około sześciuset pięćdziesięciu mnichów. Oprócz tego metropolicie kijowskiemu podlegała archimandria w Supraślu z dwoma rezydencjami i trzydziestoma mnichami. W 1773 roku w prowincji litewskiej było już siedemdziesiąt dwa klasztory (w tym pięćdziesiąt pięć znajdowało się na terenie Białorusi) i sześćset dwunastu mnichów. Największe monastery mieściły się w Połocku, Żyrowiczach, Mińsku, Witebsku, Berezweczu, Borunach, Bycieniu, Antopolu. Istniały również klasztory na terenie współczesnej Rosji – w Smoleńsku i Wierbiłowie pod Jelnią.

Język grecki albo greka — język indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W cywilizacji Zachodu zaadaptowany obok łaciny jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim. Obecnie, jako język nowogrecki, pełni funkcję języka urzędowego w Grecji i Cyprze. Jest też jednym z języków oficjalnych Unii Europejskiej. Po grecku mówi współcześnie około 15 milionów ludzi.
Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang.: United States, United States of America, US, USA) – państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu, Oceanem Atlantyckim od wschodu.

Działalność edukacyjna i wydawnicza

Pierwszą placówkę edukacyjną bazylianie założyli w 1607 roku w Wilnie, w klasztorze św. Trójcy. Do współpracy zostali zaproszeni karmelici, a w 1621 roku również jezuici. W 1613 roku król Zygmunt III Waza zezwolił zakonowi na tworzenie szkół początkowych i średnich. Językami nauczania były ruski i polski. Bazylianie wprowadzili program edukacji świeckiej na kierunkach teologicznych i humanistycznych.

Wisłok Wielki – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie sanockim, w gminie Komańcza. Wieś lokowana w II poł. XIV wieku, na zachodnim stoku pasma Bukowicy, nad rzeką Wisłok.
Kapituła generalna – oficjalne zebranie większej liczby członków zakonu lub zgromadzenia zakonnego, którzy będąc przedstawicielami swoich prowincji czy krajów, mają prawo podejmować decyzje ważne dla przyszłości wspólnoty (np. wybór przełożonego generalnego).

W XVIII i na początku XIX wieku największe szkoły bazyliańskie miały od trzystu do pięciuset uczniów, co pozwalało im rywalizować w sferze edukacji z jezuitami. Po kasacie zakonu jezuitów w 1773 roku bazylianie przejęli kilka ich kolegiów. Pod koniec XVIII wieku zakon miał około dwudziestu sześciu uczelni.

Bazylianie posiadali własne drukarnie w Wilnie, Supraślu, Mińsku, Lwowie, Poczajowie i zajmowali się wydawaniem książek w językach polskim, łacińskim i staro-cerkiewno-słowiańskim. Największa drukarnia bazyliańska w Poczajowie w czasach swojej świetności wydała około trzystu tytułów, przy czym około 40% stanowiła literatura świecka.

Zachodnia Białoruś (biał. Заходняя Беларусь, Zachodniaja Biełaruś) – nieoficjalna nazwa ziem, które uważane były przez władze sowieckie i część środowisk białoruskich za ziemie historycznie i etnicznie białoruskie, a które w wyniku traktatu ryskiego z 1921 roku znalazły się w składzie II Rzeczypospolitej. Nazwa używana była dla przeciwwagi wobec Wschodniej Białorusi – tj. Białoruskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej w jej granicach sprzed 2 listopada 1939 roku. Obecnie w polskiej historiografii, oprócz tej nazwy, stosuje się określenia: ziemie północno-wschodnie II Rzeczypospolitej, tzw. Białoruś Zachodnia, lub szerzej Kresy Wschodnie. Zarówno granice obszaru, jak i jego nazwa pozostają przedmiotem kontrowersji, budząc wiele emocji i wywołując dyskusje wśród białoruskich i polskich historyków.
Karmelici (pełna nazwa po łac. Ordo fratrum Beatae Virginis Mariae de monte Carmel) – katolicki zakon kontemplacyjny Marii Panny z góry Karmel o surowej regule.

Zakon w dobie rozbiorów Polski

Po pierwszym rozbiorze Polski w 1772 roku, diecezje greckokatolickie zostały rozparcelowane i znalazły się w granicach trzech państw: Rzeczypospolitej, Imperium Rosyjskiego i Cesarstwa Austriackiego. W celu uniemożliwienia ingerencji duchownych polskich w sprawy wewnętrzne Rosji i Austrii, na ziemiach zabranych zostały utworzone w roku 1780 dwie nowe prowincje: Najświętszego Zbawcy w Galicji i Świętego Mikołaja na Białorusi. Każda prowincja liczyła po siedemdziesiąt dwa klasztory i ponad sześciuset mnichów.

Zakarpacie (także Podkarpacie, Ruś Zakarpacka lub Podkarpacka, Ukraina Zakarpacka lub Podkarpacka; ukr. Закарпаття – Zakarpattia, węg. Kárpátalja, rum. Transcarpatia, cz. i słow. Podkarpatská Rus) – region historyczny w dzisiejszej zachodniej Ukrainie, na pograniczu Polski, Słowacji, Węgier i Rumunii. O jego odrębności decyduje przede wszystkim fakt, że jest to jedyny region na południe od Karpat zamieszkany przez ludność wschodniosłowiańską.
Bazylianie (łac.: Ordo Sancti Basilii Magni, skrót: OSBM) – szereg zgromadzeń zakonnych, wywodzących swój rodowód od św. Bazylego Wielkiego, którego Pisma Ascetyczne leżą u podstaw konstytucji kongregacji. Istnieje kilka formacji bazyliańskich. W ponad tysiącletniej historii życie zakonników bazyliańskich ulegało modyfikacjom. Do najbardziej znanych reformatorów należą św. Teodor Studyta, św. Teodozjusz Pieczerski, św. Jozafat Kuncewicz, bł. Józef Welamin Rutski.

Kościół i klasztor św. Ducha z 1612 r. (od 1796 r. cerkiew prawosławna śś. Piotra i Pawła) w Mińsku. Obecnie nie istnieje

Bazylianie w Imperium Rosyjskim

Po roku 1772 sytuacja Kościoła greckokatolickiego stopniowo pogarszała się, szczególnie na ziemiach dołączonych do Cesarstwa Rosyjskiego. Administracja zakonu bazylianów w zaborze rosyjskim podupadła, bowiem Rosja zabroniła jakichkolwiek kontaktów z władzami zakonnymi, które po pierwszym rozbiorze pozostały w granicach Polski. Monastery bazyliańskie na ziemiach rosyjskich zostały podporządkowane miejscowym biskupom unickim. Taka polityka w stosunku do administracji Kościoła greckokatolickiego nie zahamowała jego rozwoju. W roku 1801 liczba klasztorów wynosiła osiemdziesiąt pięć, mnichów – siedemset trzydzieści dwa.

Herb (nazwa przyjęta z niem. Erbe) – znak rozpoznawczo-bojowy, wywodzący się z symboliki heroicznej lub znaków własnościowych, od XII w. ustalany według ścisłych reguł heraldycznych, pełniący funkcję wyróżnika osoby stanu rycerskiego, później szlacheckiego, także rodziny, rodu, organizacji kościelnej, mieszczańskiej bądź cechu rzemieślniczego, korporacji, miasta, jednostki podziału terytorialnego lub państwa.
Królestwo Polskie (potocznie Królestwo Kongresowe, Kongresówka; ros. Царство Польское, Carstwo Polskoje) – istniejące w latach 1815-1916 państwo na terytorium polskim, pozostające w unii personalnej z Imperium Rosyjskim, z własną konstytucją, sejmem, wojskiem, monetą i polskim językiem urzędowym oraz cesarzem rosyjskim jako koronowanym królem Polski i ustanowionym przez niego namiestnikiem.

Po ostatecznym zlikwidowaniu Rzeczypospolitej, w zaborze rosyjskim wydano szereg ustaw, ograniczających rozwój sieci parafii greckokatolickich. W 1802 roku zakazano wybierania protoarchimandrytów i prowincjałów, w 1804 roku – zjazdu Kongregacji i kontaktów z Rzymem, w 1820 roku – działalności wydawniczej i oświatowej. W 1828 roku Greckounickie Kolegium pod naciskiem rządu przyjęło postanowienie skasowania „zbędnych” monasterów bazyliańskich. Wszystkie wyżej wspomniane ustawy władz rosyjskich miały za cel przywrócenie wyznawców Kościoła greckokatolickiego (w mniemaniu duchownych prawosławnych „schizmatyków”) na łono Cerkwi prawosławnej.

Arcybiskup (gr. αρχή, arché - pierwszeństwo, gr. επίσκοπος, epískopos - nadzorca, biskup) – tytuł honorowy lub urząd nadawany biskupom ważniejszych diecezji (archidiecezja), a także jako wyróżnienie samej osoby biskupa ("ad personam").
Stolica Apostolska, inaczej Stolica Święta (łac. Sedes Apostolica, wł. Sede Apostolica, Santa Sede) – siedziba papieży, także papiestwo, czyli władza zwierzchnia papieża w Kościele katolickim wraz z jej instancjami wykonawczymi, stanowiąca podmiot prawa międzynarodowego. Jej siedziba mieści się w państwie Watykan, z którym jest połączona unią personalną i funkcjonalną. Stolica Apostolska sprawuje wyłączne zwierzchnictwo oraz suwerenną władzę i jurysdykcję nad Watykanem, który jest również jej własnością. Traktowanie Stolicy Apostolskiej i Watykanu jako odmiennych podmiotów, jakkolwiek uzasadnione z punktu widzenia ustrojowego, nie występuje jednak wyraźnie na gruncie prawa międzynarodowego. W stosunkach międzynarodowych nazwy te bywają stosowane zamiennie, a zaciągnięcie zobowiązania pod jedną z nich jest rozumiane jako wiążące dla obu. I tak np. w Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej podmiot ten występował początkowo pod nazwą Państwa Watykańskiego, a następnie (bez odrębnego przystąpienia) pod nazwą Stolicy Apostolskiej.

W 1839 roku na mocy postanowień synodu połockiego wszystkie klasztory bazyliańskie w Cesarstwie Rosyjskim zostały bądź zlikwidowane, bądź przekształcone w monastery prawosławne. Postanowienia nie dotyczyły Królestwa Polskiego. W latach siedemdziesiątych XIX wieku zostały zamknięte klasztory również w Królestwie Polskim, ostatnim był monaster w Warszawie, skasowany w 1875 roku.

Ateizm – odrzucenie lub stanowisko, że . W najszerszym znaczeniu jest to brak wiary w istnienie bóstw. Słowo ateizm pochodzi od greckiego ἄθεος – ἀ- (a-, “nie”) + θεός (theos, “bóg”). Określenie to było przypisywane każdemu, kogo uznano za wierzącego w fałszywych bogów, żadnych bogów lub doktryny wchodzące w konflikt z ówczesnymi religiami.
Rzeczpospolita Obojga Narodów (, właściwie Królestwo Polskie i Wielkie Księstwo Litewskie, od XVII wieku częściej znane jako Rzeczpospolita Polska) – państwo federacyjne złożone z Korony Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego istniejące w latach 1569-1795 na mocy unii lubelskiej. Rozciągało się na większości terytorium dzisiejszej Polski, Litwy, Białorusi i Ukrainy, a częściowo także Łotwy, Estonii, Rosji, Mołdawii i Słowacji. W 1618 osiągnęło maksymalny zasięg terytorialny wynoszący ok. 990 tys. km². Liczba ludności wynosiła od 6,5 mln w 1569 do 14 mln w 1772. Panującym ustrojem była demokracja szlachecka, a głową państwa król elekcyjny.

Cerkiew Świętego Onufrego (obecnie kościół rzymskokatolicki) w Wisłoku Wielkim

Bazylianie w zaborze austriackim

Katolickie Cesarstwo Austriackie drugiej połowy XVIII wieku wprowadziło politykę józefinizmu, która polegała na wymaganiu od kleru zaangażowania się w sprawy społeczne, czyniąc z duchowieństwa urzędników państwowych. Została również przeprowadzona reorganizacja sieci klasztorów, które podporządkowano poszczególnym biskupom. Po śmierci cesarza Józefa II reformy zaniechano, ale wprowadzonych zmian nie cofnięto. Po trzecim rozbiorze Polski, w roku 1802 rząd austriacki potwierdził wszystkie prawa i przywileje zakonu bazylianów.

Białoruś, Republika Białorusi (również często niepoprawnie Republika Białoruś) (biał. Беларусь ?/i, Рэспубліка Беларусь ?/i, Biełaruś, Respublika Biełaruś ros. Беларусь, Республика Беларусь) – państwo w Europie Wschodniej. Graniczy z Polską (na zachodzie), Litwą, Łotwą (na północy), Rosją (na wschodzie) i Ukrainą (na południu). Nie posiada dostępu do morza.
II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Przez cały wiek XIX w zaborze austriackim można zaobserwować zanikanie administracji bazyliańskiej. Potwierdza to liczba monasterów około roku 1880: w Galicji – czternaście klasztorów (około sześćdziesięciu mnichów), na Węgrzech – siedem klasztorów.

Reforma dobromilska

Reforma otrzymała nazwę dobromilskiej (od miejscowości na Ukrainie, gdzie została zapoczątkowana). Inicjatorem reformy zakonu bazyliańskiego był protoihumen galicyjski – Klemens Sarnicki. Zwrócił on uwagę ówczesnego papieża Leona XIII na coraz bardziej pogarszający się potencjał kulturowo-religijny zakonu, z którego w poprzednich wiekach kongregacja była znana. W 1882 roku papież w swoim liście apostolskim Singulare presidium polecił jezuitom przeprowadzić reorganizację zakonu bazylianów. Zlecenie reformy jezuitom wywołało oburzenie w środowisku kleru greckokatolickiego, ale także w społeczności świeckiej, które utożsamiało Kościół greckokatolicki z jedyną ostoją budzącej się świadomości narodowej. Obawiano się, że jezuici wykorzystają zaistniałą sytuację do nawracania grekokatolików na łacinników.

Synod połocki – synod Ukraińskiej Cerkwi Greckokatolickiej, który odbył się w 1839 w Połocku. Władze rosyjskie unieważniły na nim postanowienia unii brzeskiej, a wszystkie parafie i diecezje Cerkwi Greckokatolickiej, znajdujące się na terenie zaboru rosyjskiego włączono do struktur Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej.
Pierwszy rozbiór Polski – nastąpił w roku 1772, pierwszy z trzech rozbiorów Polski, do których doszło pod koniec XVIII wieku. Dokonany drogą cesji terytorium I Rzeczypospolitej przez Prusy, Austrię (a właściwie Imperium Habsburgów) i Rosję.

Reakcje przeciwników reformy były dwojakie. Duchowni bazyliańscy wysłali protest do papieża, nazywając w nim jezuitów judzicielami i niegodziwcami. Z braku odzewu papieża w 1884 roku świeccy unici zorganizowali we Lwowie wiec, skutkiem którego było wystosowanie protestu do cesarza austriackiego. W 1885 roku, po wysłuchaniu delegacji grekokatolików lwowskich, Franciszek Józef I obiecał, że zajmie się problemem.

Igumen, ihumen - w prawosławiu oraz w katolickich Kościołach wschodnich przełożony samodzielnego klasztoru lub domu zakonnego, odpowiednik katolickiego przeora, lub greckiego mandryty.
Franciszek Józef I, niem. Franz Joseph I, węg. I. Ferenc József (ur. 18 sierpnia 1830 w pałacu Schönbrunn koło Wiednia, zm. 21 listopada 1916 tamże) – przedstawiciel domu habsbursko-lotaryńskiego, od 1848 cesarz Austrii i apostolski król Węgier (koronowany w 1867).

Jezuici, pomimo głosów sprzeciwu i niechęci wyznawców greckokatolickich, dyplomatycznie podeszli do wdrażania reformy w życie. Byli dobrze zorientowani w stosunkach polityczno-kulturalnych na Ukrainie. Wszyscy znali język ukraiński. Żeby nie wzbudzać niechęci wśród nowicjuszy i starszego duchowieństwa greckokatolickiego, nie prezentowali otwarcie odmienności swojego obrządku. Dla odprawienia liturgii łacińskiej w każdym klasztorze bazyliańskim było przygotowane oddzielne pomieszczenie. W niektórych klasztorach reformatorzy otrzymali dyspensę na wspólnie posty z bazylianami.

Papież (Ojciec Święty) (łac. papa, -ae m, wł. papa, gr. pappas, forma funkcjonująca w języku polskim pochodzi od czeskiego papež) – biskup Rzymu, głowa Kościoła rzymskokatolickiego, katolickich Kościołów wschodnich, Stolicy Apostolskiej oraz państwa Watykan. Obecnym papieżem jest Benedykt XVI.
Galicja (niem. Galizien, węg. Gácsország, cz. Halič, jid. גאַליציע - Golicje, tur. Haliç, rum. Galiţia, ros. Галиция - Galicija, ukr. Галичина - Hałyczyna) – potoczna nazwa narzucona przez zaborców i stosowana na określenie ziem znajdujących się obecnie w Polsce i Ukrainie składających się na dawny zabór austriacki. Również nazwa austriackiego kraju koronnego (dokładniej Królestwo Galicji i Lodomerii), istniejącego w latach 1772-1918. Zalicza się do niej ziemie południowej Małopolski po Wisłę, Ruś Czerwoną oraz zachodnią część Podola do linii Zbrucza. Jest to stosunkowo nowe pojęcie o charakterze kulturowym i historyczno-administracyjnym. Granice Galicji nie pokrywają się z granicami dawniejszych krain historycznych ani regionów geograficznych takich jak Małopolska czy ziemia halicka.

Reforma zakonu bazyliańskiego polegała na zapewnieniu mnichom greckokatolickim wszechstronnego wykształcenia. Nowicjusze uniccy kształcili się pod okiem tymczasowych jezuickich przełożonych z takich przedmiotów jak: gramatyka, historia, język niemiecki, łacina, greka, literatura cerkiewna i religijna oraz retoryka. Skutki gruntownego wykształcenia mnichów bazyliańskich można było dostrzec po kilkunastu latach. Wzrosła liczba powołań, duchowni greckokatoliccy rozszerzyli swoją działalność duszpasterską i oświatową na ukraińskie, białoruskie i rusińskie środowiska emigracyjne za oceanem. W 1896 roku Stolica Apostolska zatwierdziła nową konstytucję kongregacji, po czym zakon bazylianów wznowił swoją działalność duszpasterską. W 1906 roku odbył się pierwszy po reformie zjazd kapituły generalnej.

Katolicyzm – doktryna Kościoła chrześcijańskiego – jednej z dwóch grup Kościołów, obok Kościoła prawosławnego, powstałych w wyniku rozłamu w Kościele chrześcijańskim w 1054 (tzw. schizmy wschodniej). Jedna z największych grup wyznań chrześcijańskich, obok prawosławia i protestantyzmu oraz ogół zasad wiary i życia religijnego do których odwołuje się Kościół rzymskokatolicki wraz z Kościołami wschodnimi pozostającymi z nim w pełnej jedności, wspólnoty tradycjonalistyczne, starokatolickie oraz część anglikańskich, liberalnych i niezależnych.
Sakrament święceń, święcenia kapłańskie, kapłaństwo, święcenia – sakrament w Kościele katolickim, także Kościołach prawosławnych, anglikańskich i starokatolickich, który nadaje władzę uświęcania, tj. udzielania innych sakramentów.

Najpóźniej reforma dobromilska dotarła na Węgry i do Rumunii, dopiero w latach dwudziestych XX wieku, ponieważ proces przekształcania zakonu został wstrzymany na skutek wybuchu pierwszej wojny światowej. Po jej zakończeniu nastąpiły zmiany na mapie politycznej Europy i dzieje zakonu bazylianów należy odtąd rozpatrywać przez pryzmat historii poszczególnych państw.

Jan Paweł II (łac. Ioannes Paulus II), właśc. Karol Józef Wojtyła (ur. 18 maja 1920 w Wadowicach, zm. 2 kwietnia 2005 w Watykanie) – polski duchowny rzymskokatolicki, arcybiskup krakowski, kardynał, papież (16 października 1978 – 2 kwietnia 2005), sługa Boży Kościoła katolickiego, kawaler Orderu Orła Białego.
Białorusini (Беларусы) – naród zamieszkujący w Europie Środkowej i Wschodniej, głównie na terenach dzisiejszej Republiki Białorusi, a także sąsiednich państw: Polski, Litwy, Rosji i Ukrainy. Grupy emigrantów zamieszkują również w USA i Kanadzie.

Zakon bazylianów w Polsce w XX wieku

Bazylianie w okresie 1918–1939

Cerkiew Zaśnięcia Najświętszej Bogurodzicy i św. Jozafata biskupa i męczennika w Warszawie przy ul. Miodowej 16

Po zakończeniu I wojny światowej i podpisaniu traktatu ryskiego większość klasztorów bazyliańskich znalazła się w granicach II Rzeczypospolitej. W 1931 roku miał miejsce zjazd kapituły generalnej. Na mocy jej postanowień kongregacja została podzielona na następujące prowincje: Najświętszego Zbawcy (Galicja), św. Mikołaja (Zakarpacie) oraz Najświętszego Serca Jezusa (Stany Zjednoczone, Kanada). Główna rezydencja władzy zakonnej została przeniesiona do Rzymu. Zmieniono również nazwę zakonu na Ordo Basilianus Sancti Josaphat, która została zatwierdzona przez papieża Piusa XI w 1932 roku.

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.
Prowincja zakonna - jednostka administracji zakonnej, obejmująca domy zakonne na określonym terenie. Na jej czele stoi prowincjał zakonny, będący przełożonym wyższym. Zgodnie z kan.621 KPK jest to połączenie wielu domów zakonnych pod kierownictwem jednego przełożonego, stanowiące bezpośrednią część tego instytutu. Jest typowa dla zakonów o strukturze hierarchicznej i wymaga kanonicznego erygowania. Z reguły przyjmuje się dla prowincji kryteria terytorialne, czasem jednak mogą być one personalne, np oparte o narodowość. Oprócz prowincji, możliwe jest tworzenie innych jednostek analogicznych.

W latach trzydziestych XX wieku nastąpił wzrost liczby powołań. Klasztory bazylianów liczyły wówczas około sześciuset pięćdziesięciu mnichów. W roku 1939 bazylianom umożliwiono prowadzenie audycji w języku ukraińskim na antenie Radia Watykańskiego.

Zakon bazylianów w czasach PRL

Cerkiew Świętego Bazylego Wielkiego w Kętrzynie

17 września 1939 roku terytoria zachodniej Białorusi i Ukrainy znalazły się w granicach ZSRR. Po zakończeniu drugiej wojny światowej również cała Europa Wschodnia należała do bloku komunistycznego. W miarę szerzenia procesu ateizacji społeczeństwa na „ziemiach wyzwolonych” stopniowo redukowano administrację zarówno katolicką jak i prawosławną. NKWD przeprowadzało masowe aresztowania księży i zakonników, wysyłając ich do łagrów. Represje uderzyły także w zakon bazylianów, pozbawiając ich majątków już w roku 1939 i zabraniając im działalności oświatowej.

Argentyna (Argentina, Republika Argentyńska – República Argentina) – państwo w Ameryce Południowej, nad południowym Atlantykiem. Graniczy z Chile na zachodzie, Boliwią i Paragwajem na północy, Brazylią i Urugwajem na północnym wschodzie. Argentyna rości pretensje do archipelagu Falklandów oraz części Antarktydy. Nazwa pochodzi od łacińskiego argentum (srebro), którym Indianie obdarowali hiszpańskich rozbitków Juana Díaza de Solís. Pod względem wielkości Argentyna jest ósmym krajem na świecie i drugim w Ameryce Południowej (biorąc pod uwagę liczbę ludności i powierzchnię). Argentyna jest członkiem organizacji gospodarczej Mercosur.
Przemyśl (ukr. Перемишль, ros. Перемышль, niem. Prömsel, czes. Přemyšl, łac. Praemislia) – miasto w województwie podkarpackim nad Sanem, liczące 66 389 mieszkańców (XII 2009), co czyni je drugim pod względem ludności miastem województwa podkarpackiego.

W 1945 roku zostali aresztowani wszyscy biskupi greckokatoliccy na Białorusi i Ukrainie. W 1946 roku odbył się pseudosynod greckokatolicki we Lwowie. Pod presją Moskwy Ukraiński Kościół Greckokatolicki włączono do Cerkwi prawosławnej Patriarchatu Moskiewskiego. Do 1950 roku wszystkie klasztory bazyliańskie w państwie Rad zostały skasowane. W państwach bloku socjalistycznego przetrwało kilka klasztorów: w Polsce Ludowej i socjalistycznej Jugosławii.

Europa – część świata (określana zwykle tradycyjnym, acz nieścisłym mianem kontynentu), leżąca na półkuli północnej, na pograniczu półkuli wschodniej i zachodniej, stanowiąca wraz z Azją kontynent Eurazję.
Czechosłowacja (czes. Československo, słow. Česko-Slovensko lub Československo) – państwo w Europie Środkowej istniejące w latach 1918-1992. 1 stycznia 1993 w miejscu Czechosłowacji powstały dwa nowe państwa – Czechy i Słowacja. Kraj graniczył z Niemcami (1945-90: NRD i RFN), Polską, ZSRR (1991: Ukrainą), Rumunią (do 1939), Węgrami i Austrią. Stolicą Czechosłowacji była Praga.

W Polsce Kościół greckokatolicki działał w ramach administracji Kościoła rzymskokatolickiego, a bazylianie prowadzili pracę duszpasterską na Ziemiach Odzyskanych – wśród ludności greckokatolickiej, deportowanej na skutek akcji „Wisła”. Placówką, wysyłającą misjonarzy bazyliańskich był jedyny w Polsce powojennej klasztor przy ul. Miodowej 16 w Warszawie. W tym klasztorze wznowiony został nowicjat – w 1959 roku.

Zakon mniszy, zakon kontemplacyjny (z gr. μοναχός monachos – samotnik, z łac. contemplare - wpatrywać się), – katolicka i prawosławna forma życia zakonnego, polegająca w pierwotnej wersji na całkowitym odcięciu się od świata zewnętrznego i życie w całkowitym odosobnieniu lub w nielicznej zamkniętej wspólnocie, poświęcone prawie wyłącznie modlitwie i kontemplacji Boga.
Eparchia wrocławsko-gdańska - jedyna eparchia (odpowiednik diecezji w obrządku łacińskim) obrządku bizantyjsko-ukraińskiego w Polsce ze stolicą we Wrocławiu, graniczy z archieparchią przemysko-warszawską wzdłuż Wisły.

Odwilż gomułkowska przyniosła poprawę sytuacji Kościoła w Polsce. Stopniowo bazylianie rozszerzali swoją działalność – na północy państwa. Powiększała się liczba zakonników, o czym świadczą powstałe w 1961 roku rezydencja zakonna w Przemyślu, w 1977 roku w Węgorzewie, a w 1982 roku – w Kołobrzegu. W 1983 roku otwarty został drugi w Polsce dom zakonny – w Węgorzewie, który stał się jednocześnie stolicą nowo utworzonej wiceprowincji. Bazylianie w latach 1975-1983 prowadzili działalność duszpasterską w Stargardzie Szczecińskim, w latach 1985–1991 również w Olsztynie. Ich parafie w tych miastach zostały przekazane w latach późniejszych greckokatolickim kapłanom diecezjalnym. W 1982 roku została erygowana wiceprowincja zakonu bazylianów Opieki Najświętszej Bogurodzicy.

Cesarstwo Austriackie niem. Kaisertum Österreich (dawniej pisane Kaiserthum Oesterreich) – państwo powstałe w 1804 w reakcji na proklamowanie przez Napoleona I Cesarstwa Francuskiego.
Józef II Habsburg, pełne imię: Józef Benedykt August Jan Antoni Michał Adam (ur. 13 marca 1741 w Wiedniu, zm. 20 lutego 1790 w Wiedniu) – najstarszy syn cesarzowej Marii Teresy Habsburg i Franciszka I Lotaryńskiego, wnuk Karola VI Habsburga. Cesarz Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego od 1764/1765 r.

Sytuacja zakonu w Polsce po upadku komunizmu

Pierwszym klasztorem, powstałym po upadku komunizmu w Polsce był klasztor w Kętrzynie, założony w roku 1990. Rok później został zwrócony zakonowi klasztor i cerkiew w Przemyślu. W roku 1997 tamże został otworzony drugi monaster. Klasztor przy ul. Miodowej w Warszawie brał czynny udział w odnowieniu struktury zakonów bazyliańskich na Ukrainie, Słowacji i w Rumunii, umożliwiając kandydatom do nowicjatu naukę w swojej siedzibie, a później wysyłając młodych zakonników na Papieski Wydział Teologiczny w Warszawie w celu kontynuacji kształcenia. Według oficjalnych danych z 1 stycznia 2008 roku w prowincji bazyliańskiej funkcjonują cztery klasztory: w Warszawie, Przemyślu, Kętrzynie i Węgorzewie. Społeczność zakonna liczy osiemnastu członków: trzynastu ojców zakonnych, jednego diakona, dwóch braci zakonnych. Pod opieką bazylianów działa jedenaście parafii. Dziesięć znajduje się w województwie warmińsko-mazurskim i jedna w województwie mazowieckim – w Warszawie.

Władysław IV Waza (ur. 9 czerwca 1595 w Łobzowie, zm. 20 maja 1648 w Mereczu) – król Polski w latach 1632–1648 i tytularny król szwedzki 1632–1648, tytularny car rosyjski do 1634, syn Zygmunta III Wazy i jego pierwszej żony Anny Habsburżanki.
Byteń, Bycień (biał. Быцень, Bycień ros. Бытень, Bytień) – wieś (dawniej miasteczko) na Białorusi na południe od Słonimia nad rzeką Szczarą. Centrum sielsowietu byteńskiego (Быценскі сельсавет) w rejonie iwacewickim obwodu brzeskiego.

Z klasztoru w Węgorzewie pochodzą dwaj biskupi greckokatoliccy. Są to egzarcha kijowsko-wyszhorodzki – Bazyli Medwit oraz ordynariusz eparchii wrocławsko-gdańskiej – Włodzimierz Juszczak. Dwóch polskich misjonarzy bazyliańskich działa na Ukrainie.

Bazylianie na świecie

W wyniku reformy dobromilskiej misje i klasztory bazyliańskie zaczęły powstawać na całym świecie. Już w 1897 roku zakonnicy otworzyli pierwszą misję na półkuli zachodniej – w Brazylii. Kolejno bazylianie zakładali klasztory w Kanadzie – w 1902 roku, w Stanach Zjednoczonych – w 1932 i Argentynie – w 1934.

Język ukraiński (українська мова, ukrajinśka mowa) to język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich. Posługuje się nim ponad 47 mln ludzi, głównie na Ukrainie, gdzie ma status języka urzędowego, używany jest również przez Ukraińców w Rosji, Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, Mołdawii, Polsce i na Białorusi. Współczesny alfabet ukraiński stanowi odmianę cyrylicy, a obecna ortografia ustalona została zasadniczo na początku XX wieku.
Parafia (z łac. parochia), probostwo – podstawowa jednostka organizacyjna Kościoła katolickiego i wielu innych wyznań chrześcijańskich. Według koncepcji teologicznych to przede wszystkim określona wspólnota wiernych. Zwierzchnikiem parafii jest proboszcz, któremu mogą pomagać inni księża wikariusze, oraz kapelani czy rezydenci. Centralnym ośrodkiem życia parafii jest kościół parafialny (farny).

Po zakończeniu drugiej wojny światowej nastąpiły zmiany w administracji zakonnej zarówno w Ameryce, jak i w Europie Wschodniej. W 1947 roku powstały trzy nowe prowincje: na Węgrzech, w Rumunii i Czechosłowacji. Ale w czasie, gdy zakon w Europie Wschodniej przeżywał kryzys, działalność bazylianów w Ameryce rozwijała się. W 1948 roku zostały utworzone dwie prowincje zakonne: w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie. Brazylijska wiceprowincja św. Józefa otrzymała status prowincji. W 1964 roku powstała prowincja zakonu w Argentynie. Po ponad stupięćdziesięcioletniej przerwie w roku 1953 został obrany nowy protoarchimandryta (stanowisko to zostało zlikwidowane w Cesarstwie Rosyjskim w 1802 roku – patrz wyżej).

Ameryka – część Ziemi położona na półkuli zachodniej, w skład której wchodzą dwa kontynenty: Ameryka Północna i Ameryka Południowa. Rozciąga się na długości ponad 15,5 tys. km od Archipelagu Arktycznego po Ziemię Ognistą. Niekiedy na oznaczenie obu Ameryk używa się także określeń Nowy Świat lub półkula zachodnia.
Brewe (w łac. krótkie pismo) – urzędowe pismo papieskie dotyczące spraw mniejszej wagi. W odróżnieniu od bulli jest pisane zwykłą łaciną na cienkim pergaminie, opatrzone czerwoną woskową pieczęcią papieską, którą jest odciśnięty Pierścień Rybaka.

Po upadku komunizmu w Europie Wschodniej zaczął się proces odrodzenia zakonu w Rumunii, na Słowacji, Ukrainie i Węgrzech. Zakon został zaangażowany w odnowienie Kościoła greckokatolickiego w państwach byłego bloku komunistycznego. Na Ukrainie wznowiono działalność wydawnictwa bazyliańskiego we Lwowie „Misjonarz”. W Brzuchowicach na Ukrainie zostało utworzone centrum edukacyjne dla stu pięćdziesięciu studentów.

Józef Weliamin Rutski (ukr. Йосиф Велямин Рутський, białorus. Язэп Вельямін Руцкі, imię świeckie Jan, 1574- 5 lutego 1637), greckokatolicki metropolita kijowski, organizator Kościoła unickiego, reformator zakonu bazylianów.
GUŁag, Gułag (niekiedy dopuszczana jest forma GUŁAG) - system obozów pracy przymusowej (łagrów) w ZSRR, którego więźniami byli zarówno przestępcy kryminalni, jak i osoby uznawane za społecznie niepożądane lub politycznie podejrzane. Słowo jest akronimem nazwy instytucji zarządzającej tym systemem - ros. Главное Управление Исправительно—Трудовых Лагерей и колоний "Gławnoje Uprawlenije Isprawitielno-Trudowych Łagieriej i Kolonij" (Główny Zarząd Poprawczych Obozów Pracy). W rzeczywistości, w różnych okresach, instytucja ta nosiła różne nazwy. Jako synonim stosowane jest określenie łagry od ros. słowa obóz (лагерь, łagier).

Formacja zakonna

Wstąpienie do wspólnoty zakonnej bazylianów odbywa się w kilku etapach:

Kandydatura – pierwszy rok życia zakonnego. Kandydat poznaje zasady życia w klasztorze. Pod okiem wyznaczonego mnicha utwierdza się w swoim powołaniu.
Nowicjat – drugi etap życia zakonnego. Kandydat otrzymuje habit zakonny, ale nie składa jeszcze ślubów. Zostaje wprowadzony w duchowość zakonną i klasztorne praktyki modlitewne, zapoznaje się z regułą zakonną.
Śluby tymczasowe – przysięga zakonna, składana na okres jednego roku i odnawiana w przeciągu pięciu lat. Zakonnik składa śluby czystości, posłuszeństwa i ubóstwa. Po upływie roku można zrezygnować z życia zakonnego i opuścić klasztor. W okresie ślubów tymczasowych zakonnikom przeznacza się prace i studia według zdolności. Kandydaci do kapłaństwa studiują, a bracia odbywają specjalistyczne kursy, lub otrzymują obowiązki we wspólnocie. Zakonnicy pogłębiają swoje życie modlitewne i pod przewodnictwem doświadczonego mnicha realizują śluby.
Wieczysta profesja zakonna – śluby wieczyste. Po pięciu latach ślubów tymczasowych zakonnik składa wieczystą profesję zakonną. Warunkiem jest jego pewność odnośnie swojego powołania oraz zdobycie potrzebnej wiedzy i doświadczenia duchowego. Śluby wieczyste obowiązują do końca życia. Po złożeniu profesji zakonnik jest stróżem własnego serca i sam dba o pogłębienie modlitewnej łączności z Bogiem i Jego wolą. Przełożony klasztoru jest dla niego pomocnikiem w drodze do Królestwa Wiecznego.

Supraśl to miasto w woj. podlaskim, w powiecie białostockim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Supraśl. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. białostockiego. Położone jest nad rzeką Supraślą, na Wysoczyźnie Białostockiej, jest otoczone Puszczą Knyszyńską. Wchodzi w skład aglomeracji białostockiej. Według danych z 31 grudnia 2004 miasto miało 4526 mieszkańców.
Nowicjusz - w Kościele katolickim osoba odbywająca nowicjat w zakonie, czyli przygotowująca się do złożenia stosownych ślubów, poddająca się procesom: sprawdzenia swojego powołania i formacji duchowej.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)