Zakrzep - Polski Serwis Naukowy

Zakrzep, inaczej skrzeplina (łac. thrombus) – tworzący się za życia organizmu, w świetle naczynia, czop, powstały na skutek wykrzepiania krwi lub zlepiania się i osadzania płytek krwi.

Patogeneza

Skrzeplina powstaje gdy:

zmianie uległa ściana naczynia, zatracając swój antykoagulacyjny charakter,

występują zaburzenia w warstwowym przepływie krwi,

występują zmiany w składzie krwi (np. nadpłytkowość).

Powyższe trzy cechy to tak zwana triada Virchowa.

Podział

skrzeplina warstwowa (łac. thrombus lamellaris) – powstaje na skutek zlepiania i osadzania się płytek

skrzeplina zamykająca (łac. thrombus obturatorius) – zamyka całkowicie światło naczynia

skrzeplina przyścienna (łac. thrombus parietalis) – osadza się przy ścianach naczynia, nie zamyka całkowicie jego światła

skrzeplina szklista (łac. thrombus hyalinicus) – występuje tylko w naczyniach włosowatych

skrzeplina kulista (łac. thrombus globosus) – występuje tylko w jamach serca

skrzeplina pierwotna (łac. thrombus autochtonus) – pierwotna skrzeplina powstała w mechanizmie konglutynacji

skrzeplina przedłużona (łac. thrombus prolongatus) – rozbudowana skrzeplina powstała na bazie skrzepliny pierwotnej w mechanizmie koagulacji

Przebieg

Skrzeplina może ulegać rozmiękaniu (rozpuszczeniu przez granulocyty), organizacji lub zwapnieniu.

Przekrwienie (łac. z gr. hyperaemia) - zwiększenie ilości krwi w narządzie wskutek zwiększonego dopływu krwi tętniczej (przekrwienie czynne) albo utrudnionego odpływu krwi żylnej (przekrwienie bierne). Przekrwienie mieszane łączy w sobie obydwa mechanizmy.

Fibroblasty - komórki występujące u zwierząt, wywodzące się z mezodermy, będące najliczniejszymi komórkami tkanki łącznej właściwej. Posiadają jedno okrągłe lub owalne jądro komórkowe, przeważnie z wyraźnym jąderkiem. Aktywne fibroblasty mogą być rozpoznane dzięki szorstkiemu retikulum komórkowemu. Nieaktywne fibroblasty, zwane także fibrocytami, są mniejsze i wrzecionowate, ze zredukowanym retikulum. Fibroblasty i fibrocyty są osiadłe, ale posiadają zdolność do ruchu. Częstość podziałów mitotycznych fibroblastów zwiększa się podczas gojenia się tkanki łącznej, pod wpływem czynnika wzrostu fibroblastów - FGF. Fibroblasty, które mają zdolność do podziałów mitotycznych zwane są często komórkami siateczkowymi.

Organizacja skrzepliny polega na wrastaniu w nią fibroblastów wytwarzających włókna kolagenowe i otaczaniu jej przez śródbłonek naczynia. Jeżeli organizacji podlega skrzeplina przyścienna następuje trwałe zwężenie światła naczynia. Jeżeli proces dotyczy skrzepliny zamykającej, naczynie ulega zarośnięciu. Niekiedy w trakcie organizacji skrzepliny zamykającej, mogą wytworzyć się kanały, w które wnikają komórki śródbłonka, wyścielając je od środka i tworząc nowe drogi przepływu krwi.

Kolagen – główne białko tkanki łącznej. Posiada ono bardzo wysoką odporność na rozciąganie i stanowi główny składnik ścięgien. Jest odpowiedzialny za elastyczność skóry. Ubytek kolagenu ze skóry powoduje powstawanie zmarszczek, w trakcie jej starzenia. Kolagen wypełnia także rogówkę oka, gdzie występuje w formie krystalicznej. Kolagen jest powszechnie stosowany w kosmetykach, zwłaszcza w kremach i maściach przeciwzmarszczkowych. Stosuje się go też jako wypełniacz w chirurgii kosmetycznej – np. do wypełniania ust.

Granulocytami określa się rodzaj leukocytów, które w cytoplazmie zawierają liczne ziarnistości oraz posiadają podzielone na segmenty (segmentowane) jądro komórkowe.

Powikłania

Możliwe następstwa skrzepliny:

oderwanie skrzepliny i wtórny zator

niedokrwienie okolicznych tkanek (np. zawał serca, jelita, jądra, udar niedokrwienny mózgu)

przekrwienie bierne – na skutek utrudnienia odpływu krwi

ropnie przerzutowe – powstałe na skutek oderwania fragmentów zakażonej skrzepliny.

Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.

Trombocyt – podłużna komórka pozbawiona jądra odgrywająca u większości kręgowców istotną rolę w procesach krzepnięcia krwi. U człowieka zwana także płytką krwi lub czasem płytką Bizzozera.

Układ krwionośny człowieka (łac. sistema sanguiferum hominis) – układ zamknięty, w którym krew (łac. sanguis) krąży w systemie naczyń krwionośnych, a serce (łac. cor) jest pompą wymuszającą nieustanny obieg krwi. Układ ten wraz z układem limfatycznym (łac. sistema lyphaticum) tworzą układ krążenia (łac. sistema circulatorium).