Zamach - film - Polski Serwis Naukowy

Zamach – polski wojenny dramat psychologiczny z 1959 roku w reżyserii Jerzego Passendorfera.

O filmie

Dramat wojenny, który jest rekonstrukcją przygotowań i realizacji wyroku śmierci – wykonanego 1 lutego 1944 – na szefie SS i policji na dystrykt warszawski podczas hitlerowskiej okupacji – Franzu Kutscherze. Franz Kutschera został skazany na karę śmierci przez Komendę Główną Armii Krajowej za masowe egzekucje Polaków w okupowanej Warszawie. Decyzję podjęto w porozumieniu z Rządem Polskim na uchodźstwie.

IMDb.com (The Internet Movie Database) – największa na świecie internetowa baza aktorów i filmów. Zawiera informacje o artystach i produkcjach z wielu części świata (w tym także polskich). Z bazy możemy się dowiedzieć między innymi o dorobku aktorów (reżyserów, scenarzystów, muzyków i innych osób związanych z produkcją i tworzeniem filmu), przeczytać krótkie syntetyczne biografie (przy niektórych osobach). Baza pozwala również sprawdzić informacje o filmach, serialach i produkcjach telewizyjnych (nawet tych w produkcji), jak również o nagrodach filmowych. Mankamentem bazy jest nieuwzględnianie charakterystycznych znaków diakrytycznych niektórych języków, w tym języka polskiego.

Rząd Rzeczypospolitej Polskiej na uchodźstwie – rząd Rzeczypospolitej Polskiej w latach 1939-1990 będący legalną kontynuacją władz II RP, zmuszonych opuścić Polskę po agresji III Rzeszy i ZSRR na Polskę we wrześniu 1939 i okupacji całego terytorium Polski przez agresorów. Siedzibą rządu był Paryż, później Angers (na zasadzie eksterytorialności), a od końca czerwca 1940 (kapitulacji Francji) - Londyn. Władze RP na uchodźstwie zakończyły działanie po wyborze i zaprzysiężeniu Lecha Wałęsy na prezydenta Polski i przekazaniu mu insygniów prezydenckich przez Prezydenta RP Ryszarda Kaczorowskiego.

W filmie przedstawiono w fabularyzowany sposób dokładne przygotowania do akcji Kutschera, jak i dramatyczny jej przebieg. Dzieło jest utrzymywane w konwencji dokumentu, jednak sama rekonstrukcja następujących zdarzeń nie jest dosłowna, pseudonimy bohaterów zostały zmienione (np. Kolos zamiast Olbrzymek), ani razu nie pada nazwisko Kutschery, nie mówiąc o nazwie organizacji dokonującej zamachu.

Wisła (łac. i ang. Vistula, niem. Weichsel) – najdłuższa rzeka Polski, o długości 1047 km. Jest także najdłuższą rzeką w zlewisku Morza Bałtyckiego.

Franz Kutschera (ur. 22 lutego 1904 w Oberwaltersdorf w Dolnej Austrii, zm. 1 lutego 1944 w Warszawie) – Austriak, SS-Brigadeführer und Generalmajor der Polizei, Dowódca SS i Policji na dystrykt warszawski Generalnego Gubernatorstwa podczas okupacji niemieckiej w Polsce, zwany katem Warszawy; zbrodniarz nazistowski.

Młodzi żołnierze AK pod dowództwem "Zawady" w ramach przygotowań do akcji zdobywają niemiecki samochód, przygotowują broń, granaty, prowadzą rozpoznanie taktyczne i podejmują udaną akcję. Po wykonaniu wyroku mają utrudniony odwrót z miejsca akcji. Zmasowany odwetowy ogień Niemców poważnie komplikuje sytuację. Kilku żołnierzy AK zostaje rannych. Następuje pilna potrzeba odwiezienia ich do szpitala i zaopatrzenia chirurgicznego. Niemcy rozpoczynają pościg i blokadę miasta. Dwóch żołnierzy AK zostaje zatrzymanych na moście Kierbedzia. Skaczą do Wisły, w której zostają zastrzeleni. Wielu zamachowców ginie, jednak cel akcji został osiągnięty.

SS (Die Schutzstaffel der NSDAP – eskadra ochronna NSDAP) – paramilitarna i początkowo elitarna niemiecka formacja nazistowska, podległa partii NSDAP.

Filmweb (filmweb.pl) – największy polski serwis internetowy poświęcony filmom i ludziom kina. Druga co do wielkości baza filmowa na świecie po IMDb.com (na dzień 18 lipca 2010 zawiera informacje o 460297 filmach, 32874 serialach i 1273718 ludziach filmu).

Film jest czarno-biały. Ujęcia wykonywano w Warszawie (m.in. na ul. Emilii Plater) oraz w Toruniu, w którym na moście drogowym zrealizowano sceny rozgrywające się na moście Kierbedzia.