Zamach bombowy na stacji kolejowej w Tarnowie

Zamach bombowy na stacji kolejowej w Tarnowie – został przeprowadzony 28 sierpnia 1939 roku przez niemieckiego agenta. Bomba eksplodowała o godzinie 23:18, zabijając 20 ludzi i raniąc 35.

Historia

Sabotażystą był Antoni Guzy, członek niemieckiej mniejszości narodowej w Bielsku-Białej. Zostawił on w sali bagażowej dwie walizki wyładowane materiałami wybuchowymi. Liczba ofiar byłaby dużo wyższa gdyby na peron zajechał pociąg z Krakowa, który spóźnił się osiem minut. Ponadto kilka minut przed zamachem odjechał ze stacji wojskowy transport z wieloma żołnierzami. W przybliżeniu jedna trzecia budynku stacji została zniszczona.

Kraków – i pod względem powierzchni. Jedno z najstarszych miast Polski, o ponad tysiącletniej historii. Kraków posiada wartościowe zabytki architektury, działa w nim wiele instytucji i placówek kulturalnych.

I wojna światowa – pomiędzy od czasu wojen napoleońskich na kontynencie europejskim zakończony klęską Państw Centralnych, likwidacją mocarstw Świętego Przymierza i powstaniem w Europie Środkowej i południowej licznych państw narodowych. Mimo ogromu strat i wstrząsu nimi wywołanego wojna ta nie rozwiązała większości konfliktów, co doprowadziło do wybuchu II wojny światowej 21 lat po jej zakończeniu.

Antoni Guzy był synem niemieckiej matki i polskiego ojca. Jego ojciec zginął podczas I wojny światowej, a w 1938 roku Guzy - ślusarz - został bezrobotny. Szukając pracy dołączył do Gewerkschaft Deutscher Arbeiter, związku zawodowego pomagającego zorganizować pracę w Niemczech. Prawdopodobnie przez tę organizację został zwerbowany do przeprowadzenia zamachu.

Niemcy – naród zamieszkujący przede wszystkim Republikę Federalną Niemiec, posługujący się językiem niemieckim z grupy języków germańskich. Pod względem wyznaniowym Niemcy są podzieleni na katolików (płd. i zach. Niemcy) i protestantów (płn. i wsch. Niemcy). Populacja jest trudna do oszacowania gdyż zawiera w sobie nie tylko rodowitych Niemców, ale także ich potomków rozsianych na kilku kontynentach. Mieści się ona w przedziale pomiędzy 80 a 160 milionów osób.

Mniejszość narodowa – grupa etniczna, która jest osiedlona na terytorium innego kraju/grupy etnicznej. Wyróżnia się od innych zbiorowości odrębnym pochodzeniem i kulturą, a często także językiem i wyznaniem. Mniejszość etniczna może starać się zachować tę odrębność, aczkolwiek zdarzają się przykłady asymilacji kulturowej, kiedy członkowie jednej grupy etnicznej odłączają się od swoich pobratymców i wstępują do innej grupy etnicznej, np. Żydzi europejscy.

Nie ma możliwości zrekonstruowania wszystkich szczegółów zamachu. O 11:30 Guzy spotkał się z człowiekiem ze Skoczowa nazwiskiem Neuman, który był członkiem niemieckiej organizacji wywiadowczej. Razem wsiedli do pociągu do Krakowa i opuścili stację w Bielsku o 12:13. W Krakowie odebrali dwie walizki z biura sali bagażowej. Według późniejszego zeznania Guzego, Neuman powiedział mu, żeby zostawił obie walizki w Tarnowie, po czym powrócił do Krakowa, gdzie obaj ponownie się spotkają.

Prowokacja gliwicka – niemiecki napad na niemiecką radiostację w Gliwicach, dokonany w czwartek 31 sierpnia 1939 o godz. 20.00, wykorzystany natychmiast przez niemiecką propagandę jako główny "dowód polskich prowokacji". Berlińskie radio informowało ponadto o kilku innych atakach rzekomych powstańców, których – już na terytorium Niemiec – wspierać miały regularne oddziały Wojska Polskiego, wyposażone w broń ciężką. W ten sposób nazistowska propaganda już 31 sierpnia o godz. 22.30 obwiniła Rzeczpospolitą o rozpoczęcie wojny, a III Rzeszę przedstawiła jako ofiarę polskiej agresji. Dla Hitlera incydenty graniczne stanowiły alibi (od godziny 5.45 odpowiadamy ogniem), a dla Francji – mogły stanowić pretekst do nieudzielenia Polsce militarnej pomocy. Prowokacja gliwicka była jednym z serii przedsięwzięć Hitlera, mających zapobiec przekształceniu planowanej agresji III Rzeszy na Polskę w II wojnę światową, poprzez powstrzymanie sojuszników Rzeczypospolitej od wywiązania się z zobowiązań sojuszniczych wobec Polski, co by oznaczało dla Niemiec ryzykowną wojnę na dwa fronty.

Tarnów - stacja kolejowa w Tarnowie, w województwie małopolskim, w Polsce. Wg kategoryzacji PKP, dworzec ma kategorię B. Stacja znajduje się na międzynarodowej linii kolejowej E30 Zgorzelec-Medyka. Położona jest w południowej części miasta. Stacja posiada 3 perony: jednokrawędziowy peron 1 (posiada on też nieużywaną drugą krawędź od strony zachodniej) oraz wyspowe perony 2 i 3. Do 2008 r. istniał też wąski peron wyspowy 1A - obecnie rozebrany. Na stacji znajdują się dwie nastawnie ("Tr", "Tr1") wyposażone w urządzenia przekaźnikowe typu E. Ciekawostką jest stara sygnalizacja świetlna z sześciokomorowymi semaforami. Przez stację przechodzą następujące linie kolejowe:

Po eksplozji Guzy został zatrzymany przez policję, zapytany o dokumenty i przepuszczony. Zatrzymany znowu niedaleko stacji, został rozpoznany jako człowiek, który zostawił walizki. W czasie przesłuchania powiedział, że żałuje tego co zrobił i nie dostał za wykonanie zamachu żadnych pieniędzy. Jego dalsze losy są nieznane.

Incydent jabłonkowski - umowna nazwa wydarzeń z dnia 25 na 26 sierpnia 1939 r. na granicy polsko-słowackiej na południe od miasta Jabłonkowa, obejmujących napad bojówki hitlerowskiej na stację kolejową w Mostach koło Jabłonkowa i próbę przejęcia tunelu kolejowego pod Przełęczą Jabłonkowską.

Bielsko-Biała (niem. Bielitz-Biala, czes. Bílsko-Bělá) – miasto na prawach powiatu w Polsce południowej, w województwie śląskim, na Pogórzu Śląskim, u stóp Beskidu Małego i Beskidu Śląskiego, nad rzeką Białą. Jest stolicą powiatu bielskiego, Euroregionu Beskidy, diecezji bielsko-żywieckiej kościoła rzymskokatolickiego i diecezji cieszyńskiej kościoła ewangelicko-augsburskiego, a także głównym miastem aglomeracji bielskiej.

Bibliografia

http://www.gazetawyborcza.pl/1,75480,2887486.html

http://www.diapozytyw.pl/pl/site/slady_i_judaica/tarnow

Zobacz też

Incydent jabłonkowski

Prowokacja gliwicka

Selbstschutz