Gwinea na mapie Afryki Zachodniej

Zamach stanu w Gwinei w 2008 roku – zamach stanu dokonany w Gwinei przez juntę wojskową pod dowództwem kapitana Moussy Dadis Camary. Grupa wojskowych pod jego przywództwem 23 grudnia 2008, kilka godzin po obwieszczeniu śmierci prezydenta Lansany Conté, ogłosiła powstanie Rady Narodowej na rzecz Demokracji i Postępu (CNDD), rozwiązanie wszystkich instytucji republiki i przejęcie władzy w państwie.

Kapitan Camara zapowiedział organizację wolnych wyborów oraz walkę z korupcją i innymi patologiami państwa. Przewodniczący parlamentu pełniący obowiązki prezydenta i dotychczasowy premier, po początkowym sprzeciwie, kilka dni po zamachu uznali nowe władze wojskowe. Poparcia udzieliło im również większość krajowych organizacji społecznych i politycznych. Społeczność międzynarodowa w większości potępiła zamach stanu i wezwała juntę wojskową do szybkiego przywrócenia porządku konstytucyjnego. Unia Afrykańska i ECOWAS zawiesiły Gwineę w prawach członka organizacji.

Śmierć prezydenta Lansany Conté

Prezydent Lansana Conté

22 grudnia 2008 o godzinie 18:45 czasu miejscowego w wieku 74 lat zmarł prezydent Lansana Conté, rządzący Gwineą od kwietnia 1984. Doszedł do władzy w wyniku wojskowego zamachu stanu po nagłej śmierci pierwszego prezydenta kraju Ahmeda Sekou Touré. Po wprowadzeniu systemu wielopartyjnego na początku lat 90., trzykrotnie wygrywał wybory prezydenckie (1993, 1998, 2003), które za każdym razem opozycja uznawała za sfałszowane bądź bojkotowała. W czerwcu 2006 oraz styczniu i lutym 2007 służby bezpieczeństwa brutalnie stłumiły strajk powszechny zorganizowany przez związki zawodowe, co doprowadziło do ofiar śmiertelnych. Jego rządy charakteryzowały się zastraszaniem i więzieniem przeciwników politycznych.

Nagła i nieoczekiwana śmierć prezydenta została ogłoszona we wczesnych godzinach porannych 23 grudnia 2008 przez przewodniczącego Zgromadzenia Narodowego, Aboubacara Somparé. Oznajmił, iż "ma ciężkie i trudne zadanie poinformowania, z wielkim smutkiem, o śmierci prezydenta po długiej chorobie". Nie podał jednak przyczyny zgonu. Conté od wielu lat chorował na cukrzycę, miał również zdiagnozowaną białaczkę. Był ponadto nałogowym palaczem. Somparé powiedział, że prezydent "ukrywał swój stan fizyczny w celu zapewnienia szczęścia Gwinei".

Zgodnie z konstytucją, w przypadku śmierci prezydenta jego obowiązki przejmował przewodniczący parlamentu, który był zobowiązany przeprowadzić nowe wybory prezydenckie w ciągu 60 dni. Aboubacar Somparé zwrócił się z wnioskiem do przewodniczącego Sądu Najwyższego Lamine Sidimé w celu potwierdzenia śmierci prezydenta i zastosowania przepisów konstytucji. W trakcie odczytywania w telewizyjnego oświadczenia towarzyszyli mu premier Ahmed Tidiane Souaré oraz szef sztabu sił zbrojnych Diarra Camara. Premier Souré zaapelował do "narodu gwinejskiego" o spokój. Wezwał wojsko do zapewnienia bezpieczeństwa granic i zachowania spokoju wewnątrz kraju w "hołdzie pamięci wspaniałego zmarłego przywódcy". W imieniu rządu ogłosił 40-dniową żałobę narodową. Nakazał opuszczenie flag państwowych do połowy masztu i zapowiedział rychłe ustalenie planów ceremonii pogrzebowej. O spokój i opanowanie zaapelował do żołnierzy także dowódca wojska Diarra Camara.

W Pałacu Ludowym, gmachu parlamentu, we wczesnych godzinach 23 grudnia zebrali się na spotkaniu premier Souaré, przewodnicący Zgromadzenia Narodowego, przewodniczący Sądu Najwyższego oraz najwyżsi dowódcy wojskowi.

czytaj dalej: [2], [3]