|
|
|
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
 RSS
Dodaj do:
Warto przeczytać: Eksperymentalne loty rakiet, zjazdy miłośników astronautyki i modelarstwa na poligonach wojskowych, pokonanie bariery dźwięku przez amatorskie rakiety badawcze, udział w happeningach, wystawach i szeroko prowadzona popularyzacja wiedzy o kosmosie i tech... Polskie Towarzystwo Matematyczne ogłosiło laureatów nagród im. Banacha i Steinhausa oraz nagrody dla młodych matematyków za 2009 rok. Nagrodę im. Stefana Banacha zdobył prof. Tomasz Downarowicz z Instytutu Matematyki i Informatyki Politechniki Wrocławskiej. N... 9 lutego ukazał się biuletyn informacyjny Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Astronomicznego. Zawarto w nim informacje na temat tegorocznych konferencji astronomicznych organizowanych w Polsce. Zjazd Polskiego Towarzystwa Astronomicznego (PTA) odbędzie si... Medal Bohdana Paczyńskiego będzie przyznawać Polskie Towarzystwo Astronomiczne (PTA) wybitnym naukowcom związanym z polską astronomią. Nową nagrodę ustanowiono podczas zakończonego niedawno zjazdu PTA w Gdańsku. Medal im. Paczyńskiego ma być najwyższym odznaczeni... Inwestycje w Centralny Okręg Przemysłowy, oprócz wpływu na polski potencjał obronny, miały duże znaczenie społeczne. Aktywizowały zaniedbany region - Galicję, w której występowało duże bezrobocie - mówi PAP prof. Wojciech Morawski, z Zakładu Historii Gospodarczej i ...
Ostatnio na Forum:
Dyskusje
8
odp.
4
odp. Reklama:
 Zamek PienińskiCzy wiesz że...? III najazd mongolski na Polskę, (zwany też III najazdem tatarskim na Polskę) – atak Mongołów na Polskę pod wodzą Nogaja i Telebogi, który miał miejsce na przełomie 1287 i 1288 roku. Pieniny Właściwe lub Pieniny Środkowe (często, choć nieprawidłowo określane są po prostu nazwą Pieniny) – część leżącego na terenie Polski pasma Pienin. Od strony wschodniej sąsiadują z Małymi Pieninami, od strony zachodniej z Pieninami Spiskimi. Pieniny Właściwe ciągną się od Czorsztyna i Niedzicy do przełomu Dunajca między Leśnicą a Krościenkiem. Ich najwyższym szczytem są Trzy Korony, a konkretnie jedna z turni szczytowych – Okrąglica (982 m n.p.m.). Długość pasma wynosi 12 km, szerokość 3,5–4 km, a powierzchnia całkowita 35 km². Większość tego obszaru jest objęta ochroną, wchodzi w skład Pienińskiego Parku Narodowego. Bolesław V Wstydliwy (ur. 21 czerwca 1226 w Starym Korczynie, zm. 7 grudnia 1279) – książę krakowski (od 1243) i sandomierski (od 1232), ostatni przedstawiciel małopolskiej linii Piastów. Na mapach: 
 
Zamek Pieniński – ruiny zamku położonego w Karpatach polskich, pod wierzchołkiem Zamkowej Góry (799 m n.p.m.) w Pieninach Właściwych. Zamek wybudowano w latach 1257-1287 po północnej stronie wierzchołka góry. Miejsce to jest z natury obronne, gdyż łączy się z pozostałą częścią grzbietu Masywu Trzech Koron tylko wąskim przesmykiem skalnym, z pozostałych stron znajdują się strome zbocza skalne. Zamek był niewielki, ograniczony szczupłością miejsca i perfekcyjnie wtopiony w naturalne skalne grzbiety. Mury obronne o długości 88 m i grubości 1 m wykonano z miejscowych skał wapiennych, na nich była nadbudowa, prawdopodobnie drewniana. Od zachodniej strony znajdowała się brama, pod nią piwnice. Tuż za bramą wykuto w skale cysternę, gdzie gromadzona była woda z niewielkiego źródełka (nazywa się go źródłem św. Kingi, okresowo wysycha). Od wschodniej strony za cysterną istnieją kwadratowe fundamenty, zapewne baszty obronnej. Święta Kinga, Kunegunda (ur. Ostrzyhom, 5 marca 1234, zm. 24 lipca 1292) – córka króla Węgier Beli IV i Marii Laskariny oraz siostra bł. Jolanty, święta Kościoła katolickiego
Karpaty (51-54) (węg. Kárpátok; rum. Carpaţi; ukr. Карпати, czes. i słow. Karpaty) – łańcuch górski w środkowej Europie (jeden z największych w tej części świata), ciągnący się łukiem przez terytoria Czech, Polski, Słowacji, Węgier, Ukrainy, Rumunii i Serbii. Najwyższy szczyt Gerlach ma wysokość 2655 m n.p.m. Niewiele zachowało się dokumentów o zamku. Według historyków wybudowano go jako ośrodek strażniczo-refugialny, jako miejsce ostatniego schronienia, gdzie możnowładca z swoim dworem mógł przeczekać napaść wroga, a w razie potrzeby aktywnie się bronić. Mogła się w nim zmieścić ok. 100-osobowa grupa uciekinierów oraz kilkudziesięciu żołnierzy załogi zamku. Według podań ludowych wybudował go Bolesław Wstydliwy dla swej żony – św. Kingi. Jan Długosz wymienia go w swoich kronikach jako Castrum Pyeniny i Pyenin. Od niego też dowiadujemy się, że w zamku tym znalazła schronienie św. Kinga uciekając z klasztoru w Starym Sączu przed Tatarami. P. Mojecki w 1617 r. (na podstawie dzieł Długosza) r. pisze: „Tak wielkiego niebezpieczeństwa i okrucieństwa pogańskiego chcąc uniknąć służebnica Chrystusowa Kunegunda uść – z siedemdziesiąt swoich towarzyszek zakonnic Chrystusowych i z dwiema siostrami rodzonemi – Jolentą .... i Konstancją z klasztora i miasteczka swego Sącza – które żadnej obrony nie miało – do zamku Pienin – nad Dunajcem położeniem i murem warownego – jak najprędzej ujechała.” Zamek został zburzony w latach 1431-1433, prawdopodobnie przez husytów. II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).
Szczawnica –miasto w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim, od 1 stycznia 2008 siedziba władz gminy miejsko-wiejskiej Szczawnica. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego. Z zamkiem związane są liczne legendy. Od dawna też był zwiedzany i penetrowany przez poszukiwaczy skarbów, prowadzono w nim nawet amatorskie wykopaliska (Szczęsny Morawski). Pieniński oddział Towarzystwa Tatrzańskiego w 1906 r. wyznaczył farbą szlak prowadzący do zamku. W latach 1938-1939 Muzeum Pienińskie prowadziło tutaj badania archeologiczne, w trakcie których odkryto w zamku kości tura, żelazne groty strzał i ceramikę, oraz resztki pomieszczenia z podłogą barwioną na czerwono. Po wojnie, w latach 1976-1978 ponownie prowadzono tutaj prace badawcze. Nowy Przewóz – przystań promowa w Szczawnicy umożliwiająca przedostanie się na drugą stronę Dunajca. Dla turystów, którzy chcą odbyć pieszą wycieczkę niebieskim szlakiem tzw. Sokolej Perci na Sokolicę, skorzystanie z tego przewozu jest jedyną możliwością odbycia tej wędrówki.
Stary Sącz – miasto w woj. małopolskim, w powiecie nowosądeckim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Stary Sącz. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. nowosądeckiego. Jedno z najstarszych miast w Polsce, uzyskało prawa miejskie w XIII w. Leży na szlaku bursztynowym. Stary Sącz zwany jest potocznie Bryjowem. Zamek był w XVII i XVIII w. słynny poza granicami Polski – podawano go w opracowaniach geograficznych jako przykład wybitnie obronnego zamku. Laurence Eachard w 1782 r. pisze: „..zamek dawny od natury umocniony, do którego jeden tylko wąski był przystęp. Leżał na górze tegoż imienia...” . Zamek Pieniński ma również bardzo ciekawą historię bardziej współczesną, związaną z istnieniem tutaj przed II wojną światową pustelni. W 1904 r. w wykutej skalnej wnęce umieszczono posążek św. Kingi, wyrzeźbiony przez Władysława Druciaka. Obecnie corocznie na zamku odbywa się 24 lipca w święto św. Kingi uroczyste nabożeństwo. Pomysł założenia Towarzystwa Tatrzańskiego był rozważany wśród miłośników Tatr już w 1871. Założono je początkowo jako Galicyjskie Towarzystwo Tatrzańskie 3 sierpnia 1873. Po ustanowieniu statutu Towarzystwo zostało zarejestrowane 19 marca 1874 z siedzibą w Nowym Targu. W maju 1874 zmieniło nazwę na Towarzystwo Tatrzańskie i przeniosło swoją siedzibę do Krakowa.
Bajków Groń lub Bajków Gronik, Bańków Gronik – szczyt w Pieninach Właściwych, w grani Pieninek, na terenie Pienińskiego Parku Narodowego. Obecna nazwa powstała z połączenia nazw dwóch niewielkich szczytów w bezpośrednim sąsiedztwie: Bajków (pierwotnie Bańków) (685 m n.p.m.) i Groń (716 m). Szlaki turystyki pieszej – niebieski ze Szczawnicy przez przeprawę promową Nowy Przewóz, Sokolicę, Czertezik, Czerteż, Bajków Groń, Zamkową Górę, Ostry Wierch i Siodło na Trzy Korony. Przejście zajmuje ok. 4 h. Powrót możliwy krótszą trasą przez przełęcz Szopka.
Zobacz teżBibliografia
Przełęcz Szopka – przełęcz w Pieninach na wysokości 779 m n.p.m. pomiędzy szczytami Trzech Koron (982 m n.p.m.) i wzniesieniem Czoło (815 m n.p.m.). Przez kiepskich piechurów nazwana przełęczą Chwała Bogu (jako wyraz ulgi po trudach wspinaczki). Główny węzeł szlaków w Pieninach Właściwych. Na przełęczy i poniżej niej znajdują się dwie polany. Z polany zwanej Szopką widok na pogórza Spisza i Tatry, z polany nad przełęczą widać Gorce. Polana jest koszona przez Pieniński Park Narodowy, jednak z powodu niewielkiego jej rozmiaru i częściowego już zarośnięcia widoki są ograniczone. Źródełko i ławki wzdłuż ogrodzeń krzyżujących się szlaków, estetycznie wykonane dydaktyczne tablice informacyjne. Przełęcz jest miejscem, gdzie zwykle odpoczywają turyści podążający dalej. W sezonie turystycznym bywa często zatłoczona. Szlaki rozchodzą się na Trzy Korony, do Czorsztyna, Krościenka i Sromowiec Niżnych.
Jan Długosz herbu Wieniawa (łac. Ioannes Dlugossius; ur. 1 grudnia 1415 w Brzeźnicy, zm. 19 maja 1480 w Krakowie) – polski historyk, twórca jednego z najwybitniejszych dzieł średniowiecznej historiografii europejskiej, duchowny, geograf, dyplomata; wychowawca synów Kazimierza Jagiellończyka. Panorama z Zamku Pienińskiego
Czy wiesz że...? beta Masyw Trzech Koron – dobrze wyodrębniona część pasma Pienin Właściwych pomiędzy Przełęczą Szopka i Wąwozem Szopczańskim na zachodzie, a doliną Pienińskiego Potoku i Dunajcem. Obejmuje takie szczyty, jak:
Czertezik (772 m n.p.m.) – szczyt w Pieninach Właściwych będący drugą co do wysokości kulminacją Pieninek. Nazwa pochodzi od dawnej polany Czertezik. Jest to długi i wąski szczyt o wierzchołkowych partiach zbudowanych z wapieni krynoidowych. Od zachodu sąsiaduje z Czerteżem (774 m), natomiast od południowego wschodu przełęcz Sosnów (650 m) oddziela go od Sokolicy. Południowy stok jest stromy, miejscami skalisty i opada do Dunajca i głębokiej doliny Pieńskiego Potoku oddzielającej Pieninki od Masywu Trzech Koron. Poniżej wierzchołka znajduje się w nim skalne urwisko o wysokości ok. 35–40 m, niżej stromizny porośnięte są rzadkim lasem sosnowo-bukowym. Około 50 m poniżej szczytu w stokach tych w 1953 odkryto niewielką jaskinię o długości 6 m. Stoki północne porasta las bukowo-jodłowy. Przez szczyt wiedzie Sokola Perć – fragment szlaku turystycznego z Tarnowa na Wielki Rogacz.
Pieninki – dobrze wyodrębniona część pasma Pienin Środkowych ciągnąca się od Hukowej Skały i Przechodniego Wierchu po Bajków Groń. Od strony południowej są wyraźnie oddzielone od Masywu Trzech Koron głęboką doliną Pieńskiego Potoku o stromo podciętych zboczach. Od wschodu i północy naturalną granicę stanowi Dunajec. Pieninki tworzą grzbiet górski, w którym w kolejności od wschodu na zachód znajdują się:
Góra Zamkowa – góra na końcu północno-wschodniego grzbietu Masywu Trzech Koron w Pieninach Właściwych. Z trzech stron ma strome, trudno dostępne zbocza, jedynie w kierunku południowym łączy się wąską granią przez Zamkową Przełęcz z Ostrym Wierchem. Szczęsny Morawski w XIX w. pisał o niej: "Pośrodku gór Pienin o paręset sągów od Dunajca, na lewym jego wybrzeżu, wznosi się góra w postaci klina: z jednej strony ukośno lecz bardzo stromo spadzista, z drugiej prostopadła”. Północne jej zbocza opadają stromo do doliny Pieńskiego Potoku oddzielającej ją od Pieninek. W dolnej ich części znajduje się Pienińska Jaskinia. Nad nią, na grani o wysokości ok. 100 m raj dla botaników – tzw. Ogródki Kingi. Są to bujne płaty naskalnej roślinności, wśród której występuje wiele rzadkich roślin pienińskich: smagliczka Arduina, chryzantema Zawadzkiego, aster alpejski, goździk okazały.
Sokolica (747 m n.p.m.) – szczyt w pn.-wsch. części Pienin Środkowych w tzw. Pieninkach. Od sąsiedniego, leżącego w tej samej grani Czertezika oddziela ją przełęcz Sosnów. Geologicznie jest to część Pienińskiego Pasa Skałkowego, zbudowana z odpornych na wietrzenie wapieni rogowcowych. Północne stoki porasta las bukowo-jodłowy, na szczycie występują reliktowe sosny (najstarsza ma ok. 500 lat). Natomiast południowe, skalne ściany opadają prawie pionowo, uskokami w 310-metrową przepaść do przełomu Dunajca. Najwyższy uskok pod szczytem Sokolicy to pionowa niemal ściana 100 m wysokości. Pod nią znajduje się spiczasta skała zwana Cukrową Głową (szczególnie okazale prezentująca się z Drogi Pienińskiej). Ściany te porastają obficie porosty, smagliczka skalna, aster alpejski, złocień Zawadzkiego i inne naskalne rośliny wapieniolubne. W urwiskach gniazdują pomurniki i pustułki. Bardzo trudną technicznie południową ścianą Sokolicy po raz pierwszy w 1960 r. wspięli się krakowscy wspinacze: Roman Łazurski i Jerzy Potocki.
Czerteż – szczyt o wysokości 774 m n.p.m. w Pieninach Właściwych. Jest najwyższym szczytem w grani Pieninek. Znajduje się w tej grani pomiędzy Czertezikiem (772 m) i Ociemnym Wierchem (740 m), od którego oddziela go przełęcz Burzana (724 m). Dawniej nazywany też Czertezem lub Czertezym. Nazwa pochodzi od pobliskiej, zarośniętej już lasem polany, a nadana została przez Łemków, dawnych mieszkańców tych terenów. W ich języku słowo czerteż, czertiż oznacza wyrąb. Północne zbocza Czerteża opadają do Dunajca, południowe zaś do głębokiej i dzikiej doliny Pienińskiego Potoku.
Józef Nyka (ur. 5 grudnia 1924 w Łysininie k. Żnina) – alpinista, taternik, popularyzator alpinizmu i turystyki górskiej, autor wielu przewodników turystycznych po polskich górach. Ma na koncie szereg najwyższej klasy przejść dróg i pierwszych przejść w Tatrach oraz w Dolomitach. Członek honorowy prestiżowych międzynarodowych organizacji alpinistycznych i górskich, między innymi Polskiego Związku Alpinizmu. Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania
Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne. Nie mogą być traktowane jako porady. |
