Zamieszki w Grodzisku Dolnym - Polski Serwis Naukowy

Zamieszki w Grodzisku Dolnym, w ówczesnej prasie nazywane także rewolucją grodziską – wydarzenia, które miały miejsce w czerwcu 1933 roku, w Grodzisku Dolnym koło Łańcuta w ówczesnym województwie lwowskim, z największym nasileniem w dniach 22-23 czerwca. W ich wyniku śmierć poniosło 8 osób, w tym dwóch policjantów.

Uroczystość Najświętszego Ciała i Krwi Pańskiej (w formie nadzwyczajnej rytu rzymskiego: Święto Najświętszego Ciała Chrystusa (Festum Sanctissimi Corporis Christi), potocznie zwana także Świętem Ciała i Krwi Pańskiej, a w tradycji ludowej: Boże Ciało) – w Kościele katolickim uroczystość liturgiczna ku czci Najświętszego Sakramentu, święto nakazane.

Województwo lwowskie – województwo II Rzeczypospolitej istniejące w latach 1920–1944 (utworzone 23 grudnia 1920) ze stolicą we Lwowie oraz w okrojonej postaci w latach 1944–1945 (18 sierpnia 1945 przekształcone w województwo rzeszowskie). Innymi głównymi miastami województwa były Lwów, Borysław, Drohobycz, Jarosław, Krosno, Przemyśl, Rawa Ruska, Rzeszów, Sambor, Sanok i Żółkiew. Powierzchnia województwa wynosiła 28,4 tys. km². Województwo liczyło 27 powiatów, 58 miast, 252 gminy wiejskie (stan na 30.9.1934).

W czwartek 22 czerwca 1933 roku odbywały się we wsi nieszpory w oktawę Bożego Ciała. Starym zwyczajem, zorganizowano kanonadę samodzielnie wykonanych "bomb" z puszek i moździerzy (nieuzgodnioną z policją). Odgłosy wybuchów niosły się po okolicy i zwabiły dwóch posterunkowych: Ignacego Srokę i Feliksa Ścisłowskiego. Nieszczęśliwym zbiegiem okoliczności zjawili się oni w momencie, gdy ludzie wychodzili z kościoła i formowali procesję. Powyższe odebrano jako ingerencję w życie duchowe. Pod adresem policjantów posypały się obelgi i niespodziewanie – kamienie. Policjanci oddali strzały ostrzegawcze, a w obliczu bezpośredniego zagrożenia jeden z nich zranił napastnika w nogę. Wówczas tłum zakatował ich kamieniami i kijami.

International Standard Serial Number, ISSN czyli Międzynarodowy Znormalizowany Numer Wydawnictwa Ciągłego – ośmiocyfrowy niepowtarzalny identyfikator wydawnictw ciągłych tradycyjnych oraz elektronicznych. Jest on oparty na podobnej koncepcji jak identyfikator ISBN dla książek, ISAN dla materiałów audio-wideo. Niektóre publikacje wydawane w seriach mają przyporządkowany zarówno numer ISSN, jak i ISBN.

Stronnictwo Ludowe (SL) – polska chłopska partia polityczna, utworzona w marcu 1931 z połączenia PSL "Piast", PSL "Wyzwolenie" i Stronnictwa Chłopskiego. W 1939 liczyło około 130 tysięcy członków.

Po dokonaniu samosądu mieszkańcy ruszyli na posterunek, w którym zabarykadował się komendant i trzech jego podkomendnych. Skandowano antyrządowe hasła i próbowano wedrzeć się do budynku, także z użyciem broni palnej. Nie pomogły strzały ostrzegawcze. Tłum rozstąpił się, ale nie odszedł, ponawiając ataki w nocy. Dopiero nad ranem przybyła odsiecz dowodzona przez komendanta Nowakowskiego z Komendy Wojewódzkiej we Lwowie. Zamieszki tłumiło najpierw 150, potem jeszcze 100 innych policjantów. Spokój w gminie Grodzisko Dolne zaprowadzono dopiero po pięciu dniach.

Gmina Grodzisko Dolne – gmina wiejska w województwie podkarpackim, w powiecie leżajskim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie rzeszowskim.

Grodzisko Dolne – wieś w gminie Grodzisko Dolne, powiecie leżajskim w województwie podkarpackim, w niewielkiej odległości od miast: Leżajsk, Sieniawa, Przeworsk, Łańcut. Miejscowość usytuowana jest na skraju regionów etnograficznych: lasowickiego, łańcuckiego i przeworskiego. Takie położenie wytworzyło specyficzny folklor grodziski, odmienny w obrzędowości, muzyce, a przede wszystkim w stroju kobiecym.

W wyniku zamieszek zginęło dwóch policjantów i 6 innych osób. Aresztowano ponad 500 osób, z których 50 postawiono przed sądem w Rzeszowie. Wyroki zapadły 24 października 1933 roku. 12 oskarżonych uniewinniono, pozostali otrzymali kary od 6 miesięcy do 4 lat pozbawienia wolności.

Oskarżeni nie potrafili wskazać powodów, dla których dopuścili się zarzucanych im czynów. Z zeznań oskarżonych i świadków wyłaniał się obraz przysłowiowej galicyjskiej biedy. Prezes miejscowego koła Stronnictwa Ludowego Jan Kula powiedział:

Komendant Nowakowski wyraził opinię, że jego zdaniem

Przypisy

↑ Jerzy Paciorkowski. Lincz przed kościołem. „Policja 997”, s. 25, wrzesień 2010. Komenda Główna Policji. ISSN 1734-1167.
↑ Jerzy Paciorkowski. Lincz przed kościołem. „Policja 997”, s. 24, wrzesień 2010. Komenda Główna Policji. ISSN 1734-1167.