Zarządzanie łańcuchem dostaw - Polski Serwis Naukowy

Zarządzanie łańcuchem dostaw (ang. Supply Chain Management (SCM)) - rozwiązania informatyczne, które służą przedsiębiorstwu do zarządzania sieciowym łańcuchem dostaw. Dzięki nim możliwa jest synchronizacja przepływu materiałów pomiędzy poszczególnymi kooperantami, co wyraźnie ułatwia firmie dostosowanie się do określonego popytu rynkowego. Zajmują się przepływem informacji, produktów i usług. Wewnętrzne SCM obejmuje zagadnienia związane z zaopatrzeniem, produkcją i dystrybucją. Zewnętrzne SCM integruje przedsiębiorstwo z jego dostawcami i klientami.

Pojęcie rynku elektronicznego (w skrócie ER, ang. electronic market), zwanego również rynkiem wirtualnym, powstało w latach 80. w pracach grupy badawczej z Massachusetts Institute of Technology. W literaturze brak jest ogólnej i powszechnie akceptowalnej definicji elektronicznego rynku. Wielu autorów tworzy zwykle ad hoc określenia, ukierunkowane jedynie na specyficzne zagadnienia. W pewnym stopniu wspomaganie i automatyzacja działalności rynkowej przez systemy informatyczno-telekomunikacyjne są utożsamiane z pojęciem rynku elektronicznego. Twierdzi się tak dlatego, iż w przyszłości wiele konwencjonalnych rynków będzie przekształcanych w ER, a także tworzonych będzie wiele nowych ER. Wielu autorów definiuje ER jako systemy sprzętu i oprogramowania komputerów (systemy rozproszone), u których podstaw leży koncepcja elektronicznej wymiany dokumentacji.

Elektroniczna wymiana danych (EDI, ang. Electronic Data Interchange) - transfer biznesowej informacji transakcyjnej od komputera do komputera z wykorzystaniem standardowych, zaakceptowanych formatów komunikatu.

Rozwiązania SCM wykorzystuje się przede wszystkim w fazie projektowania produktu, wyboru źródeł zaopatrzenia, przewidywania popytu na wyroby, oraz sterowania ich dystrybucją. Zawierają bowiem specjalistyczne narzędzia, które umożliwiają nadzór nad poszczególnymi działaniami logistycznymi firmy.

Logistyka jest terminem opisującym proces planowania, realizowania i kontrolowania sprawnego i efektywnego ekonomicznie przepływu surowców, materiałów, wyrobów gotowych oraz odpowiedniej informacji z punktu pochodzenia do punktu konsumpcji w celu zaspokojenia wymagań klienta. Działania logistyczne mogą obejmować (choć nie muszą się do nich ograniczać): obsługę klienta, prognozowanie popytu, przepływ informacji, kontrolę zapasów, czynności manipulacyjne, realizowanie zamówień, czynności reparacyjne i zaopatrywanie w części, lokalizację zakładów produkcyjnych i składów, procesy zaopatrzeniowe, pakowanie, obsługę zwrotów, gospodarowanie odpadami, transport i składowanie.

Korzyści

Do korzyści, które przynoszą systemy SCM, z całą pewnością można zaliczyć:

integrację wewnętrznych i zewnętrznych procesów biznesowych firmy przy użyciu Internetu,

integrację z rynkami elektronicznymi,

ułatwienie globalnego planowania poziomu popytu na określone wyroby,

możliwość dokonywania bieżących symulacji rynkowych, umożliwiających błyskawiczną reakcję na pojawiające się zapotrzebowania ze strony klientów,

możliwość optymalizacji źródeł dostaw,

jednoczesne planowanie specjalistycznych potrzeb materiałowych i określanie zdolności produkcyjnych,

zapewnienie przejrzystości wzajemnych współzależności pomiędzy poszczególnymi ogniwami łańcucha dostaw,

tworzenie zbiorczych planów związanych z zaopatrzeniem, magazynowaniem, produkcją oraz transportem wytwarzanych dóbr,

definiowanie wszystkich ograniczeń istniejących sieci dostaw.

VMI – zarządzanie zapasami przez dostawcę

Jednym z wielu instrumentów zarządzania logistyką jest VMI (vendor managed inventory), zwany również jako SMI (supplier managed inventory). Oznacza on optymalizację funkcjonowania łańcucha dostaw w wyniku zarządzania zapasami odbiorcy przez producenta, który decyduje o czasie i wielkości dostawy, gwarantując jednocześnie pełną dostępność produktów.

VMI jest, więc procesem, w którym producent sam generuje zamówienia na rzecz klienta zgodnie z jego potrzebami, na podstawie informacji otrzymywanych od odbiorcy. Instrument ten najlepiej stosować w odniesieniu do produktów o łatwym do przewidzenia popycie oraz takich, dla których standardowa procedura zamówień jest kosztowna. Rozwiązanie to odciąża odbiorcę od ponoszenia kosztów zamrożonego kapitału i od ryzyka wahań sezonowych. W takiej sytuacji oprócz VMI często oferuje się dodatkowe rozwiązanie w postaci umowy consignment stock.

Rozpoczęcie współpracy na zasadach VMI musi się odbywać za zgodą obu stron. Jednak często producent lub odbiorca narzuca tę formę jako niezbędną do podjęcia współpracy. Może to wynikać zarówno z sił przetargowych, jak i wymagań technologiczno-informatycznych u strony narzucającej.

Proces VMI z opcją consignment stock (składu konsygnacyjnego) przebiega następująco:

producent otrzymuje prognozę, którą potwierdza w formie delivery commitment (umowa dotycząca zobowiązania się dostawcy do dostarczenia produktów na podstawie prognozy i innych danych);

producent dostarcza towar na podstawie prognozy, aby utrzymać uzgodniony poziom zapasów u producenta;

zapasy dostarczone przez dostawcę są składowane w sposób fizyczny i logiczny, wyodrębniony;

producent dostaje raport opracowany na podstawie list pobrań, zgodnych z bieżącym zużyciem;

audyt zapasów jest dokonywany na podstawie ustaleń;

naliczanie należności jest dokonywane automatycznie (self-billing), płatności są przekazywane w normalnym cyklu.

Korzyści ze stosowania VMI / SMI:

obejmuje obie strony – redukcja błędów w danych i w wykonywanych operacjach, poprawa szybkości przebiegu procesu, zaangażowanie w podwyższenie standardów obsługi klienta finalnego, zacieśnienie współpracy, zmniejszenie wymaganego kapitału pracującego, kompresja czasu, ograniczenie liczby zwrotów oraz pilnych dostaw;

producent lub dystrybutor – redukcja braków w zapasach i ich ogólnego poziomu, spadek kosztów planowania oraz składania zamówień, poprawa poziomu obsługi klienta, przeniesienie odpowiedzialności za utrzymywanie zapasów na dostawcę, uproszczenie procedur administracyjnych, zabezpieczenie przedsiębiorstwa przed negatywną sytuacja na rynkach dostarczanych materiałów i komponentów, zaangażowanie konieczne tylko w przypadku wystąpienia problemów;

dostawcy – minimalizacja błędów w prognozowaniu, wpływ promocji łatwy do uwzględnienia w planach zapasów, redukcja błędów w zamówieniach, znajomość stanów zapasów pozwala na stosowanie priorytetów w realizacji dostaw, przewidywanie potrzeb przed ich faktycznym wystąpieniem, optymalizacja produkcji, zmniejszenie błędów w prognozowaniu, stabilność relacji z klientem;

ogólne – wyższa retencja klientów, zredukowanie niepewności co do wysokości popytu, niższe zapasy wymagane w poszczególnych ogniwach łańcucha dostaw

źródło: - „Instrumenty zarządzania logistycznego”, praca zbiorowa pod redakcją Marka Ciesielskiego

Wykorzystywane technologie

Zobacz też

Logistyka

Model referencyjny łańcucha dostaw