Zatoka Świętego Wawrzyńca - Polski Serwis Naukowy

Zatoka Św. Wawrzyńca

Mapa batymetryczna Zatoki, widać Kanał Laurentański

Zatoka Świętego Wawrzyńca (fr. Golfe du Saint-Laurent, ang. Gulf of Saint Lawrence) - zatoka oraz estuarium położone u wschodnich wybrzeży Kanady. Jest ujściem mas wodnych, które z Wielkich Jezior Północnoamerykańskich poprzez Rzekę św. Wawrzyńca wpływają do Oceanu Atlantyckiego.

Wyspy Magdaleny (fr. Îles de la Madeleine, ang. Magdalen Islands) - niewielki archipelag wysp w Zatoce Świętego Wawrzyńca w Kanadzie. Terytorialnie należą do prowincji Quebec, choć geograficznie wyspy te są bliższe prowincji Nowa Szkocja, głównie ze względu na pochodzenie etniczne mieszkańców i na dominujący tutaj język francuski. Ich łączna powierzchnia wynosi 205.53 km². Pierwszym Europejczykiem na wyspach był Jacques Cartier przybyły tu w 1534 roku. Pierwsze zasiedlenie tych terenów przez francuskich osadników nastąpiło w 1755 roku po deportacji Akadian z terenów Nowej Szkocji

Ocean Atlantycki (Atlantyk) – drugi pod względem wielkości ocean na Ziemi pokrywający około jednej piątej jej powierzchni. Nazwa wywodzi się z mitologii greckiej i oznacza "Morze Atlasa".

Rzeka wpływa do zatoki poprzez:

Cieśninę Jacques'a Cartiera pomiędzy regionem Quebecu Côte-Nord a północnym wybrzeżem Wyspy Anticosti

cieśninę Honguedo między południowym brzegiem wyspy Anticosti a półwyspem Gaspésie.

Zatoka jest otoczona z północy przez półwysep Labrador, ze wschodu przez Nową Fundlandię, z południa przez Nową Szkocję (szczególnie przez wyspę Cape Breton), i z zachodu przez quebecki półwysep Gaspésie i Nowy Brunszwik. W zatoce leżą: Wyspa Anticosti, Wyspa Księcia Edwarda, i Wyspy Magdaleny.

Park Narodowy Forillon (fr. Parc national Forillon, ang. Forillon National Park) - park narodowy położony we wschodniej części prowincji Quebec, w Kanadzie. Park został utworzony w 1970, na powierzchni 244 km2. Krajobraz parku jest stosunkowo zróżnicowany. W jego skład wchodzą m.in. lasy, wydmy, klify, wodospady.

Wędrówki ptaków (migracje) – zjawisko przemieszczania się ptaków między dwoma obszarami (lęgowisko i zimowisko) spowodowane zmianami warunków atmosferycznych i co za tym idzie niedostępnością pokarmu. W klimacie tropikalnym wędrówka jest spowodowana zmianami pór: suchej i deszczowej. Poza wyjątkowymi przypadkami na zimowiskach ptaki nie przystępują do lęgów.

Zatoka łączy się z Atlantykiem poprzez:

Cieśninę Belle Isle między Labradorem a Nową Fundlandią

Cieśninę Cabota między Nową Fundlandią a wyspą Cape Breton

cieśninę Canso między wyspą Cape Breton Island a Nową Szkocją kontynentalną.

Należy zauważyć, że odkąd zbudowano groblę Canso Causeway w 1955, woda nie przepływa swobodnie przez cieśninę Canso.

Park Narodowy Gros Morne (ang. Gros Morne National Park, fr. Parc national du Gros-Morne) - park narodowy położony na zachodnim brzegu wyspy Nowa Fundlandia w prowincji Nowa Fundlandia i Labrador w Kanadzie. Park został utworzony w 1973 na powierzchni 1,805 km2.

Cieśnina Belle Isle (ang. Strait of Belle Isle, fr. Détroit de Belle-Isle) leży w pn.-zach. części Atlantyku, między płw. Labrador a Nową Fundlandią, łączy Zatokę Św. Wawrzyńca z otwartym oceanem. U jej wejścia od strony Atlantyku znajduje się wyspa Belle Isle (25 km²), od której to cieśnina wzięła swą nazwę.

Poza samą Rzeką Św. Wawrzyńca, Zatokę zasila jeszcze wiele innych dopływów, z których większe to:

Miramichi

Natashquan

Ristigouche

Margaree

Humber

W wybrzeże Zatoki wcinają się mniejsze, m. in:

Baie des Chaleurs

Miramichi Bay

St. George's Bay

Bay of Islands

W Zatoce znajduje się też oddzielająca Wyspę Księcia Edwarda od kontynentu cieśnina Northumberland.

Pierwsza wymiana handlowa pomiędzy Europejczykami a mieszkańcami wybrzeży Zatoki Św. Wawrzyńca miała miejsce w Nowym Brunszwiku 7 lipca 1534.

Język Québec oraz Ontario, Nouveau-Brunswick, – ok. 8 mln osób. Ok. 201 milionów używa francuskiego na całym świecie jako języka głównego (oszacowanie z r. 2009 wg Organisation mondiale de la Francophonie) a 72 miliony jako drugiego języka codziennego (w tym krajach Maghrebu). Wiele z tych osób mieszka w krajach, gdzie francuski jest jednym z języków urzędowych bądź powszechnie używanych (54 kraje). Paradoksalnie, w Algierii, Maroku, i Tunezji, gdzie nie ma statusu języka urzędowego jest bardziej rozpowszechniony niż w wielu krajach Czarnej Afryki, gdzie jest jedynym językiem urzędowym i używa go 96 milionów ludzi.

Park Narodowy Cape Breton Highlands (ang. Cape Breton Highlands National Park, fr. Parc national des Hautes-Terres-du-Cap-Breton) - park narodowy położony w północnej części prowincji Nowa Szkocja, w Kanadzie. Park został utworzony w 1936, na powierzchni 949 km. W pobliżu zachodniego wejścia do parku, nad Zatoką Świętego Wawrzyńca położona jest miejscowość Chéticamp oraz centrum informacyjne parku. Po wschodniej stronie parku, nad brzegiem Oceanu Atlantyckiego w miejscowości Ingonish znajdują się plaże. Obszar parku składa się m.in. z gór, dolin, lasów, wodospadów, skalistych wybrzeży. Obszar ten znany jest jako Cape Breton Highlands.

Wyspa Świętego Pawła znajdująca się na północny wschód od wyspy Cape Breton, jest określana jako "cmentarzysko zatoki" z powodu dużej liczby znajdujących się tam wraków statków.
Na końcu półwyspu Gaspé w miejscowości Percé (Quebec) można zobaczyć znajdującą się w wodach zatoki skałę Rocher Percé.
Wyspa Bonaventure na wschód od półwyspu Gaspésie, Île Brion i Rochers-aux-Oiseaux (znajdujące się na północny wschód od Wysp Magdaleny) są ważnymi miejscami związanymi z migracjami ptaków i znajdują się pod administracją Canadian Wildlife Service/Service canadien de la faune. Rząd Kanady utworzył kilka parków narodowych w obrębie estuarium Zatoki św. Wawrzyńca. Są to:
Nowa Szkocja (Nova Scotia, Nouvelle-Écosse) – prowincja Kanady leżąca nad Atlantykiem. Prowincja zajmuje całość półwyspu o tej samej nazwie, wyspę Cape Breton oraz szereg drobnych wysp. Nowa Szkocja graniczy od zachodu z Nowym Brunszwikiem. Prowincja ma połączenia promowe z Nową Fundlandią, Wyspą Księcia Edwarda, z Wyspami Magdaleny oraz ze stanem Maine. Stolicą, a zarazem największym miastem prowincji, jest Halifax.

Quebec, Québec – prowincja Kanady. Quebec jest największą prowincją w Kanadzie pod względem powierzchni, a jeśli chodzi o liczbę ludności ustępuje jedynie Ontario. Na zachodzie graniczy z Ontario, na północy przez Zatokę Hudsona z terytorium Nunavut, na wschodzie z kontynentalną częścią Nowej Fundlandii i Labradoru oraz z Nowym Brunszwikiem. Od południa graniczy ze stanami USA: Nowy Jork, New Hampshire, Vermont i Maine. Największym miastem prowincji jest Montreal. Inne duże miasta: Québec (stolica prowincji), Trois-Rivières, Sherbrooke i Drummondville.

Park Narodowy Forillon na wschodnim końcu Gaspésie

Park Narodowy Prince Edward Island na północnym wybrzeżu Wyspy Księcia Edwarda

Park Narodowy Kouchibouguac na północno-wschodnim wybrzeżu Nowego Brunszwiku

Park Narodowy Cape Breton Highlands na północnym krańcu wyspy Cape Breton

Park Narodowy Gros Morne na zachodnim wybrzeżu Nowej Fundlandii

Park Narodowy L'Archipel-de-Mingan na wybrzeżu quebeckiego regionu Côte-Nord.

Kanał Laurentański na dnie Zatoki został uformowany podczas poprzednich zlodowaceń. Wtedy, kiedy poziom wody w oceanie był najniższy, szelf kontynentalny był poddawany erozji przez Rzekę Św. Wawrzyńca.
Wielkie Jeziora - system pięciu jezior pochodzenia tektoniczno-polodowcowego w Ameryce Północnej, na pograniczu Kanady i USA. W skład systemu wchodzą następujące jeziora:

Cape Breton (franc.: île du Cap-Breton, szkocki gaelicki: Eilean Cheap Breatuinn, Míkmaq: Únamakika) – wyspa na Oceanie Atlantyckim u północnych wybrzeży Ameryki Północnej. Powierzchnia 10 311 km², 147 454 mieszkańców (2001). Nazwa wyspy nawiązuje do europejskiego regionu, Bretanii. Współrzędne geograficzne: 46°10′N 60°45′W / 46.167, -60.75.

Wybrzeże Zatoki jest dość urozmaicone, od terenów płaskich po strome klify.