Zauropody - Polski Serwis Naukowy

Model diplodoka (Bałtowski Park Jurajski)

Zauropody (Sauropoda) – infrarząd dinozaurów z rzędu dinozaurów gadziomiednicznych (Saurischia). Należały do niego największe zwierzęta lądowe, jakie kiedykolwiek stąpały po ziemi. Wszystkie były roślinożerne. Odkryto, że ostatnie z zauropodów, żyjące około 65 mln lat temu na terenie dzisiejszych Indii, mogły żywić się także trawami, na co wskazują przeprowadzone przez Caroline Stromberg i współpracowników badania skamieniałych odchodów znalezionych w Indiach. Wcześniej uważano, że trawy pojawiły się długo po wymarciu dinozaurów (w oligocenie).

Saltazaury (Saltasauridae) – rodzina zauropodów z grupy tytanozaurów (Titanosauria), definiowana jako najwęższy klad obejmujący Opisthocoelicaudia skarzynskii i Saltasaurus loricatus. Ponieważ stopień pokrewieństwa między rożnymi rodzajami tytanozaurów pozostaje niepewny, nie można jednoznacznie stwierdzić, jakie rodzaje poza Opisthocoelicaudia i Saltasaurus można zaliczyć do tej rodziny. Z niektórych analiz kladystycznych wynika, że była to niewielka rodzina obejmująca kilka rodzajów tytanozaurów żyjących w późnej kredzie na terenach dzisiejszej wschodniej Azji (Opisthocoelicaudia), Ameryki Północnej (Alamosaurus) i Południowej (Saltasaurus, Neuquensaurus, Rocasaurus, być może Bonatitan). Inne analizy sugerują, że była to duża rodzina, której przedstawiciele żyli już we wczesnej kredzie i która miała swych przedstawicieli także na obszarach dzisiejszej Europy, Afryki i Indii.
Głowa (caput) – część ciała zwierząt, zajmująca u człowieka i u innych ssaków szczytowe umiejscowienie (ewentualnie przednie). Szyja (collum) stanowi podporę dla głowy oraz drogę łączącą ją z tułowiem i kończyną górną.

Zauropody miały małe głowy na bardzo długich szyjach i długie ogony jako przeciwwagę dla ich szyj. Zęby stępione słupkowate lub łopatkowate, najczęściej rzadko rozmieszczone. Zwierzęta te zwykle poruszały się stosunkowo powoli na czterech grubych, słupowatych, pięciopalczastych nogach o palcach silnie skróconych z tępymi pazurami występującymi tylko na 1 palcu przednich kończyn oraz 1, 2 i 3 palcu kończyn tylnych. Nozdrza były przesunięte daleko ku tyłowi, umieszczone w górnej części czaszki, czasami bardzo blisko oczu, często jednak daleko za nimi (jak w przypadku brachiozaurów). Niektóre z późniejszych zauropodów miały częściowo opancerzone ciała, np. tytanozaury. Występowały od późnego triasu (Antetonitrus) do końca kredy na wszystkich kontynentach włącznie z Antarktydą. Do zauropodów należały np.: diplodok, apatozaur, brachiozaur, kamarazaur.

Camarasauromorpha - grupa wielkich zauropodów żyjących od środkowej jury do końca kredy. Należały do nich kamarazaury, brachiozaury oraz tytanozaury.
Amargazaur (Amargasaurus) - wczesnokredowy zauropod z rodziny Dicraeosauridae, zamieszkujący tereny obecnej Ameryki Południowej Argentyna. W znaczeniu nazwa - jaszczur znad potoku Amarga.

Pożywienie

Zauropody żywiły się roślinami. W późnej jurze (gdy żyła większość tych zwierząt) rosły paprocie drzewiaste, benetyty, miłorzęby a przede wszystkim araukarie.

Długość szyi, rozmiary ciała i rodzaj uzębienia pozwalają wnioskować o rodzaju pożywienia. Gatunki długoszyjne (brachiozaur) sięgały koron drzew. Lżejsze gatunki (diplodok) przyjmowały często wyprostowaną postawę ciała przy obgryzaniu liści z drzew. Diplodok o cienkich i ostrych zębach mógł się żywić jedynie liśćmi z drzew, natomiast kamarazaur z mocniejszym uzębieniem odgryzał całe pędy a nawet gałęzie.

Apatozaur (Apatosaurus) to duży zauropod żyjący ok. 150 mln lat temu w późnej jurze na terenach Ameryki Północnej. Został odkryty i opisany w 1877 przez Othiela C. Marsha. Niegdyś był także znany pod nazwą brontozaur. Było to jedne z największych zwierząt lądowych jakie kiedykolwiek żyły na ziemi. Osiągał średnio około 20 m długości i ok. 23 ton wagi. Nazwa apatozaur oznacza ,,oszukańczy jaszczur”. Nazwano go tak ze względu na podobieństwo jego kości pod niektórymi względami do kości morskiego gada mozazaura. Skamieliny apatozaura znaleziono w Wyoming, Kolorado, Oklahomie i Utah (Stany Zjednoczone).
Melanorozaury (Melanorosauridae) – rodzina dinozaurów z grupy zauropodomorfów. Zdefiniowana przez Galtona i Upchurcha (2004) jako klad obejmujący rodzaj Melanorosaurus i wszystkie taksony bliżej spokrewnione z nim niż z rodzajem Anchisaurus; autorzy zaliczyli do tak rozumianych melanorozaurów rodzaje Riojasaurus, Melanorosaurus, Camelotia i Lessemsaurus. Inne analizy kladystyczne sugerują, że melanorozaur nie był blisko spokrewniony z innymi rodzajami zaliczonymi przez Galtona i Upchurcha do rodziny Melanorosauridae, być może z wyjątkiem rodzaju Camelotia; w związku z tym obecnie nie można z pewnością zaliczyć do rodziny Melanorosauridae żadnego zauropodomorfa oprócz samego melanorozaura.

Zęby zauropodów nie były przystosowane do żucia twardych części roślin, więc zwierzęta połykały kamienie o rozmiarach śliwki czy jabłka, by w umięśnionym żołądku rozcierać nimi połknięty pokarm.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

Czy wiesz że...? beta

Tytanozaury (Titanosauria) – grupa zauropodów żyjących od późnej jury do końca kredy, obejmująca jedne z największych lądowych zwierząt w dziejach.

Późny trias (ang. Late Triassic) – najmłodsza epoka triasu (era mezozoiczna), trwająca około 28 milionów lat (od 228,0 ± 2,0 do 199,6 ± 0,6 mln lat temu). Jest to epoka młodsza od środkowego triasu a starsza od wczesnej jury. Późny trias dzieli się na trzy wieki: karnik, noryk i retyk.

Benetyty (Bennettitopsida, Cycadeoidopsida) - klasa roślin kopalnych należących do typu (gromady) nagonasiennych. Żyły w erze mezozoicznej od późnego triasu do połowy późnej kredy. Benetyty czasem uważane są za oddzielny typ (gromadę) - Bennettitophyta.

Anchizaury (Anchisauria) – klad dinozaurów z grupy zauropodomorfów. Zdefiniowany przez Petera Galtona i Paula Upchurcha (2004) jako klad obejmujący rodzaje Anchisaurus i Melanorosaurus, ich ostatniego wspólnego przodka oraz wszystkich jego potomków; autorzy zaliczyli do Anchisauria rodzinę Anchisauridae z rodzajami Anchisaurus i Ammosaurus, oraz rodzinę Melanorosauridae z rodzajami Riojasaurus, Melanorosaurus, Camelotia i Lessemsaurus. Inne analizy kladystyczne sugerują, że melanorozaur nie był blisko spokrewniony z innymi rodzajami zaliczonymi przez Galtona i Upchurcha do rodziny Melanorosauridae, być może z wyjątkiem rodzaju Camelotia. Z analiz kladystycznych wynika też, że melanorozaur był bliżej spokrewniony z zauropodami niż z anchizaurem; oznacza to, że zgodnie z definicją filogenetyczną Anchisauria, aby były one taksonem monofiletycznym, muszą obejmować także zauropody. Pierwotnie Yates i Kitching (2003) zaliczyli anchizaura i melanorozaura do zauropodów. Jednak wg późniejszej analizy kladystycznej Yatesa (2007) większość zauropodomorfów tradycyjnie zaliczanych do prozauropodów - nie tylko Anchisaurus i Melanorosaurus, ale i takie rodzaje jak Riojasaurus czy Massospondylus - była bliżej spokrewniona z zauropodami niż z plateozaurem; w związku z tym stosowanie definicji filogenetycznej zauropodów zaproponowanej przez Wilsona i Sereno (1998) (tj. klad obejmujący rodzaj Saltasaurus i wszystkie zauropodomorfy bliżej spokrewnione z nim niż z rodzajem Plateosaurus) doprowadziłoby do zaliczenia do zauropodów szeregu rodzajów tradycyjnie wyłączanych z tej grupy. Aby tego uniknąć, Yates zaproponował nową definicję filogenetyczną zauropodów (najszerszy klad obejmujący Saltasaurus loricatus, ale nie obejmujący Melanorosaurus readi), wyłączając tym samym anchizaura i melanorozaura z zauropodów; na określenie kladu obejmującego m.in. anchizaura, melanorozaura i zauropody Yates wykorzystał zaproponowaną przez Galtona i Upchurcha nazwę Anchisauria. Tak definiowane Anchisauria żyły od późnego triasu do późnej kredy; znane ze wszystkich kontynentów oprócz Antarktydy.

Antetonitrus (Antetonitrus ingenipes) - najstarszy ze znanych zauropodów, żyjący w okresie późnego triasu w południowej Afryce. Był czworonożnym roślinożercą, jak większość jego późniejszych krewnych, lecz był znacznie mniejszy od reszty zauropodów. Mimo to był największym stworzeniem w swoim środowisku - osiągał 10 metrów długości i 2 tony wagi, jednak nosił znamiona prymitywizmu.

Kamarazaur (Camarasaurus) – duży, roślinożerny dinozaur żyjący w późnej jurze na terenie współczesnej Ameryki Północnej. Należał do grupy zauropodów. Jego nazwa znaczy jamisty jaszczur.

Miłorząb (Ginkgo) – rodzaj roślin z rodziny miłorzębowatych. Najstarsi znani przedstawiciele tego rodzaju żyli we wczesnej jurze. Jedynym współczesnym gatunkiem jest miłorząb dwuklapowy (Ginkgo biloba), uznawany za żywą skamieniałość.