Zawroty głowy - Polski Serwis Naukowy

Niektórzy ludzie doznają zawrotów głowy przy patrzeniu na takie obrazy

Zawroty głowy - subiektywne odczucie wirowania lub braku równowagi. Osoba skarżąca się na zawroty głowy doznaje uczucia wirowania, kołysania lub niestabilności. Niekiedy dolegliwościom tym towarzyszą nudności, wymioty, zaburzenia słuchu (szumy uszne, pełność ucha, niedosłuch), dezorientacja a także uderzenia gorąca. Zawroty głowy są odczuciem subiektywnym. Pojawia się rzeczywiste lub pozorne zafałszowanie bodźców docierających z narządów równowagi co prowadzi do jej utraty.

Kresomózgowie (łac. telencephalon), inaczej mózg (łac. cerebrum) – część mózgowia obejmująca półkule mózgu, spoidła mózgu (w tym ciało modzelowate), blaszkę krańcową, jądra podstawne oraz węchomózgowie. Kresomózgowie nadzoruje większość czynności fizycznych i umysłowych. Różne obszary kresomózgowia są odpowiedzialne za rozmaite reakcje świadome.

Błona bębenkowa (łac. membrana tympani; tympanon - bęben; typto - biję lub myrinx) - błona koloru perłowoszarego oddzielająca przewód słuchowy zewnętrzny od ucha środkowego. Znajduje się ona w kości skroniowej. Grubość błony bębenkowej wynosi 0,1 mm. Jest kształtu eliptycznego o wymiarach 10-11x9 mm. Barwa prawidłowej błony bębenkowej jest perłowoszara, lekko połyskująca i nieco przezroczysta. U płodu błona bębenkowa jest położona prawie pionowo. Po urodzeniu przyjmuje położenie skośne. Kąt jej nachylenia do płaszczyzny poziomej wynosi 40-60° i jest otwarty ku przodowi (kąt inklinacji), z płaszczyzną pionową tworzy kąt 50° otwarty do tyłu (kąt deklinacji). Składa się ona z 2 części: - część napięta (łac. pars tensa) - większa część błony bębenkowej. Przymocowana jest ona do części bębenkowej kości skroniowej pierścieniem włóknisto-chrząstkowym (łac. anulus fibrocartilagineus);

Zawroty głowy mogą mieć szereg różnych przyczyn. U osób w podeszłym wieku mogą być objawem schorzeń serca lub układu krążenia. Mogą wynikać ze zwężenia tętnic szyjnych, kręgowych lub chorób ucha wewnętrznego. Często też są wynikiem niedociśnienia, hipotonii ortostatycznej. Nagle pojawiające się zawroty głowy mogą być wynikiem urazu ucha, głowy lub móżdżku, jak również następstwem stanu zapalnego błędnika albo części przedsionkowej nerwu VIII. Nawracający charakter tych dolegliwości ma miejsce u osób starszych przy zaawansowanej miażdżycy tętnic kręgowych lub szyjnych, a także gdy nasilone zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa szyjnego utrudniają prawidłowy przepływ krwi.

Nudności (gr. Ναυτεία, łac., ang. nausea) – nieprzyjemne odczucie zlokalizowane w okolicy gardła lub/i żołądka. Odczuciu temu może towarzyszyć: ślinotok, tachykardia, zblednięcie skóry i wydzielanie potu. Nudności często poprzedzają wystąpienie wymiotów.

Ucho – narząd słuchu występujący jedynie u kręgowców. Najbardziej złożone i rozwinięte uszy występują u ssaków. Ucho odbiera fale dźwiękowe, przekształca je w drgania mechaniczne, a drgania w impulsy nerwowe. Odpowiada także za zmysł równowagi (błędnik).

Pochodzenie

obwodowe (układowe) - halucynacja ruchu wirowego otoczenia lub osoby odczuwającej zawrót. Zazwyczaj zawrotom układowym towarzyszą zaburzenia orientacji przestrzennej oraz niedosłuch,

ośrodkowe (nieukładowe) - obejmują oszołomienia, falowania, zapadania, kołysania, ściągania w bok itp.

Etiologia

Uszkodzenia „uszne” (obwodowe):

Opony mózgowo-rdzeniowe (łac. meninges l. poj. meninx) – błony zbudowane z tkanki łącznej zbitej otaczającej mózgowie oraz rdzeń kręgowy. Ich funkcją jest ochrona mózgowia przed urazami mechanicznymi, a płyn mózgowo-rdzeniowy znajdujący się między nimi pełni funkcje amortyzacyjne.

Padaczka (inaczej epilepsja, historycznie kaduk), w klasycznym języku greckim: ἐπιληψία (epilēpsía) – choroba o złożonej, różnej etiologii, cechująca się pojawianiem napadów padaczkowych. Napad padaczkowy zaś jest wyrazem przejściowych zaburzeń czynności mózgu, polegających na nadmiernych i gwałtownych, samorzutnych wyładowaniach bioelektrycznych w komórkach nerwowych. Biochemicznymi przyczynami pojawiania się tych wyładowań mogą być:

uszkodzenia mechaniczne ucha (szczególnie błony bębenkowej),

choroby bakteryjne, wirusowe, metaboliczne i hormonalne ogólnoustrojowe uszkadzające ucho wewnętrzne,

nowotwory ucha wewnętrznego,

zaburzenia krążenia ucha wewnętrznego

uszkodzenia nerwu VIII.

Uszkodzenia ośrodkowe:

uszkodzenia czaszki i mózgu,

choroby zapalne mózgu i opon mózgowych,

schorzenia ogólnoustrojowe z objawami ze strony ośrodkowego układu nerwowego,

guzy móżdżku, pnia mózgu,

padaczka z zawrotami głowy.

Możliwe jest również psychogenne tło zawrotów głowy. W zespołach hiperwentylacji, w stanach mocnego zdenerwowania, pobudzenia, paniki lub napadu agresji chory głęboko wciągając powietrze może odczuwać mrowienie rąk, nóg lub ust, a nawet stracić równowagę.

Zmysł równowagi umożliwia czucie położenia i ruchów ciała w przestrzeni. Mieści się w błędniku błoniastym, w uchu wewnętrznym. Tworzą go dwa narządy otolitowe: woreczek i łagiewka oraz 3 kanały półkoliste. Ewolucyjnie zmysł równowagi (a także zmysł słuchu) wywodzi się z organu linii bocznej.

Ucho wewnętrzne (łac. auris interna) (błędnik łac. labirynthus – zwany tak z powodu skomplikowanej budowy anatomicznej) – wewnętrzna część ucha. Jest jednym z elementów (receptorem) zmysłu równowagi i zmysłu słuchu.

Objawy

oczopląs,

zaburzenia równowagi,

nudności, wymioty, potliwość, bladość itp. (na skutek połączenia narządów równowagi z ośrodkami wegetatywnymi)

Leczenie

farmakologiczne,

rehabilitacja ruchowa,

leczenie chirurgiczne.

Przypisy

K. Pierchała, D. Majszyk, Zawroty głowy [w] Medycyna rodzinna - co nowego? Tom I, red. A. Steciwko, Cornetis, Wrocław 2010, ISBN 978-83-61415-13-8
A. Osowska, Zawroty głowy, dostęp 23-08-2011

Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.

Oczopląs (łac. nystagmus) – objaw wrodzony lub wywołany niektórymi chorobami lub lekami, polegający na mimowolnych, rytmicznych oscylacjach gałek ocznych w płaszczyźnie poziomej lub elipsoidalnej, które występują w następstwie fizjologicznego lub patologicznego pobudzenia komórek receptorowych narządu przedsionkowego. Drgania mogą być stałe lub zmieniać się zależnie od kierunku spojrzenia. Oczopląs związany jest z uszkodzeniem sensorycznym (obustronne bardzo słabe widzenie, np. achromatopsja) lub motorycznym (zez). Ze względów praktycznych za oczopląs należy uważać każdy ruch drgający gałek ocznych w odpowiedniej płaszczyźnie.

Etiologia (z łac. aetiologia - stwierdzenie przyczyny, z gr. αἰτιολογία - badanie przyczyn, od aitía - przyczyna i lógos - słowo, nauka) - nauka badająca przyczyny zjawisk, procesów i faktów.