Zbigniew Bieńkowski - Polski Serwis Naukowy

Zbigniew Bieńkowski (ur. 31 sierpnia 1913 w Warszawie, zm. 23 lutego 1994 tamże) – polski poeta, krytyk literacki, eseista, tłumacz.

Biografia

Szkołę średnią (Gimnazjum XX Marianów na Bielanach pod Warszawą) ukończył w 1931, studiował w latach 1932–1939 prawo oraz romanistykę (Wydział Prawa i Wydział Humanistyczny) na Uniwersytecie Warszawskim; na paryskiej Sorbonie w latach 1938–1939. W 1938 wyjechał do Paryża na roczne stypendium Instytutu Francuskiego, gdzie zawarł znajomość m.in. z Janem Brzękowskim, a dzięki niemu z poetami francuskiej Awangardy (znaczący wpływ na twórczość poety wywarły przede wszystkim kontakty z Paulem Éluardem, Jules'em Supervielle'em). W 1939 wyjechał do Włoch, a stamtąd do ówczesnej Jugosławii, tam zastał go wybuch drugiej wojny światowej. W latach okupacji przebywał w Polsce. Był żołnierzem warszawskiej Armii Krajowej, uczestniczył w powstaniu warszawskim.

Twórczość – miesięcznik od 1994 do końca marca 2010 wydawany przez Bibliotekę Narodową, a od 1 kwietnia 2010 przez Instytut Książki.. Najstarsze polskie pismo literackie, ukazuje się od sierpnia 1945, początkowo w Krakowie, a od 1950 w Warszawie.

Paweł Sarna (ur. 1977 w Jaworznie) – polski poeta, krytyk literacki. Redaktor działu krytyki magazynu literackiego "Kursywa". Autor trzech tomików poetyckich i zbioru esejów. Publikował m.in. w Studium, Odrze, FA-arcie, Kwartalniku Artystycznym. Helena Zaworska tak opisała twórczość autora na łamach Polityki ("Czytelnia"): "Paweł Sarna, urodzony w roku 1977, nie żałuje słów, jego obrazy poetyckie są bogate w realia i w fantazjowanie, w dosłowność i metaforę, w wyzywającą ironię i w skrywany jakby wstydliwie smutek. Są krajobrazy prawdziwe i symboliczne, postacie ludzkie i boskie, wielbione i odtrącane, przyjazne i wrogie. Czas, kiedy "Wszyscy będą ci bliscy" (jak zapowiada w tytule jeden z wierszy) jest utopijną przyszłością, tęsknota za nią trwa w nas. Ojciec istnieje w tej poezji w wielu osobach: jest białym, ale i czarnym Ojcem niebieskim, jest czułym i groźnym ojcem rodziny, jest także mitem Autorytetu, którego najczęściej daremnie szukamy. Nasz świat powstaje w wielkiej męce, w nadziejach, rozczarowaniach, udrękach: "Płonie/ nasz dom. / Budujemy na ogniu". Jego wiersze tłumaczono na języki: czeski, chorwacki, słowacki, serbski. Pochodzi z Jaworzna. Obecnie mieszka w Katowicach.

Po wojnie pracował w redakcji "Rzeczpospolitej", następnie w tygodniku "Odrodzenie" i miesięczniku "Twórczość". W latach 1966–1972 był członkiem polskiego PEN Clubu. Mąż Gety Bieńkowskiej, z którą miał syna Andrzeja Bieńkowskiego, mąż Wiery Anisimow, tłumaczki, mąż Małgorzaty Hillar, z którą miał syna Dawida Bieńkowskiego. Później związał się z poetką Adrianą Szymańską – nie mieli ślubu, gdyż Małgorzata Hillar nigdy nie zgodziła się na rozwód, a zmarła później niż Zbigniew Bieńkowski. Ze związku z Szymańską miał córkę Katarzynę Bieńkowską, tłumaczkę i poetkę.

Dawid Bieńkowski (ur. 5 maja 1963 w Warszawie) – polski pisarz i psychoterapeuta. Ukończył XI Liceum Ogólnokształcące im. Mikołaja Reja w Warszawie, następnie zdobył tytuł magistra psychologii na Uniwersytecie Warszawskim. Wydał trzy powieści: Jest (Agawa 2001), Nic (WAB 2005), Biało-czerwony (2007 WAB). Pracuje jako psychoterapeuta.

Poezja (z gr. ποίησις, poíesis – tworzenie, wytwórczość, sztuka poetycka) – wieloznaczny termin, współcześnie stanowiący przede wszystkim określenie dzieł literackich nienapisanych prozą lub synonim liryki.

Autorzy, na których skupiał się jako tłumacz to: Charles Baudelaire, Victor Hugo, Michaił Lermontow, Saint-John Perse, Paul Éluard, Jules Supervielle.

Publikacje

Publikacje książkowe Zbigniewa Bieńkowskiego

I. Poezja

Kryształy cienia. Warszawa 1938 [arkusz poetycki].

Sprawa wyobraźni. Warszawa 1945 [Wyd. 2 rozsz. Warszawa 1960).

Trzy poematy. Warszawa 1959.

Liryki i poematy. Warszawa 1975.

Poezje wybrane. Warszawa 1979.

Poezje zebrane. Warszawa 1993.

II. Krytyka literacka

Piekła i Orfeusze: szkice z literatury zachodniej. Warszawa 1960.

Modelunki: szkice literackie. Warszawa 1966.

Poezja i niepoezja. Warszawa 1967.

Notatnik amerykański. Warszawa 1983.

W skali wyobraźni. Szkice wybrane. Warszawa 1983.

Ćwierć wieku intymności: szkice o poezji i niepoezji. Warszawa 1993.

Przeszłość przyszłości. Wrocław 1996.

Opracowania

Paweł Sarna: Ćwiczenia w bezmyślności. O duchu, duszy i ciele w poezji Zbigniewa Bieńkowskiego, "Opcje" 2006, nr 1(62); Tenże: Czytanie Bieńkowskiego. W: Nasz XX wiek. Style-Tematy-Postawy pisarskie. Red. A. Opacka, M. Kisiel. Katowice 2006, s.86-113.

Paweł Sarna: Przypisy do nicości. Poezja Zbigniewa Bieńkowskiego. Mikołów 2010.

Literatura polska XX wieku. Przewodnik encyklopedyczny. Tom 1 wyd. PWN, Warszawa 2000

Przypisy

Współcześni polscy pisarze i badacze literatury. Słownik biobibliograficzny, T. 1, pod red. J. Czachowskiej, A. Szałagan. Warszawa: WSiP, 1994, s. 325.